III CA 1624/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy ustanowił służebność przesyłu na nieruchomościach małżonków A. i R. S. na rzecz (...) S.A. w W., zasądzając wynagrodzenie i koszty postępowania. Spółka (...) S.A. wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości oraz przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących służebności i zasiedzenia. Kwestionowano przyjęcie przez Sąd I instancji obowiązku uzyskania cywilnego tytułu do korzystania z nieruchomości oraz ocenę dobrej wiary poprzednika prawnego spółki. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd przyjął ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, podkreślając, że poprzednik prawny spółki nie uzyskał zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości (w tym małoletnich dzieci) na lokalizację gazociągu ani należnego odszkodowania. Decyzje administracyjne nie stanowiły tytułu prawnego do władania cudzą rzeczą, a zgoda jednego ze współwłaścicieli nie była skuteczna wobec braku zgody sądu opiekuńczego. Sąd Okręgowy uznał, że poprzednik prawny spółki był posiadaczem służebności w złej wierze, a domniemanie dobrej wiary zostało obalone. Wskazano również, że złożenie wniosku o ustanowienie służebności w innej sprawie przerwało bieg terminu zasiedzenia. Sąd odrzucił zarzut braku wskazania podmiotu, na rzecz którego ustanowiono służebność, wskazując, że wynika to z treści postanowienia i załącznika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że pozwolenia administracyjne nie stanowią tytułu prawnego do władania cudzą nieruchomością w zakresie służebności przesyłu i nie uzasadniają dobrej wiary posiadacza. Potwierdzenie, że zgoda jednego ze współwłaścicieli bez zgody sądu opiekuńczego na czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem małoletnich nie jest skuteczna.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości obowiązującymi w okresie budowy gazociągu. Interpretacja dobrej wiary w kontekście zasiedzenia służebności przesyłu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pozwolenia administracyjne (na budowę, lokalizację inwestycji) stanowią tytuł prawny do władania cudzą nieruchomością w zakresie służebności przesyłu i czy posiadacz legitymujący się takimi pozwoleniami może być uznany za posiadacza w dobrej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwolenia administracyjne nie tworzą per se tytułu prawnego do władania cudzą rzeczą, a posiadacz dysponujący jedynie decyzją wydaną w procesie budowlanym nie może być uznany za posiadacza służebności w dobrej wierze.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do ugruntowanego orzecznictwa, zgodnie z którym akty administracyjne nie tworzą tytułu prawnego do władania cudzą rzeczą. Posiadacz legitymujący się jedynie decyzją budowlaną nie może być usprawiedliwiony w swoim błędnym przekonaniu o legalności korzystania z nieruchomości w zakresie służebności.
Czy zgoda jednego ze współwłaścicieli nieruchomości na lokalizację urządzenia przesyłowego, bez zgody sądu opiekuńczego na czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem małoletnich dzieci, jest skuteczna i czy stanowi podstawę do obciążenia nieruchomości służebnością?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgoda jednego ze współwłaścicieli, który nie był wyłącznym właścicielem i nie uzyskał zgody sądu opiekuńczego na czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem małoletnich dzieci, nie jest skuteczna w zakresie obciążenia nieruchomości służebnością.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że w dacie wyrażania zgody jeden ze współwłaścicieli nie był wyłącznym właścicielem, a udziały w nieruchomości przypadały małoletnim dzieciom. Zgoda na przeprowadzenie gazociągu stanowiła czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletnich, wymagającą zgody sądu opiekuńczego, której nie uzyskano.
Czy poprzednik prawny przedsiębiorcy przesyłowego, który uzyskał zgodę jednego ze współwłaścicieli na lokalizację gazociągu i odebrał odszkodowanie za zniszczone plony, może być uznany za posiadacza służebności w dobrej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy poprzednik prawny nie mógł być uznany za posiadacza służebności w dobrej wierze.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zgoda współwłaścicielki obejmowała jedynie prawo do wejścia na nieruchomość i wybudowania gazociągu, a nie zgodę na ustanowienie służebności. Otrzymane odszkodowanie dotyczyło jedynie zniszczonych plonów, a nie ostatecznej wysokości odszkodowania za obciążenie nieruchomości. Ponadto, brak było zgody wszystkich współwłaścicieli i zgody sądu opiekuńczego.
Czy złożenie wniosku o ustanowienie służebności przesyłu w innej sprawie (sygn. akt I Ns 2/14) przerwało bieg terminu zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, złożenie wniosku o ustanowienie służebności przesyłu przerwało bieg zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na informację o wcześniejszym wniosku o ustanowienie służebności przesyłu złożonym przez uczestników postępowania, co zgodnie z prawem przerywa bieg terminu zasiedzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) S.A. | spółka | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
u.g.g.i.w.n. art. 70 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Prawidłowe zastosowanie przez Sąd I instancji, gdyż poprzednik prawny uczestnika miał obowiązek uzyskania cywilnego tytułu do korzystania z nieruchomości, nie uzyskawszy zgody wszystkich właścicieli.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
u.g.g.i.w.n. art. 73
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji w związku z art. 70 ust. 1 tej ustawy i art. 285 k.c. poprzez przyjęcie, że poprzednik prawny uczestnika miał obowiązek uzyskania cywilnego tytułu do korzystania z nieruchomości, gdy właściciel wyraził zgodę i odebrał odszkodowanie.
u.g.g.i.w.n. art. 70 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie poprzez przyjęcie obowiązku uzyskania cywilnego tytułu do korzystania z nieruchomości, gdy zgoda właściciela implikowała ustawowy obowiązek udostępnienia terenu.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 172 § 1, art. 285, art. 305^4 k.c. poprzez ocenę dobrej lub złej wiary uczestnika, gdy znaczenie ma dobra lub zła wiara posiadacza w chwili uzyskania posiadania.
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 7, art. 285, art. 305^4 k.c. oraz art. 73 u.g.g.i.w.n. poprzez przyjęcie, że poprzednik prawny był posiadaczem samoistnym w złej wierze.
k.c. art. 285
Kodeks cywilny
Naruszenie w zw. z art. 73 u.g.g.i.w.n. i art. 70 ust. 1 u.g.g.i.w.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie.
k.c. art. 305^4
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 7, art. 172 § 1, art. 285 k.c. oraz art. 73 u.g.g.i.w.n.
k.c. art. 305^1
Kodeks cywilny
Oczywiście bezzasadny zarzut naruszenia poprzez brak wskazania podmiotu, na rzecz którego nieruchomość została obciążona służebnością.
k.p.c. art. 234
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez przyjęcie braku związania sądu domniemaniem dobrej wiary poprzednika prawnego uczestnika (art. 7 k.c.).
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 385 k.p.c. - podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.r.o. art. 101 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zgoda sądu opiekuńczego wymagana do czynności przekraczającej zwykły zarząd majątkiem małoletnich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Poprzednik prawny spółki nie uzyskał zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na lokalizację gazociągu. • Poprzednik prawny spółki nie otrzymał należnego odszkodowania za obciążenie nieruchomości. • Decyzje administracyjne (pozwolenie na budowę, lokalizację) nie stanowią tytułu prawnego do władania cudzą rzeczą. • Poprzednik prawny spółki był posiadaczem służebności w złej wierze. • Złożenie wniosku o ustanowienie służebności w innej sprawie przerwało bieg zasiedzenia. • Zgoda jednego ze współwłaścicieli, która nie była wyłącznym właścicielem i nie uzyskała zgody sądu opiekuńczego, nie jest skuteczna.
Odrzucone argumenty
Poprzednik prawny uczestnika miał obowiązek uzyskania cywilnego tytułu do korzystania z nieruchomości, gdy właściciel wyraził zgodę i odebrał odszkodowanie. • Zgoda właściciela nieruchomości na posadowienie gazociągu implikowała ustawowy obowiązek udostępnienia terenu. • Poprzednik prawny uczestnika był posiadaczem samoistnym w złej wierze ze względu na legitymowanie się decyzjami o pozwoleniu na budowę i lokalizacji inwestycji. • Sąd I instancji nie był związany domniemaniem dobrej wiary poprzednika prawnego uczestnika (art. 7 k.c.). • Brak wskazania w postanowieniu podmiotu, na rzecz którego nieruchomość została obciążona służebnością.
Godne uwagi sformułowania
pozwolenie na budowę i inne akty administracyjne, wydawane w toku administracyjnego procesu inwestycyjnego, nie tworzą per se tytułu prawnego do władania cudzą rzeczą • posiadacz, który dysponuje jedynie decyzją wydaną w procesie budowlanym, nie może być uznany za posiadacza służebności w dobrej wierze • zgoda Z. S. (jednego ze współwłaścicieli) obejmowała uprawnienie uczestnika jedynie do tego, aby mógł on wejść na jej nieruchomości i wybudować gazociąg. Nie oznaczało to, że wyraziła ona również zgodę na ustanowienie służebności obciążających jej nieruchomości.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że pozwolenia administracyjne nie stanowią tytułu prawnego do władania cudzą nieruchomością w zakresie służebności przesyłu i nie uzasadniają dobrej wiary posiadacza. Potwierdzenie, że zgoda jednego ze współwłaścicieli bez zgody sądu opiekuńczego na czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem małoletnich nie jest skuteczna."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości obowiązującymi w okresie budowy gazociągu. Interpretacja dobrej wiary w kontekście zasiedzenia służebności przesyłu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z ustanawianiem służebności przesyłu i odnosi się do powszechnego problemu braku odpowiednich tytułów prawnych do infrastruktury przesyłowej. Wyjaśnia, dlaczego pozwolenia administracyjne nie wystarczą i jakie są konsekwencje braku zgody wszystkich współwłaścicieli.
“Pozwolenie na budowę gazociągu to nie tytuł prawny do Twojej ziemi – sąd wyjaśnia, kiedy można mówić o służebności przesyłu.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za ustanowienie służebności: 1991 PLN
zwrot kosztów postępowania: 1520 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.