III Ca 1550/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zachowek wniesionego przez D. P. przeciwko D. S. o kwotę 35.000 złotych. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając za zasadne wydziedziczenie powoda przez jego dziadka, C. P., z powodu uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych. Sąd I instancji ustalił, że relacje między powodem a spadkodawcą były minimalne i wynikały z trudnych relacji ojca powoda z jego rodzicami. Powód wniósł apelację, zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów postępowania (przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, oddalenie wniosku o przesłuchanie stron) oraz prawa materialnego (art. 1008 § 3 kc). Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną. W pierwszej kolejności za zasadny uznano zarzut naruszenia art. 217 § 3 kpc w związku z art. 299 kpc poprzez oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie stron, co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi. Sąd Okręgowy dopuścił dowód z przesłuchania stron i dokonał własnych ustaleń. Sąd odwoławczy podkreślił, że choć ustalenia Sądu I instancji w dużej części podziela, to ocena dowodów była błędna. Analizując ponownie materiał dowodowy, Sąd Okręgowy stwierdził, że brak kontaktów między powodem a spadkodawcą wynikał w dużej mierze z postawy samego spadkodawcy, który odciął się od rodziny syna. Zachowanie powoda nie nosiło znamion uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych, a przypisywanie mu winy za zerwanie więzi było nieuzasadnione. Sąd Okręgowy uznał wydziedziczenie za bezskuteczne. W konsekwencji, powództwo o zachowek zostało uwzględnione. Obliczenie zachowku oparto na wartości darowizny mieszkania dokonanej przez spadkodawcę na rzecz pozwanej. Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 35.000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu. Zmieniono również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego i zasądzono koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek wydziedziczenia z powodu braku kontaktów rodzinnych, zwłaszcza gdy przyczyny leżą po stronie spadkodawcy; znaczenie dowodu z przesłuchania stron w sprawach o charakterze ocennym.
Każda sprawa o zachowek i wydziedziczenie jest indywidualna i zależy od specyfiki relacji rodzinnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych przez wnuka wobec dziadka, które doprowadziło do wydziedziczenia go w testamencie, stanowi podstawę do oddalenia powództwa o zachowek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przyczyny braku kontaktów leżą głównie po stronie spadkodawcy, a zachowanie wnuka nie nosi znamion uporczywości i winy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przyczyny braku kontaktów między powodem a spadkodawcą leżały w postawie spadkodawcy, który odciął się od rodziny syna. Zachowanie powoda nie było uporczywe ani zawinione, a wydziedziczenie było bezskuteczne.
Czy oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie stron przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia, stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd I instancji była błędna i prowadziła do nieprawidłowych ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał zarzut naruszenia art. 217 § 3 kpc w związku z art. 299 kpc za zasadny, wskazując, że dowód z przesłuchania stron powinien być dopuszczony dla wyjaśnienia kluczowych okoliczności sprawy, zwłaszcza o charakterze ocennym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. | osoba_fizyczna | powód |
| D. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| C. P. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| A. P. | osoba_fizyczna | ojciec powoda |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 1008 § pkt 3
Kodeks cywilny
Uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych jako przyczyna wydziedziczenia, wymagające winy i uporczywości po stronie wydziedziczanego.
k.c. art. 991 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zachowek.
k.c. art. 1000 § § 1
Kodeks cywilny
Możliwość dochodzenia zachowku od osoby, na której rzecz spadkodawca uczynił zapis windykacyjny lub darowiznę.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Granice swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 217 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie wniosku dowodowego.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron jako dowód uzupełniający.
Pomocnicze
k.c. art. 993
Kodeks cywilny
Obowiązek doliczania darowizn do spadku przy obliczaniu zachowku.
k.c. art. 994 § § 1
Kodeks cywilny
Wyłączenia dotyczące doliczania darowizn (drobne, starsze niż 10 lat).
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek Sądu II instancji do ponownego rozważenia materiału dowodowego.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu żądaniem pozwu.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Świadczenie bezterminowe.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie stron było błędem proceduralnym. • Ustalenia faktyczne Sądu I instancji były błędne z powodu braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. • Przyczyny braku kontaktów między powodem a spadkodawcą leżały głównie po stronie spadkodawcy. • Zachowanie powoda nie nosiło znamion uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych. • Wydziedziczenie powoda było bezskuteczne. • Roszczenie o zachowek jest zasadne i powinno być uwzględnione od wartości darowizny.
Odrzucone argumenty
Powód uporczywie nie dopełniał obowiązków rodzinnych wobec spadkodawcy. • Brak kontaktów powoda ze spadkodawcą uzasadniał wydziedziczenie. • Powództwo o zachowek powinno zostać oddalone. • Darowizna mieszkania nie powinna być doliczana do spadku przy obliczaniu zachowku.
Godne uwagi sformułowania
nie każde odstępstwo od modelu idealnego w relacjach rodzinnych może stać się podstawą wydziedziczenia • ten kto zawinił zerwanie więzów rodzinnych, nie może ze swej niegodziwości wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych • nie sposób w tej sytuacji uznać, że powód miał w ogóle możliwość zbudowania więzi z dziadkiem • nie można naddawać im nadmiernego i decydującego znaczenia w świetle całokształtu ustalonych relacji
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wydziedziczenia z powodu braku kontaktów rodzinnych, zwłaszcza gdy przyczyny leżą po stronie spadkodawcy; znaczenie dowodu z przesłuchania stron w sprawach o charakterze ocennym."
Ograniczenia: Każda sprawa o zachowek i wydziedziczenie jest indywidualna i zależy od specyfiki relacji rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są relacje rodzinne i jak sąd ocenia przyczyny braku kontaktów przy wydziedziczeniu. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą wpłynąć na wynik sprawy.
“Czy brak kontaktu z dziadkiem to powód do wydziedziczenia? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 35 000 PLN
zachowek: 35 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.