III Ca 1691 /17

Sąd Okręgowy2017-07-25
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
klauzula abuzywnakonsumentubezpieczenie pożyczkidobre obyczajeinteres konsumentapostępowanie uproszczoneapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego, który uznał klauzulę ubezpieczeniową w umowie pożyczki za niedozwoloną i zasądził niższa kwotę niż żądano.

Sąd Rejonowy wyrokiem zaocznym zasądził od pozwanego część dochodzonej kwoty pożyczki wraz z odsetkami, uznając klauzulę ubezpieczeniową za niedozwoloną. Powodowie wnieśli apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, domagając się zasądzenia pełnej kwoty. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia i ocenę Sądu I instancji za prawidłowe.

Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej wyrokiem zaocznym z dnia 25 lipca 2017 r. zasądził od pozwanego W. S. na rzecz powodów G. C., A. Z. i A. G. kwotę 2411,60 zł wraz z umownymi odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części i zasądzając koszty procesu. Apelację od tego wyroku złożyła strona powodowa, kwestionując oddalenie części powództwa (901,04 zł) oraz rozstrzygnięcie o kosztach. Zarzuty apelacji dotyczyły naruszenia art. 385¹ k.c. (klauzula abuzywna dotycząca ubezpieczenia) i art. 720 § 1 k.c. (wysokość zobowiązania do zwrotu pożyczki) oraz art. 233 k.p.c. (dowolna ocena dowodów). Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym, oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd II instancji uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo, a ocena dowodów nie naruszała granic swobodnej oceny. Potwierdzono, że koszt ubezpieczenia (816 zł) stanowił niemal 1/3 kwoty pożyczki i był warunkiem jej udzielenia, co uzasadniało uznanie tej klauzuli za niedozwoloną na podstawie art. 385¹ § 1 k.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy konsumenta, nawet jeśli dotyczą głównego świadczenia, gdy są sformułowane w sposób niejednoznaczny lub ich wysokość jest rażąco wygórowana.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że koszt ubezpieczenia stanowiący niemal 1/3 kwoty pożyczki i będący warunkiem jej udzielenia, został rażąco wygórowany i naruszał dobre obyczaje oraz interesy konsumenta, co uzasadniało uznanie go za niedozwolone postanowienie umowne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany (utrzymanie w mocy wyroku)

Strony

NazwaTypRola
W. S.osoba_fizycznapozwany
G. C.osoba_fizycznapowód
A. Z.osoba_fizycznapowód
A. G.osoba_fizycznapowód

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość rzeczy zamiennych, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału".

k.p.c. art. 505¹⁰ § § 1 i § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje orzekanie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 505⁹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zakres podstaw apelacji w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 505¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zawartość uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym, gdy nie przeprowadzono postępowania dowodowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uznanie klauzuli ubezpieczeniowej za niedozwoloną na podstawie art. 385¹ k.c. z uwagi na rażące wygórowanie kosztów i naruszenie dobrych obyczajów. Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez Sąd I instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 385¹ k.c. i art. 720 § 1 k.c. przez Sąd I instancji. Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

koszt ubezpieczenia wyniósł niemal 1/3 kwoty otrzymanej z tytułu pożyczki ustanowienie zabezpieczenia pożyczki warunkowało jej uruchomienie postanowienia określające główne świadczenia stron [...] jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ k.c. w kontekście klauzul ubezpieczeniowych w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza gdy koszt ubezpieczenia jest wysoki i stanowi warunek udzielenia pożyczki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy zawartej w postępowaniu uproszczonym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, a konkretnie kosztów ubezpieczenia, co jest istotne dla wielu konsumentów i praktyków prawa.

Czy wysokie koszty ubezpieczenia pożyczki mogą unieważnić część umowy? Sąd Okręgowy odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 901,04 PLN

kwota_pożyczki: 2411,6 PLN

zwrot_kosztów: 493,66 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III Ca 1691 /17 UZASADNIENIE Wyrokiem zaocznym z dnia 25 lipca 2017r. Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej zasądził od W. S. na rzecz G. C. , A. Z. i A. G. łącznie kwotę 2411,60 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 27 października 2015 r. do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że od dnia 1 stycznia 2016 r. wysokość odsetek nie może przekroczyć w stosunku rocznym dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie i oddalił powództwo w pozostałej części. Nadto Sąd I instancji zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 493,66 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyła strona powodowa w zakresie oddalającym powództwo o kwotę 901,04 złote i z zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Skarżący zarzucili rozstrzygnięciu: 1.naruszenie prawa materialnego tj. a) art. 385 1 k.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w efekcie nieprawidłowe przyjęcie, że postanowienia umowy pożyczki gotówkowej z dnia 3 listopada 2014 r. dotyczące zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie przez pozwanego do umowy ubezpieczenia są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco interes pozwanego, a tym samym nie wiążą strony pozwanej; b) art. 720 § 1 k.c. poprzez nieprawidłowe uznanie, iż pozwany jest zobowiązany do zwrotu kwoty pożyczki mniejszej, a nie takiej samej jaką otrzymał w wyniku zawartej w dniu 3 listopada 2014 r. umowy pożyczki; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a tym samym nieprawidłowe przyjęcie, że ustanowienie zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie pozwanego do umowy ubezpieczenia jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, a także uznanie, że pozwany zobowiązany jest do spłaty mniejszej kwoty niż ta którą faktycznie otrzymał. W konkluzji skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów dodatkowo kwoty 901,04 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP nie wyższymi jednak niż odsetki maksymalne za opóźnienie od dnia 27 października 2015 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego. Nadto powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed sądem II instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, w związku z czym Sąd Okręgowy na podstawie art. 505 10 § 1 i § 2 k.p.c. orzekł na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Zaznaczyć także należy, że w postępowaniu uproszczonym zgodnie z art. 505 9 § 1 1 k.p.c. apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast w myśl art. 505 13 § 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Wbrew zarzutom skarżących podniesionych w apelacji, Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, znajdujących pełne oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i trafnie określił konsekwencje prawne z nich wynikające. Ocenę tę Sąd Okręgowy w pełni aprobuje. Zdaniem Sądu Okręgowego, ocena materiału obwodowego przeprowadzona przez Sąd I instancji nie narusza granic swobodnej oceny dowodów, wyznaczonej dyspozycją art. 233 § 1 k.p.c. Sąd I instancji wskazał przyczyny, dla których nie dał wiary twierdzeniom powodów, że pozwana przystąpił do umowy ubezpieczenia. Ocena materiału obwodowego dokonana przez Sąd I instancji nie jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania, czy doświadczenia życiowego i mieści się w ramach swobody sądu. Bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia, w szczególności art. 720 § 1k .c. i art. 385 1 k.c. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, pozwany zawarł z powodami umowę pożyczki ( art. 720 § 1 k.c. ) opiewającą na kwotę 3000 zł, która miała być spłacana od dnia 3 listopada 2014roku do 30 listopada 2016 r. Na powyższą sumę składa się m.in. koszty prowizji 200 zł oraz koszty ubezpieczenia w wysokości 816 zł. Zgodnie z treścią umowy ubezpieczenie pożyczki stanowiło warunek udzielenia pożyczki. W umowie przewidziano również koszt czynności windykacyjnych 150 zł oraz każdorazowe wezwanie do zapłaty 20 zł. Strona powodowa jest przedsiębiorcą zajmującym się prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie udzielania pożyczek krótkoterminowych i przy zawieraniu umów posługiwała się wzorcami umownymi. Zgodnie z treścią art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w świetle materiału dowodowego zebranego sprawie brak było podstaw do obciążania pozwanego kwotą 816 złotych z tytułu umowy ubezpieczenia umowy pożyczki. Zgodzić należy się z Sądem I instancji i w tym zakresie, że powyższe postanowienia należy uznać za niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Przedmiotowe postanowienia umowne zostały zastrzeżone w sposób i wysokości znacznie przekraczającej możliwą do przyjęcia bez zarzutu dotyczącego naruszenia zasad współżycia społecznego granicę. Koszt ubezpieczenia wyniósł niemal 1/3 kwoty otrzymanej z tytułu pożyczki, zaś ustanowienie zabezpieczenia pożyczki warunkowało jej uruchomienie (§ 11 umowy). Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny przedstawionego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym nieprawidłowe przyjęcie, że ustanowienie zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie pozwanego do umowy ubezpieczenia jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, a także uznanie, że pozwany zobowiązany jest do spłaty mniejszej kwoty niż ta którą faktycznie otrzymał. W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu Okręgowego, apelacja strony powodowej jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI