III CA 166/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zasiedzenie służebności przejazdu i przechodu, który został uwzględniony przez Sąd Rejonowy w Zakopanem. Sąd Rejonowy ustalił, że wnioskodawcy i ich poprzednicy prawni korzystali ze spornego szlaku drożnego od 1983 roku, wykonując na nim prace utwardzające i dbając o jego stan techniczny, co miało świadczyć o posiadaniu służebności w złej wierze przez wymagany 30-letni okres. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, rozpoznając apelację uczestników postępowania, zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 292 k.c. w związku z art. 172 k.c., podkreślając, że do zasiedzenia służebności gruntowej konieczne jest korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia wykonanego przez posiadacza służebności. Analiza materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i dokumentacji fotograficznej, doprowadziła Sąd Okręgowy do wniosku, że wnioskodawcy nie wykazali istnienia takiego urządzenia przed upływem terminu zasiedzenia (tj. przed 29 kwietnia 1985 roku). Sąd uznał, że sporny szlak, utwardzany punktowo lub materiałem odpadowym, nie spełniał wymogu trwałego i widocznego urządzenia w rozumieniu przepisów prawa. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na fakt, że wnioskodawcy i ich poprzednicy prawni nabyli służebność nieformalnymi umowami, co oznaczało posiadanie w złej wierze, a tym samym wymagało 30-letniego okresu posiadania połączonego z korzystaniem z trwałego i widocznego urządzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretację pojęcia 'trwałego i widocznego urządzenia' w kontekście zasiedzenia służebności gruntowej, zwłaszcza drogi dojazdowej.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie brak jest jednoznacznego urządzenia drogi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy korzystanie ze szlaku drożnego przez okres 30 lat, połączone z jego punktowym utwardzaniem i naprawą ubytków, stanowi podstawę do stwierdzenia zasiedzenia służebności gruntowej przejazdu i przechodu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli utwardzanie i naprawy nie tworzą trwałego i widocznego urządzenia w rozumieniu art. 292 k.c., wykonanego przez posiadacza służebności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że samo punktowe utwardzanie drogi, naprawa ubytków czy używanie materiałów odpadowych nie spełnia wymogu trwałego i widocznego urządzenia, które jest niezbędne do zasiedzenia służebności gruntowej. Kluczowe jest, aby urządzenie to zostało wykonane przez posiadacza służebności i stanowiło widoczny znak jego władania.
Czy posiadanie służebności gruntowej nabyte na podstawie nieformalnej umowy może prowadzić do zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to spełnienia wszystkich przesłanek zasiedzenia, w tym posiadania w złej wierze przez 30 lat i korzystania z trwałego i widocznego urządzenia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nabycie służebności na podstawie nieformalnej umowy oznacza posiadanie w złej wierze, co wymaga 30-letniego okresu do zasiedzenia. Jednakże, nawet przy posiadaniu w złej wierze, kluczowe jest istnienie trwałego i widocznego urządzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. T. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio do zasiedzenia służebności (nieprzerwane posiadanie przez określony czas – 20 lat w dobrej wierze, 30 lat w złej wierze).
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadania, które jest specyficzne w przypadku służebności gruntowej i musi być wykonywane dla siebie (cum animi rem sibi habendi).
k.p.c. art. 520
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach postępowania w sprawach nieprocesowych.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 13
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania apelacji.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak trwałego i widocznego urządzenia wykonanego przez wnioskodawców lub ich poprzedników prawnych. • Niewykazanie korzystania z takiego urządzenia przez wymagany prawem okres. • Nieprecyzyjna ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy.
Odrzucone argumenty
Argumenty wnioskodawców o spełnieniu przesłanek zasiedzenia służebności.
Godne uwagi sformułowania
trwałe i widoczne urządzenie • posiadanie dla siebie (cum animi rem sibi habendi) • prekarzysta • ochrona własności • urządzenie powinno być wykonane przez posiadacza służebności
Skład orzekający
Mieczysław H. Kamiński
przewodniczący
Ewa Adamczyk
sędzia
Katarzyna Kwilosz – Babiś
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację pojęcia 'trwałego i widocznego urządzenia' w kontekście zasiedzenia służebności gruntowej, zwłaszcza drogi dojazdowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie brak jest jednoznacznego urządzenia drogi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe i często problematyczne kryteria zasiedzenia służebności, szczególnie wymóg 'trwałego i widocznego urządzenia', co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.
“Czy utwardzona droga to już zasiedzenie? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowy warunek dla służebności.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.