III Ca 1594/16

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2017-06-28
SAOSRodzinnepodział majątku wspólnegoŚredniaokręgowy
podział majątkukoszty postępowaniazażaleniesąd okręgowysąd rejonowykoszty zastępstwa prawnegosprzeczność interesów

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego w sprawie o podział majątku wspólnego, uznając, że istniała sprzeczność interesów stron uzasadniająca obciążenie wnioskodawczyni kosztami.

Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego w sprawie o podział majątku wspólnego. Kwestionowała obciążenie jej kosztami, powołując się na art. 520 § 2 k.p.c. i trudną sytuację materialną. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że w sprawach o podział majątku, gdy jeden z uczestników wnosi o oddalenie wniosku, występuje sprzeczność interesów, co uzasadnia obciążenie kosztami na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. Trudna sytuacja materialna nie stanowiła wystarczającego powodu do zastosowania art. 102 k.p.c.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni K. N. na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego w sprawie o podział majątku wspólnego z uczestnikiem J. N. Sąd pierwszej instancji oddalił apelację wnioskodawczyni i zasądził od niej na rzecz uczestnika kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Wnioskodawczyni zaskarżyła to rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. w związku z art. 98 § 1 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że powinna mieć zastosowanie zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika lub odstąpienie od tej zasady z uwagi na jej trudną sytuację materialną (art. 102 k.p.c.). Sąd Okręgowy, opierając się na utrwalonym poglądzie judykatury, stwierdził, że w sprawach o podział majątku wspólnego, w których jeden z uczestników wnosi o oddalenie wniosku, występuje sprzeczność interesów, co uzasadnia zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. i obciążenie kosztami strony, której wniosek został oddalony. Sąd podkreślił, że trudna sytuacja materialna wnioskodawczyni i zwolnienie jej od kosztów sądowych same w sobie nie stanowią "szczególnie uzasadnionego wypadku" w rozumieniu art. 102 k.p.c. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone, a wnioskodawczyni zasądzono kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zażaleniowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w takiej sytuacji występuje sprzeczność interesów, co uzasadnia zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. i obciążenie kosztami strony, której wniosek został oddalony.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na utrwalony pogląd judykatury, zgodnie z którym w sprawach o podział majątku, gdy jeden z uczestników domaga się oddalenia wniosku, a drugi podziału, występuje oczywista sprzeczność interesów, co pozwala na odstąpienie od zasady ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika i obciążenie kosztami strony przegrywającej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania J. N.

Strony

NazwaTypRola
K. N.osoba_fizycznawnioskodawczyni
J. N.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Uprawnia sąd do nałożenia na uczestnika, którego wniosek został oddalony lub odrzucony, obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez innego uczestnika, w przypadku sprzeczności interesów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólna zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika postępowania nieprocesowego.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sytuacji, gdy interesy uczestników są sprzeczne, co może uzasadniać obciążenie kosztami.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie zażaleniowe.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów do postępowania nieprocesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W sprawach o podział majątku, gdy jeden z uczestników wnosi o oddalenie wniosku, występuje sprzeczność interesów uzasadniająca obciążenie kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. Trudna sytuacja materialna strony i zwolnienie od kosztów sądowych nie stanowią wystarczającego powodu do zastosowania art. 102 k.p.c. w sytuacji sprzeczności interesów.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c. w związku z art. 98 § 1 k.p.c. poprzez wyłączenie ogólnej reguły wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c. Możliwość odstąpienia od zasady rozliczania kosztów z uwagi na trudną sytuację materialną wnioskodawczyni w oparciu o art. 102 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

w sprawach tzw. działowych nie zachodzi przewidziana w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. sprzeczność interesów tych uczestników, którzy domagają się podziału W tych sprawach występuje oczywista sprzeczność interesów pomiędzy jej uczestnikami (jeden z nich domaga się podziału majątku wspólnego drugi wnosi o oddalenie wniosku) jej trudna sytuacja materialna i zwolnienie jej przez sąd od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych sama w sobie nie stanowi jednak o występowaniu w sprawie szczególnie uzasadnionego wypadku w rozumieniu omawianej regulacji prawnej

Skład orzekający

Gabriela Sobczyk

przewodniczący

Leszek Dąbek

sprawozdawca

Barbara Braziewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania w sprawach o podział majątku wspólnego, w szczególności zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. oraz ograniczenia w stosowaniu art. 102 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy jeden z uczestników wnosi o oddalenie wniosku o podział majątku. Interpretacja art. 102 k.p.c. jest utrwalona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie dotyczące kosztów w sprawach o podział majątku, co jest praktycznie ważne dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i majątkowym.

Kto płaci za apelację w sprawie o podział majątku? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 450 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1594/16 III Cz 1730/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Gabriela Sobczyk Sędziowie: SO Leszek Dąbek (spr.) SO Barbara Braziewicz po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. N. z udziałem J. N. o podział majątku wspólnego na skutek zażalenia wnioskodawczyni na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2017r., sygn. akt III Ca 1594/16, III Cz 1730/16 postanawia: 1. oddalić zażalenie; 2. zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zażaleniowym. SSO Barbara Braziewicz SSO Gabriela Sobczyk SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 1594/16 (III Cz 1730/16) UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Gliwicach postanowieniu z dnia23 02 2017r. oddalił apelację wnioskodawczyni K. N. od postanowienia Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 24 05 2016r. i zażalenie uczestnika postępowania J. N. na zawarte w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcie zamieszczone w punkcie 2 oraz zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania kwotę 7.200zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Ferując orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego przywołał regulację art. 520 § 1 k.p.c. po czym uznała, że nie ma ona zastosowania w sprawie, gdyż wnioskodawczyni po przeprowadzonym postępowaniu trwającym cztery lata, znając treść uzasadnienia Sądu pierwszej instancji nie skorygowała swego stanowiska dotyczącego „istnienia i składu majątku wspólnego” a zarzuty jej apelacji „nie były trafne w żądnej części”, co prowadziło do odstąpienia w postępowaniu apelacyjnym od zasady rozliczenia kosztów zawartej w przywołanej na wstępie regulacji i obciążenie jej kosztami postępowania apelacyjnego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego zaskarżyła wnioskodawczyni K. N. , która wnosił o jego zmianę poprzez odstąpienie od obciążania jej kosztami postępowania apelacyjnego. Zarzucał, iż przy ferowaniu rozstrzygnięcia naruszono regulację art. 520 § 2 k.p.c. w związku z art. 98 § 1 k.p.c. poprzez jej niewłaściwe zastosowanie polegające na wyłączeniu ogólnej reguły wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c. , gdyż w sprawie powinna mieć zastosowanie zasada wedle której każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane z swym udziałem w sprawie, względnie odstąpienie od tej zasady z uwagi na jej trudną sytuację materialną w oparciu o regulację art. 102 k.p.c. U czestnik postępowania J. N. wnosił o oddalenie zażalenia oraz zasądzenia na jego rzecz od wnioskodawczyni zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury – Sąd rozpoznający zażalenie pogląd ten w pełni podziela – „w sprawach tzw. działowych nie zachodzi przewidziana w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. sprzeczność interesów tych uczestników, którzy domagają się podziału, niezależnie od tego, jaki sposób podziału postulują i jakie wnioski składają w tym względzie” i nie występuje ona również w postępowaniu odwoławczym wywołanym „wniesieniem apelacji od orzeczenia sądu pierwszej instancji o podziale majątku wspólnego przez uczestnika..” i jej wniesienie „nie uzasadnia obciążenia skarżącego kosztami postępowania apelacyjnego” ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 11 2010r. III Cz 46/10; LEX nr 688497OSNC 2011/7-8/88, Biul.SN 2011/1/12, podobnie w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 6 06 2012r. IV cz 13/12, z dnia 26 07 2012r. V Cz 30/12 ). Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego i nie stosuje się jej w „sprawach działowych” (w tym w sprawach o podział majątku wspólnego), w których – tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – jeden z uczestników postępowania żąda oddalenia wniosku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 09 2011r. IV Cz 40/11) W tych sprawach występuje oczywista sprzeczność interesów pomiędzy jej uczestnikami (jeden z nich domaga się podziału majątku wspólnego drugi wnosi o oddalenie wniosku), wobec czego także w toku postępowania przed Sądem drugiej instancji ma zastosowanie regulacja art. 520 § 3 zd. 1 k.p.c. Regulacja ta uprawnia Sąd do nałożenie na uczestnika postępowania, którego wniosek został oddalony lub odrzucone, obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez innego uczestnika, co ostatecznie znalazło prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym orzeczeniu. Jakkolwiek w postępowaniu nieprocesowym ma odpowiednie zastosowanie – przywołana w zażaleniu - regulacja art. 102 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 19 02 1973 r., II CZ 29/73, OSNCP 1973, Nr 12, poz. 223, z dnia 2 03 2012r., II CZ 170/11, LEX nr 1170229), to jej zastosowanie uzależnione jest od wystąpienia w sprawie wskazanego w niej” szczególnie uzasadnionego wypadku”. W sytuacji gdy interesy skarżącej i uczestnika postępowania - z podanych powyżej względów - były sprzeczne, skarżąca musiała liczyć z koniecznością poniesienia kosztów postępowania apelacyjnego. Przytoczona w zażaleniu jej trudna sytuacja materialna i zwolnienie jej przez sąd od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych sama w sobie nie stanowi jednak o występowaniu w sprawie szczególnie uzasadnionego wypadku w rozumieniu omawianej regulacji prawnej ( podobnie w wyrokach: SA w P. I ACa 771/16, LEX nr 2268942, SA w W. z dnia 13 12 2016r. VI ACa 2058/51 LEX nr 2216138 , SA w S. z dnia 29 09 2016r. LEX nr 2157801 ) Z tych względów regulacja ta nie ma zatem zastosowania w sprawie, co w połączeniu z powyższym czyni zażalenie bezzasadnym w rozumieniu art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. , co z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jego oddalenia. Reasumując zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i dlatego zażalenie wnioskodawczyni jako bezzasadne oddalono na mocy regulacji art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI