Orzeczenie · 2017-07-21

III Ca 1550/17

Sąd
Sąd Okręgowy
Data
2017-07-21
SAOSCywilneprawo spadkoweWysokaokręgowy
zachowekwydziedziczenieprawo spadkowedarowiznarelacje rodzinnesąd okręgowyapelacjakoszty procesu

Sprawa dotyczyła roszczenia o zachowek wniesionego przez D. P. przeciwko D. S. o kwotę 35.000 złotych. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając za zasadne wydziedziczenie powoda przez jego dziadka, C. P., z powodu uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych. Sąd I instancji ustalił, że relacje między powodem a spadkodawcą były minimalne i wynikały z trudnych relacji ojca powoda z jego rodzicami. Powód wniósł apelację, zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów postępowania (przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, oddalenie wniosku o przesłuchanie stron) oraz prawa materialnego (art. 1008 § 3 kc). Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną. W pierwszej kolejności za zasadny uznano zarzut naruszenia art. 217 § 3 kpc w związku z art. 299 kpc poprzez oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie stron, co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi. Sąd Okręgowy dopuścił dowód z przesłuchania stron i dokonał własnych ustaleń. Sąd odwoławczy podkreślił, że choć ustalenia Sądu I instancji w dużej części podziela, to ocena dowodów była błędna. Analizując ponownie materiał dowodowy, Sąd Okręgowy stwierdził, że brak kontaktów między powodem a spadkodawcą wynikał w dużej mierze z postawy samego spadkodawcy, który odciął się od rodziny syna. Zachowanie powoda nie nosiło znamion uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych, a przypisywanie mu winy za zerwanie więzi było nieuzasadnione. Sąd Okręgowy uznał wydziedziczenie za bezskuteczne. W konsekwencji, powództwo o zachowek zostało uwzględnione. Obliczenie zachowku oparto na wartości darowizny mieszkania dokonanej przez spadkodawcę na rzecz pozwanej. Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 35.000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu. Zmieniono również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego i zasądzono koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wydziedziczenia z powodu braku kontaktów rodzinnych, zwłaszcza gdy przyczyny leżą po stronie spadkodawcy; znaczenie dowodu z przesłuchania stron w sprawach o charakterze ocennym.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa o zachowek i wydziedziczenie jest indywidualna i zależy od specyfiki relacji rodzinnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych przez wnuka wobec dziadka, które doprowadziło do wydziedziczenia go w testamencie, stanowi podstawę do oddalenia powództwa o zachowek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przyczyny braku kontaktów leżą głównie po stronie spadkodawcy, a zachowanie wnuka nie nosi znamion uporczywości i winy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że przyczyny braku kontaktów między powodem a spadkodawcą leżały w postawie spadkodawcy, który odciął się od rodziny syna. Zachowanie powoda nie było uporczywe ani zawinione, a wydziedziczenie było bezskuteczne.

Czy oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie stron przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia, stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd I instancji była błędna i prowadziła do nieprawidłowych ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał zarzut naruszenia art. 217 § 3 kpc w związku z art. 299 kpc za zasadny, wskazując, że dowód z przesłuchania stron powinien być dopuszczony dla wyjaśnienia kluczowych okoliczności sprawy, zwłaszcza o charakterze ocennym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
D. P.

Strony

NazwaTypRola
D. P.osoba_fizycznapowód
D. S.osoba_fizycznapozwana
C. P.osoba_fizycznaspadkodawca
A. P.osoba_fizycznaojciec powoda

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 1008 § pkt 3

Kodeks cywilny

Uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych jako przyczyna wydziedziczenia, wymagające winy i uporczywości po stronie wydziedziczanego.

k.c. art. 991 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna roszczenia o zachowek.

k.c. art. 1000 § § 1

Kodeks cywilny

Możliwość dochodzenia zachowku od osoby, na której rzecz spadkodawca uczynił zapis windykacyjny lub darowiznę.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Granice swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 217 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie wniosku dowodowego.

k.p.c. art. 299

Kodeks postępowania cywilnego

Dowód z przesłuchania stron jako dowód uzupełniający.

Pomocnicze

k.c. art. 993

Kodeks cywilny

Obowiązek doliczania darowizn do spadku przy obliczaniu zachowku.

k.c. art. 994 § § 1

Kodeks cywilny

Wyłączenia dotyczące doliczania darowizn (drobne, starsze niż 10 lat).

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek Sądu II instancji do ponownego rozważenia materiału dowodowego.

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie sądu żądaniem pozwu.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Świadczenie bezterminowe.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Odsetki ustawowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie stron było błędem proceduralnym. • Ustalenia faktyczne Sądu I instancji były błędne z powodu braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. • Przyczyny braku kontaktów między powodem a spadkodawcą leżały głównie po stronie spadkodawcy. • Zachowanie powoda nie nosiło znamion uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych. • Wydziedziczenie powoda było bezskuteczne. • Roszczenie o zachowek jest zasadne i powinno być uwzględnione od wartości darowizny.

Odrzucone argumenty

Powód uporczywie nie dopełniał obowiązków rodzinnych wobec spadkodawcy. • Brak kontaktów powoda ze spadkodawcą uzasadniał wydziedziczenie. • Powództwo o zachowek powinno zostać oddalone. • Darowizna mieszkania nie powinna być doliczana do spadku przy obliczaniu zachowku.

Godne uwagi sformułowania

nie każde odstępstwo od modelu idealnego w relacjach rodzinnych może stać się podstawą wydziedziczenia • ten kto zawinił zerwanie więzów rodzinnych, nie może ze swej niegodziwości wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych • nie sposób w tej sytuacji uznać, że powód miał w ogóle możliwość zbudowania więzi z dziadkiem • nie można naddawać im nadmiernego i decydującego znaczenia w świetle całokształtu ustalonych relacji

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wydziedziczenia z powodu braku kontaktów rodzinnych, zwłaszcza gdy przyczyny leżą po stronie spadkodawcy; znaczenie dowodu z przesłuchania stron w sprawach o charakterze ocennym."

Ograniczenia: Każda sprawa o zachowek i wydziedziczenie jest indywidualna i zależy od specyfiki relacji rodzinnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są relacje rodzinne i jak sąd ocenia przyczyny braku kontaktów przy wydziedziczeniu. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą wpłynąć na wynik sprawy.

Czy brak kontaktu z dziadkiem to powód do wydziedziczenia? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 35 000 PLN

zachowek: 35 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst