III Ca 1670/13

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-03-05
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
eksmisjalokal socjalnyochrona lokatorówprawo cywilneniepełnosprawnośćtrudna sytuacja życiowatytuł prawny

Sąd Okręgowy zmienił wyrok nakazujący eksmisję, przyznając pozwanemu prawo do lokalu socjalnego i wstrzymując wykonanie eksmisji do czasu złożenia oferty najmu.

Sąd Rejonowy nakazał eksmisję pozwanego z lokalu, uznając go za nieposiadającego tytułu prawnego. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o ochronie lokatorów i brak orzeczenia o prawie do lokalu socjalnego. Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację w części, przyznał pozwanemu uprawnienie do lokalu socjalnego ze względu na jego niepełnosprawność i trudną sytuację życiową, wstrzymując wykonanie eksmisji.

Sprawa dotyczyła eksmisji pozwanego z lokalu mieszkalnego, który zajmował od 2002 roku na podstawie zgody zmarłego najemcy. Sąd Rejonowy nakazał eksmisję, uznając, że pozwany nie posiadał skutecznego tytułu prawnego do lokalu i nie był lokatorem w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów. Pozwany złożył apelację, podnosząc m.in. zarzut pozbawienia go możności obrony praw oraz naruszenia przepisów dotyczących prawa do lokalu socjalnego. Sąd Okręgowy uznał apelację za częściowo zasadną. Stwierdził, że pozwany, mimo braku bezpośredniego tytułu prawnego, posiadał status lokatora w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów, gdyż zamieszkiwał w lokalu od lat i był tam zameldowany. Biorąc pod uwagę niepełnosprawność pozwanego oraz jego trudną sytuację życiową i materialną, sąd orzekł o jego uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego i wstrzymał wykonanie eksmisji do czasu złożenia mu przez Gminę oferty najmu lokalu socjalnego. W pozostałej części apelacja została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pozwanemu przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że pozwany, mimo braku bezpośredniego tytułu prawnego do lokalu, posiadał status lokatora w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów, gdyż zamieszkiwał w lokalu od lat i był tam zameldowany. Biorąc pod uwagę jego niepełnosprawność i trudną sytuację życiową, orzeczono o jego uprawnieniu do lokalu socjalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

Strona wygrywająca

D. L. (pozwany) w części dotyczącej prawa do lokalu socjalnego

Strony

NazwaTypRola
Gmina R.organ_państwowypowódka
D. L.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

u.o.p.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Definicja lokatora, obejmująca osoby używające lokal na podstawie innego tytułu niż prawo własności, w tym od najemcy.

u.o.p.l. art. 14 § ust. 1, 2 i 4 pkt 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Obowiązek orzeczenia o uprawnieniu do lokalu socjalnego w przypadku eksmisji, uwzględniając sytuację pozwanego (niepełnosprawność, trudna sytuacja życiowa).

u.o.p.l. art. 14 § ust. 6

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia oferty najmu lokalu socjalnego.

Pomocnicze

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Roszczenie właściciela o wydobycie rzeczy (w tym lokalu) od osoby nieposiadającej skutecznego tytułu prawnego.

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw.

k.p.c. art. 386 § § 1 i 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy do zmiany lub uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w orzekaniu o kosztach postępowania, pozwalająca na odstąpienie od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 10 pkt 1 w związku z § 13 ust. 1 pkt 1, 19 pkt 1 i § 2 ust. 3

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwanemu przysługuje prawo do lokalu socjalnego ze względu na niepełnosprawność i trudną sytuację życiową. Pozwany posiadał status lokatora w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw (nieustanowienie pełnomocnika z urzędu).

Godne uwagi sformułowania

Pozwany nie został pozbawiony możności obrony swych praw, o czynnościach sądowych został powiadomiony, w postępowaniu uczestniczył, złożył zeznania, sąd nie miał obowiązku z urzędu ustanowić dla niego pełnomocnika. Przyjąć trzeba w realiach stanu faktycznego sprawy, że z najemcą lokalu wiązała pozwanego umowa użyczenia. Używając lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności pozwany był lokatorem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 czerwca 2001r.

Skład orzekający

Tomasz Tatarczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Lucyna Morys - Magiera

sędzia

Barbara Konińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja statusu lokatora i prawa do lokalu socjalnego w sytuacjach nieuregulowanych bezpośrednim najmem, zwłaszcza w kontekście niepełnosprawności i trudnej sytuacji życiowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o ochronie praw lokatorów oraz indywidualną sytuacją pozwanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy może zmodyfikować wyrok eksmisji, przyznając prawo do lokalu socjalnego osobie w trudnej sytuacji, co jest istotne z perspektywy ochrony praw lokatorów i osób niepełnosprawnych.

Eksmisja wstrzymana: Sąd przyznał prawo do lokalu socjalnego mimo braku umowy najmu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1670/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Tomasz Tatarczyk (spr.) Sędzia SO Lucyna Morys - Magiera Sędzia SR (del.) Barbara Konińska Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Gminy R. przeciwko D. L. o eksmisję na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 30 kwietnia 2013 r., sygn. akt I C 216/13 1 zmienia zaskarżony wyrok: a w punkcie I w ten sposób, że dodaje punkt I.1 w którym ustala, iż pozwanemu przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego i wstrzymuje wykonanie opróżnienia lokalu do czasu złożenia pozwanemu przez Gminę R. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, b w punkcie II w ten sposób, że nie obciąża pozwanego kosztami procesu; 1 oddala apelację w pozostałej części; 2 przyznaje adwokatowi S. Z. od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Raciborzu) kwotę 110,70 (sto dziesięć 70/100) złotych, w tym kwotę 20,70 (dwadzieścia 70/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu w postępowaniu odwoławczym. SSR (del.) Barbara Konińska SSO Tomasz Tatarczyk SSO Lucyna Morys-Magiera Sygn. akt III Ca 1670/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z 30 kwietnia 2013r. Sąd Rejonowy nakazał pozwanemu opuszczenie i opróżnienie lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy (...) w R. i zasądził od pozwanego na rzecz powódki 320 złotych tytułem kosztów procesu. Sąd ustalił, że umową z 15 marca 1977 roku J. K. najął od poprzednika prawnego Gminy R. lokal mieszkalny położony w R. przy ul. (...) . Właścicielem tego lokalu jest obecnie powodowa gmina. Około 2006 roku J. K. umożliwił pozwanemu zamieszkiwanie w lokalu, który jest przedmiotem sprawy. Od tego czasu pozwany zamieszkuje w tym lokalu. W dniu 10 października 2012 roku J. K. zmarł. Żądanie eksmisji uznał Sąd za usprawiedliwione. Wskazał, że powódce jako właścicielowi lokalu przysługuje roszczenie wydobywcze uregulowane w art. 222 § 1 k.c. Pozwany nie udowodnił, że posiada skuteczne wobec powódki prawo do władania lokalem. Wobec braku tytułu prawnego do zajmowania lokalu pozwany obowiązany jest lokal opuścić. Stwierdził Sąd, że w sprawie nie ma zastosowania ustawa z 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego , pozwany nie uzyskał bowiem statusu lokatora w rozumieniu tej ustawy. W rezultacie nie orzekł Sąd o uprawnieniu pozwanego do lokalu socjalnego. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu oparł Sąd o art. 98 § 1 i 3 k.p.c. W apelacji pozwany wywiódł, że w spornym lokalu mieszka od 2002r., zarzucił nieważność postępowania spowodowaną pozbawieniem go możności obrony swych praw przez nieustanowienie pełnomocnika z urzędu, obrazę prawa materialnego – art. 14 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy o ochronie prawa lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego polegającą na nierozstrzygnięciu o prawie pozwanego do lokalu socjalnego w sytuacji, gdy takie orzeczenie było obligatoryjne z uwagi na niepełnosprawność pozwanego. W oparciu o te zarzuty skarżący domagał się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku, zmiany wyroku przez przyznanie pozwanemu prawa do lokalu socjalnego, przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Powódka nie sprzeciwiając się przyznaniu pozwanemu przez sąd lokalu socjalnego oświadczyła, że lokal ten pozwanemu dostarczy zgodnie z przepisami. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Pozwany nie został pozbawiony możności obrony swych praw, o czynnościach sądowych został powiadomiony, w postępowaniu uczestniczył, złożył zeznania, sąd nie miał obowiązku z urzędu ustanowić dla niego pełnomocnika. Zarzut nieważności postępowania oparty o art. 379 pkt 5 k.p.c. jest nieuzasadniony i w tym zakresie apelacja nie mogła odnieść skutku. Ustaliwszy, ze pozwany nie posiada tytułu prawnego do zajmowania spornego lokalu zasadnie Sąd Rejonowy nakazał mu opróżnienie i opuszczenie tego lokalu. Apelacja rozstrzygnięcia tego nie podważa. W sprawie należało zastosować regulację ustawy z 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego . Pozwany, jak wynika z ustaleń Sądu Rejonowego, zamieszkiwał w spornym lokalu od kilku lat. W lokalu tym został zameldowany 14 września 2006r., o czym świadczą zawarte w aktach sprawy dane ze zbiorów meldunkowych. Lokal udostępnił pozwanemu najemca. Przyjąć trzeba w realiach stanu faktycznego sprawy, że z najemcą lokalu wiązała pozwanego umowa użyczenia. Pozwany swoje uprawnienie do korzystania z lokalu wywodził od najemcy, zatem wobec ustania stosunku najmu obowiązany jest lokal wydać właścicielowi. Używając lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności pozwany był lokatorem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 czerwca 2001r. Z uwagi na niepełnosprawność pozwanego, stwierdzoną w załączonym do akt sprawy orzeczeniu oraz jego szczególnie trudną sytuację życiową i materialną orzec należało pozytywnie o uprawnieniu pozwanego do otrzymania lokalu socjalnego stosownie do art. 14 ust. 1, 2 i 4 pkt 2 powołanej ustawy, a w oparciu o art. 14 ust. 6 ustawy wstrzymać wykonanie opróżnienia lokalu do czasu złożenia pozwanemu przez Gminę R. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 386 § 1 i 385 k.p.c. , o kosztach procesu – po myśli art. 102 k.p.c. , o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu w postępowaniu odwoławczym przez adwokata ustanowionego z urzędu – w oparciu o § 10 pkt 1 w związku z § 13 ust. 1 pkt 1, 19 pkt 1 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI