III CA 1621/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o wpis do księgi wieczystej prawa dożywotniego, bezpłatnego i wyłącznego korzystania z lokalu mieszkalnego, które zostało przyznane wnioskodawcy G. Z. przez L. Z. w akcie notarialnym dotyczącym podziału majątku wspólnego. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, argumentując, że takie prawo nie jest prawem rzeczowym ani osobistym podlegającym ujawnieniu w księdze wieczystej zgodnie z ustawą o księgach wieczystych i hipotece. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przepisy szczególne dotyczące spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nie przewidują możliwości obciążenia go takim prawem. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zaniechanie wykładni aktu notarialnego i błędne zastosowanie przepisów dotyczących wpisów do księgi wieczystej. Apelujący sugerował, że prawo to można kwalifikować jako dzierżawę. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd drugiej instancji potwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił treść wniosku, dokumentów i księgi wieczystej. Podkreślono, że dożywotnie, bezpłatne i wyłączne korzystanie z lokalu nie jest prawem rzeczowym ani osobistym w rozumieniu art. 16 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a także nie stanowi roszczenia z umowy dzierżawy, gdyż brak jest elementu odpłatności (czynszu).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie stanowiska, że pewne prawa osobiste, nawet jeśli przyznane w formie aktu notarialnego, nie podlegają wpisowi do księgi wieczystej, jeśli nie przewidują tego przepisy prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu i konkretnego uregulowania w akcie notarialnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dożywotnie, bezpłatne i wyłączne prawo do korzystania z lokalu mieszkalnego, przyznane w akcie notarialnym, podlega wpisowi do księgi wieczystej w dziale III?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie prawo nie podlega wpisowi do księgi wieczystej.
Uzasadnienie
Prawo to nie mieści się w katalogu praw rzeczowych ani osobistych, które mogą być ujawnione w księdze wieczystej zgodnie z art. 16 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Nie jest to również roszczenie z umowy dzierżawy z uwagi na brak odpłatności.
Czy sąd wieczystoksięgowy powinien dokonać wykładni aktu notarialnego w celu ustalenia charakteru prawa zgłoszonego do wpisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej, a nie dokonuje szerokiej wykładni dokumentów w celu ustalenia charakteru prawa, jeśli nie wynika to wprost z przepisów.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 626(8) § 2 k.p.c., sąd wieczystoksięgowy bada formalne przesłanki wpisu, a nie dokonuje dogłębnej analizy treści dokumentów w celu ustalenia istnienia i charakteru praw, które nie są wyraźnie przewidziane do ujawnienia w księdze.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| L. Z. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (10)
Główne
u.k.w.h. art. 16
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Określa katalog praw podlegających ujawnieniu w księdze wieczystej. Sąd uznał, że opisane prawo nie mieści się w tym katalogu.
k.p.c. art. 626(8) § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres badania sądu wieczystoksięgowego. Sąd uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował ten przepis.
k.p.c. art. 626(9)
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia wniosku o wpis.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa stosowania przepisów o postępowaniu procesowym do postępowania wieczystoksięgowego.
Pomocnicze
k.c. art. 252
Kodeks cywilny
Przywołany przez apelującego w kontekście wykładni pojęcia 'korzystanie'.
k.c. art. 993
Kodeks cywilny
Przywołany przez apelującego w kontekście wykładni pojęcia 'korzystanie'.
k.c. art. 65 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przywołany przez apelującego w kontekście językowej wykładni dokumentu.
k.c. art. 693 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przywołany przez sąd w celu wykazania, że opisane prawo nie jest umową dzierżawy z uwagi na brak czynszu.
u.s.m. art. 17(16)
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Przywołana przez Sąd Rejonowy w kontekście przepisów szczególnych dotyczących spółdzielczego prawa do lokalu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo dożywotniego, bezpłatnego i wyłącznego korzystania z lokalu nie jest prawem rzeczowym ani osobistym podlegającym wpisowi do księgi wieczystej. • Brak jest podstaw do kwalifikowania opisanego prawa jako umowy dzierżawy z uwagi na brak elementu odpłatności (czynszu).
Odrzucone argumenty
Prawo dożywotniego, bezpłatnego i wyłącznego korzystania z lokalu powinno być wpisane do księgi wieczystej jako prawo osobiste lub rzeczowe. • Sąd pierwszej instancji zaniechał wykładni aktu notarialnego i błędnie zastosował przepisy dotyczące wpisów do księgi wieczystej. • Prawo to można kwalifikować jako dzierżawę na czas oznaczony (dożywotnio).
Godne uwagi sformułowania
nie istnieje przepis ustawy uprawniający do obciążenia użytkowaniem własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu • nie ma dowolności w żądaniu ujawnienia w dziale III księgi wieczystej roszczeń, czy też praw osobistych • zupełnym nieporozumieniem jest określenie uprawnienia do dożywotniego, bezpłatnego i wyłącznego korzystania z lokalu mieszkalnego jako realizacji roszczenia z umowy dzierżawy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że pewne prawa osobiste, nawet jeśli przyznane w formie aktu notarialnego, nie podlegają wpisowi do księgi wieczystej, jeśli nie przewidują tego przepisy prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu i konkretnego uregulowania w akcie notarialnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu obrotu nieruchomościami i prawami związanymi z lokalami mieszkalnymi, a także interpretacji przepisów dotyczących ksiąg wieczystych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i wieczystoksięgowym.
“Czy dożywotnie prawo do mieszkania można wpisać do księgi wieczystej? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.