III CA 1553/23

Sąd Okręgowy
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościsprostowaniepostępowanie wieczystoksięgoweprawo rzeczoweewidencja gruntówsąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy w sprawie sprostowania wpisu w księdze wieczystej, uznając, że sąd wieczystoksięgowy nie może ustalać prawa własności ani dokonywać zmian sprzecznych z ujawnionym stanem prawnym.

Wnioskodawcy domagali się sprostowania działu I księgi wieczystej poprzez wpisanie nowego numeru działki powstałej z podziału, zamiast dotychczasowych. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na niezgodność z rzeczywistym stanem prawnym i istnienie odrębnej księgi dla nowych działek. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając, że postępowanie wieczystoksięgowe nie służy ustalaniu prawa własności ani zmianom sprzecznym z ujawnionym stanem prawnym, a decyzje ewidencyjne nie mogą kreować praw właścicielskich.

Wnioskodawcy S. G. i J. G. złożyli wniosek o sprostowanie działu I księgi wieczystej, domagając się wpisania nowego numeru działki (nr 45/2 o pow. 2,10 ha) w miejsce numerów 45/4 i 45/5 (o pow. 2,04 ha), które powstały z podziału pierwotnej działki nr (...). Sąd Rejonowy w Kutnie oddalił wniosek, uznając, że żądanie sprostowania prowadziłoby do niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym, a dla nowych działek (...) prowadzona jest odrębna księga wieczysta KW (...). Sąd I instancji podkreślił, że kognicja sądu wieczystoksięgowego nie obejmuje ustalania sporów o prawo własności. Wnioskodawca S. G. złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i ustawy o księgach wieczystych, w tym pominięcie danych z katastru nieruchomości i decyzji administracyjnej. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd II instancji potwierdził, że sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść wniosku, dokumentów i księgi, a nie rozstrzyga sporów o prawo. Podkreślono, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany stanu prawnego ujawnionego w księdze, a decyzje organów ewidencyjnych nie kreują praw właścicielskich. Ponadto, dla działek (...) istnieje odrębna księga wieczysta, co czyni żądanie sprostowania w tej księdze niedopuszczalnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść wniosku, dokumentów i księgi, a jego kognicja nie obejmuje ustalania sporów o prawo własności ani dokonywania wpisów sprzecznych z ujawnionym stanem prawnym.

Uzasadnienie

Postępowanie wieczystoksięgowe ma charakter formalny i nie służy rozstrzyganiu sporów o prawo. Sprostowanie wpisu nie może prowadzić do zmiany stanu prawnego ujawnionego w księdze, a decyzje ewidencyjne nie kreują praw właścicielskich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy

Strony

NazwaTypRola
S. G.osoba_fizycznawnioskodawca
J. G.osoba_fizycznawnioskodawczyni

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 626 8 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Kognicja sądu nie obejmuje rozpoznania sporów o prawo.

Pomocnicze

k.p.c. art. 626 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący sprostowanie usterek wpisu; nie miał zastosowania, gdyż żądana zmiana wykraczała poza zwykłe usterki i dotyczyła stanu prawnego.

u.k.w.h. art. 26 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Dotyczy danych z katastru nieruchomości; sąd uznał, że nie można na tej podstawie dokonać zmian właścicielskich.

u.k.w.h. art. 27 § ust. 1 i 2

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Dotyczy sprostowania oznaczenia nieruchomości; sąd uznał, że nie można w tym trybie dokonać zmiany stanu prawnego.

u.k.w.h. art. 3 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Prawo ujawnione w księdze wieczystej odnosi się do przedmiotowych działek.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów postępowania procesowego do postępowań wszczętych z wniosku.

k.p.c. art. 626 9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia wniosku o wpis.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 626 13 § 2 k.p.c. przez oddalenie wniosku o sprostowanie. Naruszenie art. 26 ust. 1 i art. 27 ust. 1 i 2 u.k.w.h. poprzez pominięcie danych z katastru nieruchomości. Naruszenie art. 626 8 § 2 k.p.c. poprzez niezapoznanie się z całością dokumentów i pominięcie złożonych dokumentów. Naruszenie art. 626 8 § 2 k.p.c. poprzez przekroczenie zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego i nieujawnienie danych wynikających z decyzji administracyjnej.

Godne uwagi sformułowania

kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym nie obejmuje rozpoznania żadnych sporów – w tym sporów o prawo. sprostowania wymaga oznaczenie nieruchomości w razie jego sprzeczności z danymi ewidencji gruntów i budynków, sprostowanie nie może prowadzić do zmiany stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej. Decyzja organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, do której odwołuje się skarżący nie może być podstawą zmian właścicielskich. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie w swych zbiorach stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne właściwe organy. Postępowanie ewidencyjne nie może służyć kreowaniu praw właścicielskich.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ograniczenia postępowania wieczystoksięgowego, brak możliwości ustalania prawa własności przez sąd wieczystoksięgowy, charakter decyzji ewidencyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności danych ewidencyjnych z księgą wieczystą oraz istnienia odrębnej księgi dla nowo powstałych działek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne ograniczenia postępowania wieczystoksięgowego i różnicę między rejestracją stanu prawnego a jego ustalaniem, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości.

Sąd wieczystoksięgowy nie ustali Twojego prawa własności – dlaczego?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1553/23 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 23 lutego 2023 roku wnioskodawcy S. G. i J. G. wnieśli o sprostowanie działu I księgi wieczystej (...) zgodnie z załączonym wypisem i wyrysem. Postanowieniem z dnia 31 marca 2023 roku Referendarz Sądowy oddalił wniosek. W dniu 7 kwietnia 2023 roku wnioskodawca S. G. złożył wniosek o uzasadnienie i doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W dniu 25 kwietnia wnioskodawca S. G. i wnioskodawczyni J. G. złożyli skargę na postanowienie Starszego Referendarza Sądowego z dnia 31 marca 2023 roku zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 626 8 §. 2 k.p.c. , (...) § 2 k.p.c. oraz art. 26 ust.1 i art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i wnieśli o dokonanie sprostowania działu I księgi wieczystej (...) poprzez wpisanie nr 45/2 na oznaczenie działki w miejsce numeru 45/4 i 45/5 powstałego z podziału działki nr (...) . Postanowieniem z dnia 24 maja 2023r. Sąd Rejonowy w Kutnie oddalił wniosek S. G. oraz odrzucił skargę J. G. . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji podniósł, że wnioskodawca aktem notarialnym – umową sprzedaży Rep. A 6997/2001 sporządzoną 13 września 2001 r., nabył działkę nr (...) o pow. 2,04 ha położoną we wsi B. . Działka ta została podzielona na działki nr (...) . Wnioskodawca wniósł o wpis w miejsce w/w działek, działki o nr (...) o pow. 2,10 ha. Sąd I instancji podniósł, że działki nr (...) są przedmiotem cudzego prawa i, że prowadzona jest dla nich księga wieczysta nr (...) . Skoro tak i skoro działki te zostały jednak wymienione w dziale I-O księgi wieczystej nr (...) , to ujawnione w dziale II tej księgi wieczystej prawo odnosiło się - zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece – do przedmiotowych działek. Stąd wynika, że powstał stan niezgodności pomiędzy prawem wnioskodawcy ujawnionym w księdze wieczystej, a jego rzeczywistym prawem, co żądanie wykreślenia w trybie sprostowania czyniło bezzasadnym. Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji oddalił wniosek. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wywiódł S. G. . Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: 1. art.626 13 § 2 k.p.c. , przez oddalenie wniosku o dokonanie sprostowania w dziale I-O księgi wieczystej nr (...) , które to sprostowanie nie spowodowałoby niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym; 2. art. 26 ust.1 i art. 27 ust. 1i 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez pominięcie danych z katastru nieruchomości; 3. art. 626 8 § 2 k.p.c. poprzez niezapoznanie się z całością dokumentów zgromadzonych w sprawie i pominięcie złożonych przez wnioskodawcę dokumentów, z których treści wynika, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja administracyjna w sprawie prowadzenia zmian do operatu ewidencyjnego; 4. art. 626 8 § 2 k.p.c. poprzez przekroczenie zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego i nieujawnienie danych wynikających z decyzji administracyjnej nr GP.II.7430- (...) z dnia 29 listopada 2004r. w księdze wieczystej (...) stanu prawnego sprzecznego ze stanem ujawnionym w katastrze nieruchomości. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w trybie art. 386§ 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , celem dokonania wpisu zgodnego z wnioskiem. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skarżącego podniesionym w apelacji, Sąd I instancji nie naruszył przepisów regulujących postępowanie wieczystoksięgowe, tj. art. 626 13 § 2 k.p.c. oraz 626 8 § 2 k.p.c. , jak również art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 o księgach wieczystych i hipotece ( tj. Dz. U. z 2023, poz. 146 ). Stosownie do art. 626 8 § 2 k.p.c. sąd wieczystoksięgowy rozpoznając wniosek o wpis, bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Kognicja sądu w postępwoaniu wieczystoksięgowym nie obejmuje rozpoznania żadnych sporów – w tym sporów o prawo. Z treści księgi wieczystej (...) wynika, że jest ona prowadzona dla nieruchomości położonej w obrębie B. , gm. B. , powiecie (...) , oznaczonej jako działki gruntu 45/4 i 45/5 o łącznej powierzchni 2,04 ha. W dziale II przedmiotowej księgi wieczystej ujawnieni są wnioskodawcy na prawach wspólności ustawowej. Z przedłożonego do wniosku wypisu i wyrysu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej wynika, że położona w obrębie B. gm. B. , powiecie (...) , działka gruntu nr (...) zawiera powierzchnię 2,1028 ha oraz widnieje uwaga o następującej treści: zgodnie z decyzją GP.II.7430-3-643 z dnia 29 listopada 2004r. w Kw (...) nr 45/4 i 45/5 a wpisać działkę nr (...) o pow. 2.1028 ha.; różnica powierzchni w działce (...) między wykazaną na wypisie, a w decyzji wynika z przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów 2011r., dla działek (...) jest prowadzona księga wieczysta KW (...) . Zgodzić należy się w pełni z Sądem I instancji, że w przedmiotowej sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy regulujące dokonanie sprostowania usterek wpisu ( art. 626 13 § 2 k.p.c. ), jak również nie można w rozpoznawanej sprawie dokonać wpisu żądanego sprostowania w oparciu o art. 27 ustawy o księgach wiecznych i hipotece.. Sprostowania wymaga oznaczenie nieruchomości w razie jego sprzeczności z danymi ewidencji gruntów i budynków, sprostowanie nie może prowadzić do zmiany stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej. Dokonanie żądnego wpisu w oparciu o załączone dokumenty geodezyjne doprowadziłoby do dokonania przez sąd wieczystoksięgowy ustalenia prawa własności, do czego sąd ten nie ma uprawnień. Decyzja organu prowadzącego ewidencje gruntów i budynków, do której odwołuje się skarżący nie może być podstawą zmian właścicielskich. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie w swych zbiorach stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne właściwe organy. Postępowanie ewidencyjne nie może służyć kreowaniu praw właścicielskich. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt księgi wieczystej, wnioskodawcy nabyli poprzez umowę sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego działkę nr (...) o powierzchni 2,04 ha, położoną we wsi B. . Działka ta została podzielona na działki nr (...) - zgodnie w wypisem i wyrysem z dnia 31 grudnia 2002r. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, w tym zakresie, że niedopuszczalne jest sprostowanie wpisów działu I-O księgi wieczystej, jeżeli zmiana wpływająca na zakres ujawnionego prawa własności nie wynika z uzasadnionej podstawy prawnej ( tj. orzeczenia sądu, decyzji właściwego organu, czy też umowy. Nadto, skrąży nie zauważa i tej okoliczności, że dla działek (...) jest prowadzona księga wieczysta KW (...) . Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji oddalił wniosek o wpis w oparciu o przepis art. 626 9 k.p.c. W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawie art.385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI