III Ca 1668/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika postępowania i utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o podziale nieruchomości do korzystania, uwzględniając faktyczny stan rzeczy i istniejący między stronami konflikt.
Wnioskodawczyni domagała się podziału nieruchomości do korzystania, przyznając jej parter domu, a uczestnikowi budynek gospodarczy. Sąd Rejonowy przychylił się do wniosku, uwzględniając faktyczny stan zamieszkiwania stron i istniejący między nimi głęboki konflikt. Uczestnik wniósł apelację, zarzucając m.in. zniszczenie wspólnego dorobku i niemożność wynajmu piętra. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego, uznając podział za prawidłowy i respektujący interesy stron.
Sprawa dotyczyła podziału nieruchomości do korzystania pomiędzy małżonkami E. Ż. i Z. Ż., między którymi istniał głęboki konflikt. Wnioskodawczyni domagała się przyznania jej do wyłącznego korzystania parteru domu jednorodzinnego, podczas gdy uczestnik zajmował zaadaptowany budynek gospodarczy. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej postanowił przyznać wnioskodawczyni do wyłącznego korzystania parter domu, a uczestnikowi budynek gospodarczy, pozostawiając pozostałe części nieruchomości do wspólnego korzystania. Sąd uznał, że taki podział odzwierciedla istniejący stan faktyczny i jest konieczny ze względu na niemożność harmonijnego współzamieszkiwania stron. Uczestnik postępowania złożył apelację, kwestionując postanowienie Sądu Rejonowego, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące zniszczenia wspólnego dorobku i potencjalnych problemów z ogrzewaniem. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, uznając ustalenia i rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że podział do korzystania respektuje istniejący stan faktyczny i interesy obu stron, a zarzuty apelacji uznał za bezzasadne lub polemiczne. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że kluczowe jest umożliwienie stronom w miarę bezkolizyjnego korzystania z nieruchomości wspólnej, a przyczyny konfliktu nie mają znaczenia dla samego podziału.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podział nieruchomości do korzystania powinien uwzględniać istniejący stan faktyczny i faktyczne zamieszkiwanie stron, jeśli jest to konieczne do zapewnienia im w miarę bezkolizyjnego funkcjonowania i wykonywania uprawnień współwłaścicielskich.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że podział do korzystania, który odzwierciedla faktyczne zajmowanie przez strony poszczególnych części nieruchomości (parter domu przez wnioskodawczynię, budynek gospodarczy przez uczestnika), jest uzasadniony w sytuacji głębokiego konfliktu między małżonkami, który uniemożliwia harmonijne współzamieszkiwanie. Taki podział usankcjonowuje istniejący stan rzeczy i respektuje interesy obu stron.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
wnioskodawczyni
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Ż. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Z. Ż. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach w sprawach, w których interesy stron są sprzeczne, a nie ma zastosowania § 1 lub § 3.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji, gdy sąd odwoławczy uzna ją za bezzasadną.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach o określonym charakterze do innych postępowań, w tym w sprawach nieprocesowych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 8 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 1
Podstawa do obliczenia wysokości opłat za czynności adwokackie w postępowaniu odwoławczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podział nieruchomości do korzystania powinien odzwierciedlać istniejący stan faktyczny i faktyczne zamieszkiwanie stron, zwłaszcza w sytuacji głębokiego konfliktu. Istniejący stan faktyczny, w którym strony zamieszkują oddzielnie (parter domu i budynek gospodarczy), zapewnia w miarę bezkolizyjne funkcjonowanie i powinien zostać usankcjonowany. Zarzuty apelacji dotyczące potencjalnych przyszłych zaniedbań są bezpodstawne w świetle dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone postanowienie prowadzi do unicestwienia wspólnego dorobku poprzez uniemożliwienie wynajmu piętra. Istnieje ryzyko, że wnioskodawczyni nie zapewni prawidłowego ogrzewania domu. Choroba psychiczna wnioskodawczyni jest jedyną przyczyną konfliktu i powinna być uwzględniona przy podziale.
Godne uwagi sformułowania
nie były istotne przyczyny konfliktu między stronami, czy doszło do zdrady małżeńskiej, czy też którakolwiek ze stron słusznie zarzuciła drugiej stronie chorobę psychiczną, lecz okoliczność, iż te stosunki między stronami uniemożliwiały prawidłowe korzystanie z nieruchomości wspólnej obu stron postępowania funkcjonujący obecnie w miarę bezkolizyjnie i od dłuższego czasu stan faktyczny usankcjonowanie istniejącego nieformalnego podziału nieruchomości do używania nie ma kuchni, co obok stwierdzonej niemożności harmonijnego współzamieszkiwania w jednym budynku małżonków, determinuje sposób podziału nieruchomości wspólnej quo ad usum
Skład orzekający
Henryk Brzyżkiewicz
przewodniczący
Lucyna Morys – Magiera
sprawozdawca
Ewa Buczek – Fidyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Podział nieruchomości do korzystania w sytuacji konfliktu małżeńskiego, uwzględnienie stanu faktycznego przy podziale majątku wspólnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i głębokiego konfliktu między stronami. Nie stanowi przełomowej interpretacji prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może podchodzić do podziału nieruchomości w sytuacji głębokiego konfliktu między małżonkami, priorytetowo traktując możliwość bezkolizyjnego korzystania z majątku wspólnego.
“Konflikt małżeński a podział domu: Sąd stanął po stronie faktycznego podziału.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1668/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Henryk Brzyżkiewicz Sędziowie: SO Lucyna Morys – Magiera (spr.) SR (del.) Ewa Buczek – Fidyka Protokolant Renata Krzysteczko po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na rozprawie sprawy z wniosku E. Ż. z udziałem Z. Ż. o podział nieruchomości do używania na skutek apelacji uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 21 maja 2013 roku, sygn. akt I Ns 1347/10 postanawia: 1. oddalić apelację; 2. zasądzić od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Ewa Buczek – Fidyka SSO Henryk Brzyżkiewicz SO Lucyna Morys - Magiera Sygn. akt III Ca 1668/13 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni E. Ż. po ostatecznym sprecyzowaniu wniosku domagała się dopuszczenia do współposiadania i korzystania z wchodzącego w skład majątku wspólnego stron domu jednorodzinnego położonego w R. przy ul. (...) , poprzez przyznanie wnioskodawczyni do wyłącznego korzystania pomieszczeń położonych na parterze budynku składających się z trzech pokoi, łazienki hallu i kuchni o łącznej powierzchni 70 m 2 , z równoczesnym przyznaniem jej i uczestnikowi Z. Ż. do wspólnego korzystania z pomieszczeń położonego na pierwszym piętrze budynku składającego się z trzech pokoi, łazienki, hallu i kuchni o łącznej powierzchni 70 m 2 oraz pomieszczeń piwnicznych, w skład których wchodzi pralnia, kotłownia, hall piwniczny i dwie piwnice. Wnioskodawczyni wskazała, że zajmuje lokal mieszkalny położony na parterze wspólnego domu stron, natomiast uczestnik zajmuje wyremontowane mieszkanie w budynku położonym obok domu w tzw. „pomieszczeniu gospodarczym”, w którym posiada duży pokój, łazienkę, kuchnię oraz garaż. Mieszkanie uczestnika jest komfortowo urządzone i wyremontowane. Liczniki mediów oraz piece do centralnego ogrzewania znajdują się natomiast w pomieszczeniach piwnicznych – w kotłowni, a więc przy uwzględnieniu sposobu korzystania z domu stron zaproponowanego przez wnioskodawczynię uczestnik będzie miał zapewniony swobodny dostęp do mediów. W pomieszczeniach znajdujących się na piętrze wspólnego domu stron nie ma kuchni, a więc wnioskodawczynie nie może zostać przyznane do wyłącznego korzystania piętro domu. Uczestnik posiada natomiast kuchnię w pełni urządzoną w pomieszczeniu zlokalizowanym w tzw. budynku gospodarczym. Podnosiła, iż pomimo, że uczestnik ma zapewnione idealne warunki mieszkaniowe, to cały czas uporczywie nachodzi wnioskodawczynię w pomieszczeniach zajmowanych przez nią na parterze wspólnego domu. Uczestnik wyraził gotowość korzystania z pomieszczeń na parterze domu, a wnioskodawczyni na piętrze, przy czym z piwnicy strony będą korzystać wspólnie. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej dokonał podziału do korzystania nieruchomości położonej w R. przy ul. (...) wchodzącej w skład majątku wspólnego stron w ten sposób, że: przyznał do wyłącznego korzystania wnioskodawczyni E. Ż. pomieszczenia położone na parterze domu jednorodzinnego w postaci trzech pokoi, holu, kuchni, łazienki o łącznej powierzchni 70 m 2 , przyznał do wyłącznego korzystania uczestnikowi postępowania Z. Ż. pomieszczenia w budynku położonym obok domu jednorodzinnego w postaci garażu, kotłowni, pokoju, łazienki i kuchni, pozostawił do wspólnego korzystania stron pozostałą część nieruchomości, w szczególności w postaci gruntu oraz pomieszczeń znajdujących się na piętrze i w piwnicy domu jednorodzinnego; zasądził od uczestnika postępowania Z. Ż. na rzecz wnioskodawczyni E. Ż. kwotę 340 zł tytułem zwrotu koszów postępowania. Sąd Rejonowy ustalił, że do majątku wspólnego małżonków Z. Ż. i E. Ż. należy nieruchomość położona w R. przy ul. (...) składająca się z gruntu oraz posadowionych na gruncie domu jednorodzinnego i budynku gospodarczego. Dom jednorodzinny składa się z dwóch pięter oraz piwnicy. Na parterze budynku znajdują się: hol, kuchnia, 2 pokoje i łazienka. Na piętrze budynku znajdują się: hol, trzy pokoje oraz łazienka. Pomieszczenia na każdej z kondygnacji budynku mają powierzchnię 70 m 2 . Pomiędzy parterem budynku a piętrem znajdują się schody, które zabudowane są ścianą z drewnianych ram i matowych szyb, która uniemożliwia przejście pomiędzy kondygnacjami domu. Do części parterowej budynku oraz do części znajdującej się na piętrze są osobne drzwi wejściowe. W piwnicy znajduje się mały pokój, pralnia, kotłownia i dwa pomieszczenia gospodarcze. W kotłowni znajduje się piec węglowy oraz automatyka sterowania ogrzewaniem. Dom podłączony jest do ogrzewania miejskiego, jednak strony ogrzewają dom również piecem węglowym. Do piwnicy są dwa wejścia: jedno z części parterowej budynku oraz drugie od strony podwórza. Za drzwiami wejściowymi do piwnicy z części parterowej domu znajduje się tablica rozdzielcza z licznikiem prądu i bezpiecznikami oraz zegarem nocnej taryfy. W kotłowni znajduje się licznik wody i licznik energii cieplnej. Drugi budynek, który oddalony jest od domu mieszkalnego o kilka metrów, składa się z dwóch kondygnacji. Na parterze znajduje się garaż i kotłownia. Na piętrze znajduje się mieszkanie składające się z łazienki, kuchni i dużego pokoju o łącznej powierzchni 28 m 2 . Ustalił Sąd pierwszej instancji, iż od początku lat 90-tych XX wieku między zainteresowanymi trwa konflikt, stałe awantury, groźby i kłótnie. Miały miejsce liczne interwencje policji w miejscu ich zamieszkania. Wnioskodawczyni i uczestnik wzajemnie oskarżają się o chorobę psychiczną oraz obwiniają o zdrady. Uczestnik postępowania sześciokrotnie występował do Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej Wydziału Rodzinnego i Nieletnich o umieszczenie wnioskodawczyni w szpitalu psychiatrycznym bez jej zgody, zainicjował też postępowanie o ubezwłasnowolnienie wnioskodawczyni. Uczestnik utrudniał wnioskodawczyni współzamieszkiwanie w domu, stale nadzorując jej czynności w mieszkaniu na parterze, uniemożliwiał jej swoim zachowaniem przyjmowanie gości z grona rodziny. Jak stwierdzono, w dniu 15 lutego 2010 r. uczestnik postępowania wyprowadził się z domu jednorodzinnego przy ul. (...) w R. do pomieszczenia na piętrze budynku gospodarczego położonego na tej nieruchomości, które uprzednio zaadoptował na mieszkanie. Powodem przeprowadzenia się uczestnika postępowania były awantury z wnioskodawczynią. Po wyprowadzeniu się przez uczestnika postępowania wnioskodawczyni odnowiła pomieszczenia położone na parterze domu. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że bezspornym w sprawie było, że pomiędzy stronami istnieje głęboki konflikt, którego skutkiem jest separacja faktyczna od 15 lutego 2010 r., kiedy to uczestnik postępowania zamieszkał w pomieszczeniu zaadaptowanym na mieszkanie w budynku gospodarczym. Z tych względów Sąd ten uznał, że zasadnym jest dokonanie podziału do używania nieruchomości stron zgodnie z istniejącym stanem faktycznym. Przyznano do wyłącznego korzystania wnioskodawczyni pomieszczenia położone na parterze domu jednorodzinnego, które ona obecnie zajmuje, zaś uczestnikowi postępowania pomieszczenia w budynku położonym obok domu jednorodzinnego, w których również uczestnik postępowania obecnie zamieszkuje. Pozostałą część nieruchomości, w szczególności w postaci gruntu oraz pomieszczeń znajdujących się na piętrze i w piwnicy domu jednorodzinnego Sąd pozostawił do wspólnego korzystania stron. Podkreślił, że obie strony mają dostęp do liczników prądu, wody i energii cieplnej, które znajdują się w piwnicy domu jednorodzinnego. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 520 § 2 k.p.c. Apelację od tego postanowienia w całości wniósł uczestnik postępowania wskazując, że choroba psychiczna jego małżonki jest jedyną przyczyną rozdarcia całej rodziny i jest źródłem stwierdzonego przez Sąd konfliktu. Zarzucał, że zaskarżonym postanowieniem skazano wspólny dorobek zainteresowanych na unicestwienie, albowiem przydzielenie parteru do wyłączności małżonce, a jemu piętra do wspólnego z nią użytkowania co uniemożliwia wynajem piętra nieodpłatnie dla Fundacji (...) dla biednych i zdolnych studentów, a wynajem taki uratowałby od dalszej degradacji ich wspólny dorobek. Zdaniem uczestnika ogrzewanie pustego domu stanowi ogromny koszt, nie ma pewności iż wnioskodawczyni zapewni utrzymanie dodatniej temperatury w domu, w którym rzadko przebywa. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestnika nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela w całości i uznaje za swoje ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, znajdujące oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, które to dowody Sąd ten ocenił w granicach zakreślonych przepisem art. 233 § 1 kpc . Orzekając Sąd Rejonowy nie uchybił zasadom logicznego rozumowania, ani też doświadczenia życiowego. Wnioski Sądu pierwszej instancji, co do faktów w sposób logiczny wynikają z treści dowodów zgromadzonych w sprawie, a zaoferowanych przez obie strony. Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, iż w niniejszej sprawie nie były istotne przyczyny konfliktu między stronami, czy doszło do zdrady małżeńskiej, czy też którakolwiek ze stron słusznie zarzuciła drugiej stronie chorobę psychiczną, lecz okoliczność, iż te stosunki między stronami uniemożliwiały prawidłowe korzystanie z nieruchomości wspólnej obu stron postępowania, a więc koniecznym było rozstrzygnięcie w tym zakresie. Pogląd ten wypadało podzielić. Sąd Odwoławczy miał na uwadze funkcjonujący obecnie w miarę bezkolizyjnie i od dłuższego czasu stan faktyczny, w którym wnioskodawczyni zajmuje parter budynku mieszkalnego, przystosowawszy go kompletnie do swoich potrzeb i ponosząc przy tym stosowne nakłady na ten cel, natomiast uczestnik postępowania zajmuje budynek gospodarczy, również dostosowany przez niego do własnego zamieszkiwania i do swoich potrzeb ponosząc nakłady w tym celu. Uznał więc, że dokonany przez Sąd Rejonowy podział do wyłącznego korzystania nieruchomości między zainteresowanymi będzie prawidłowo funkcjonować także w dalszej przyszłości, a nadto respektuje odpowiednio interesy zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnika postępowania oraz istniejący status quo. Za celowy zatem uznano usankcjonowanie istniejącego nieformalnego podziału nieruchomości do używania, dokonanego między zainteresowanymi, zważywszy, że taki układ zapewnia w miarę niekonfliktowe funkcjonowanie ich we wspólnym miejscu zamieszkania i wykonywanie uprawnień współwłaścicielskich. Nie znalazł przy tym Sąd Odwoławczy podstaw do odmiennej oceny ustalonego stanu rzeczy, a zwłaszcza innego sposobu podziału nieruchomości do używania; wskazać przy tym należy, że na piętrze budynku zainteresowanych nie ma urządzonej kuchni, co obok stwierdzonej niemożności harmonijnego współzamieszkiwania w jednym budynku małżonków, determinuje sposób podziału nieruchomości wspólnej quo ad usum. Na uwzględnienie nie zasługuje podniesiony w apelacji zarzut, iż uczestnik spodziewa się, że dom nie będzie prawidłowo ogrzewany, czy też sugerujący inne zaniedbania ze strony wnioskodawczyni w przyszłości; w świetle dotychczasowego sposoby korzystania i wykonywania przez zainteresowanych uprawnień właścicielskich zarzuty te wydają się być bezpodstawne. Ponadto, w ocenie Sądu Okręgowego, pozostałe podniesione w apelacji zarzuty mają charakter czysto polemiczny i sprowadzają się do negowania właściwej oceny i ustaleń Sądu, przeciwstawiając im własne oceny i wnioski, które w żadnym razie nie mogą podważyć trafności rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego. Odnosząc się do planów zagospodarowania określonych części wspólnej nieruchomości przez uczestnika w zakresie piętra domu przeznaczonego do współużytkowania, godzi się wskazać, że pozostają one bez wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia, natomiast kwestia ich realizacji może nadal mieć miejsce na drodze wspólnych, zgodnych decyzji zainteresowanych. Reasumując, bez zbędnego, ponownego przytaczania trafnej argumentacji Sądu Rejonowego, mając na uwadze cel rozstrzygnięcia i motywy, którymi kierował się Sąd pierwszej instancji, zaskarżone orzeczenie należy uznać za trafne. Z tych przyczyn na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalono apelację jako bezzasadną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. z uwagi na sprzeczność interesów wnioskodawczyni i uczestnika postępowania, przejawiającą się w ich odmiennych stanowiskach procesowych. Z asądzono zatem od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 120 zł tytułem zwrotów kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym, obliczonych stosownie do § 8 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . SSR (del.) Ewa Buczek – Fidyka SSO Henryk Brzyżkiewicz SSO Lucyna Morys – Magiera
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI