III Ca 1680/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, odmawiając przyznania prawa do lokalu socjalnego osobom samowolnie zajmującym lokal, jednocześnie nie obciążając ich kosztami postępowania odwoławczego ze względu na trudną sytuację życiową.
Sąd Rejonowy nakazał opróżnienie lokalu mieszkalnego przez pozwanych, którzy samowolnie go zajmowali, ale przyznał im prawo do lokalu socjalnego, kierując się zasadami współżycia społecznego i dobrem dzieci. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, zmienił wyrok w tej części, uznając, że osobom samowolnie zajmującym lokal nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów, a jedynie gmina może rozważyć zawarcie umowy najmu socjalnego na podstawie art. 24 ustawy. Kosztami postępowania odwoławczego pozwani nie zostali obciążeni.
Sprawa dotyczyła powództwa Gminy Miejskiej Z. przeciwko J. G. i jej dzieciom o opróżnienie lokalu mieszkalnego. Sąd Rejonowy w Zabrzu nakazał opróżnienie lokalu, ale jednocześnie ustalił, że pozwanym przysługuje prawo do otrzymania lokalu socjalnego, wstrzymując wykonanie opróżnienia do czasu złożenia oferty najmu lokalu socjalnego. Sąd Rejonowy uzasadnił przyznanie lokalu socjalnego zasadami współżycia społecznego i dobrem czwórki małoletnich dzieci pozwanej J. G., która samotnie je wychowuje i utrzymuje się z alimentów. Sąd Rejonowy powołał się na art. 222 k.c. jako podstawę rozstrzygnięcia o opróżnieniu lokalu oraz na art. 14 i 24 ustawy o ochronie praw lokatorów w kwestii lokalu socjalnego. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 17 i 24 ustawy o ochronie praw lokatorów. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym prawa do lokalu socjalnego, stwierdzając, że pozwanym, którzy samowolnie zajmowali lokal bez tytułu prawnego, nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ustawy. Sąd Okręgowy odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 6/05), zgodnie z którą w przypadku samowolnego zajęcia lokalu, sąd nie orzeka o lokalu socjalnym, a gmina może rozważyć zawarcie umowy najmu socjalnego na podstawie art. 24 ustawy, jeśli jest to szczególnie uzasadnione zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy nie obciążył pozwanych kosztami postępowania odwoławczego, biorąc pod uwagę ich trudną sytuację życiową i materialną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, osobom samowolnie zajmującym lokal bez tytułu prawnego nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów. Prawo to może być rozważane na podstawie art. 24 tej ustawy, jeśli jest szczególnie uzasadnione zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 6/05), zgodnie z którą art. 14 ustawy ma zastosowanie do lokatorów posiadających tytuł prawny do lokalu. Osoby samowolnie zajmujące lokal nie są lokatorami w rozumieniu ustawy i nie stosuje się do nich art. 14. Mogą one jednak ubiegać się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego na podstawie art. 24 ustawy, jeśli sytuacja jest szczególnie uzasadniona zasadami współżycia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
powódka (Gmina Miejska Z.) w części dotyczącej lokalu socjalnego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina Miejska Z. | instytucja | powódka |
| J. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
| D. G. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| D. G. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
| E. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 222
Kodeks cywilny
u.o.p.l. art. 14
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Dotyczy lokatorów posiadających tytuł prawny do lokalu. Sąd orzeka o uprawnieniu do lokalu socjalnego lub braku takiego uprawnienia.
u.o.p.l. art. 24
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Prawo do lokalu socjalnego nie przysługuje osobie samowolnie zajmującej lokal, chyba że przyznanie byłoby szczególnie uzasadnione zasadami współżycia społecznego. Gmina może zawrzeć umowę najmu socjalnego.
Pomocnicze
u.o.p.l. art. 17 § ust. 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Nie stosuje się przepisów art. 14 i 16, gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego.
u.o.p.l. art. 23 § ust. 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwani samowolnie zajmowali lokal bez tytułu prawnego, co wyklucza zastosowanie art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów. Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 6/05 jednoznacznie stwierdził, że w przypadku samowolnego zajęcia lokalu, sąd nie orzeka o prawie do lokalu socjalnego.
Odrzucone argumenty
Przyznanie lokalu socjalnego było uzasadnione zasadami współżycia społecznego i dobrem dzieci (argument Sądu Rejonowego).
Godne uwagi sformułowania
nie są lokatorami w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów nie stosuje się przepisów art. 14 i 16 prawo do lokalu socjalnego nie przysługuje osobie, która samowolnie zajmuje lokal chyba że przyznanie lokalu socjalnego byłoby w świetle zasad współżycia społecznego szczególnie uzasadnione nie obciąża pozwanych kosztami postępowania odwoławczego z uwagi na ich trudną sytuację życiową i materialną
Skład orzekający
Magdalena Balion - Hajduk
przewodniczący-sprawozdawca
Aleksandra Janas
sędzia
Andrzej Dyrda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do lokalu socjalnego dla osób samowolnie zajmujących lokale, w szczególności rozróżnienie między art. 14 a art. 24 ustawy o ochronie praw lokatorów."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale Sądu Najwyższego, co nadaje mu dużą wagę, ale konkretne zastosowanie art. 24 ustawy wymaga indywidualnej oceny zasad współżycia społecznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących eksmisji i prawa do lokalu socjalnego, z naciskiem na sytuacje osób samowolnie zajmujących lokale, co jest częstym problemem społecznym.
“Samowolnie zajmujesz mieszkanie? Sąd wyjaśnia, czy przysługuje Ci lokal socjalny.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1680/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.) Sędzia SO Aleksandra Janas Sędzia SO Andrzej Dyrda Protokolant Renata Krzysteczko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. w Gliwicach sprawy z powództwa Gminy Miejskiej Z. przeciwko J. G. , D. G. (1) , D. G. (2) , A. G. i E. G. o opróżnienie lokalu mieszkalnego na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt I C 675/13 1 zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 w ten sposób, że nie orzeka o prawie do lokalu socjalnego; 2 nie obciąża pozwanych kosztami postępowania odwoławczego. SSO Andrzej Dyrda SSO Magdalena Balion – Hajduk SSO Aleksandra Janas Sygn. akt III Ca 675/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 lipca 2013r. Sąd Rejonowy w Zabrzu nakazał pozwanym J. G. , D. G. (1) , D. G. (2) , A. G. i E. G. , aby opróżnili i opuścili lokal mieszkalny, położony w Z. , przy ulicy (...) i wydali go powódce Gminie Miejskiej Z. w stanie wolnym od osób i rzeczy, ustalił że pozwanym przysługuje prawo do otrzymania lokalu socjalnego, wstrzymał wykonanie opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez Gminę Miejską Z. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego i odstąpił od obciążania pozwanych kosztami postępowania. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwana J. G. wraz z małoletnimi dziećmi: D. G. (1) , D. G. (2) , A. G. i E. G. zajmuje lokal mieszkalny położony w Z. przy ul. (...) . Najemcą przedmiotowego mieszkania była jej babcia – Z. D. . Pozwana J. G. samotnie wychowuje dzieci. Utrzymuje się z alimentów. Nie ma możliwości podjęcia pracy z uwagi na konieczność opieki nad dziećmi. Sąd Rejonowy, uwzględniając powództwo jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 222 k.c. Pozwani nie zaprzeczyli, że nie posiadają i nigdy nie posiadali pochodzącego od powódki tytułu prawnego do lokalu do przedmiotowego lokalu. Sąd Rejonowy wskazał, że w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego przewidziano dwie niezależne podstawy do orzekania o prawie do otrzymania lokalu socjalnego – art. 14 oraz art. 24 powołanej ustawy. Pierwszy dotyczy lokatorów czyli osób, które korzystały z lokalu legitymując się tytułem prawnym. Drugi - art. 24 powołanej ustawy stanowi, że prawo do lokalu nie przysługuje osobie samowolnie zajmującej lokal i wobec której orzeczono eksmisję chyba, że przyznanie lokalu socjalnego byłoby w świetle zasad współżycia społecznego szczególnie uzasadnione. Sąd Rejonowy uznał, że przyznanie lokalu socjalnego dla pozwanych uzasadniają zasady współżycia społecznego. Pozwana wychowuje bowiem samodzielnie czworo małoletnich dzieci. Wzgląd na dobro dzieci przemawiał zatem za przyznaniem uprawienia do otrzymania lokalu socjalnego. Apelację od wyroku w części przyznającej pozwanym uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego wniosła powódka, zarzucając naruszenie prawa materialnego, art. 17 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie i naruszenie art. 24 tej ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie. Powódka wniosła o zmianę wyroku i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Pozwana wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja musiała odnieść skutek. Sąd odwoławczy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji, znajdujące pełne odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Bezsprzecznie pozwanym nie przysługiwało nigdy żadne prawo do zajmowania spornego lokalu nie są lokatorami w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów , stąd w ich sytuacji nie znajduje zastosowania art. 14 tejże ustawy, określający osoby, którym należy przyznać uprawnienie do lokalu socjalnego. Zgodnie bowiem z art.14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego , mającym zastosowanie do lokatorów, w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Sąd Rejonowy błędnie jednak zastosował prawo materialne w zakresie ustalenia uprawnienia pozwanych do otrzymania lokalu socjalnego i zarzuty apelacji należało uznać za trafne albowiem gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego, tj. wobec osób, którym nie przysługuje status lokatora w myśl art. 17 ust.1 nie stosuje się przepisów art. 14 i 16. Odrębny tryb o przyznawania lokali socjalnych został uregulowany w art. 24 ustawy, z którego wynika, że prawo do lokalu socjalnego nie przysługuje osobie, która samowolnie zajmuje lokal i wobec której sąd nakazał opróżnienie lokalu, chyba że przyznanie lokalu socjalnego byłoby w świetle zasad współżycia społecznego szczególnie usprawiedliwione. Sąd Okręgowy podziela w tym zakresie uchwałę Sądu Najwyższego podjętą w składzie 7 sędziów sygn. III CZP 6/05 z dnia 20 maja 2005r., iż w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu mieszkalnego przez osobę, która samowolnie go zajmuje, sąd nie orzeka co do lokalu socjalnego, bowiem art. 24 należy odczytywać w powiązaniu z art. 23 ust. 2 ustawy w ten sposób, że gmina może zawrzeć umowę najmu lokalu socjalnego także z osobą, która samowolnie zajmuje lokal i wobec której orzeczono opróżnienie lokalu, jeżeli zawarcie tej umowy byłoby w świetle zasad współżycia społecznego szczególnie usprawiedliwione, a pozwani będący takimi osobami mogą wytoczyć powództwo o ustalenie uprawnienia do zawarcia z gminą umowy o najem lokalu socjalnego wymienione w art. 24 ustawy o ochronie praw lokatorów . Sąd Okręgowy, mając powyższe na uwadze na mocy art. 386 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na mocy art. 102 i 108 k.p.c. nie obciążając nimi pozwanych z uwagi na ich trudną sytuację życiową i materialną. SSO Andrzej Dyrda SSO Magdalena Balion – Hajduk SSO Aleksandra Janas
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI