III Ca 1537/13

Sygn. akt III Ca 1537/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Magdalena Hupa-Dębska (spr.) Sędziowie: SO Andrzej Dyrda SR (del.) Anna Hajda Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 r. na rozprawie sprawy z wniosku Banku (...) Spółki Akcyjnej w K. z udziałem J. W. i M. W. (1) o stwierdzenie nabycia spadku na skutek apelacji uczestników postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt I Ns 1113/10 postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, znieść postępowanie oraz odrzucić wniosek; 2. oddalić wniosek uczestników postępowania o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. SSR (del.) Anna Hajda SSO Magdalena Hupa-Dębska SSO Andrzej Dyrda UZASADNIENIE Bank (...) Spółka Akcyjna w K. wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po M. W. (2) zmarłym dnia 12 grudnia 2004 r., zamieszkałym w P. . Uczestniczka postępowania J. W. wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na złożony wniosek o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po spadkodawcy. Uczestnik postępowania M. W. (1) nie odniósł się do wniosku. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach stwierdził, że spadek po M. W. (2) , zmarłym dnia 12 grudnia 2004 r. w P. , ostatnio stale tam zamieszkałym, na mocy ustawy nabyli: żona J. W. , córka J. i H. oraz syn M. W. (1) , po 1/2 części każde z nich. Orzekł też, iż uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Orzeczenie to zapadło przy ustaleniu, że M. W. (2) zmarł dnia 12 grudnia 2004 r. w P. , gdzie przed śmiercią zamieszkiwał. W chwili śmierci był żonaty J. W. i z małżeństwa miał jednego syna M. W. (1) . Nie posiadał dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych. Nie pozostawił testamentu. Spadkobiercy nie składali w ustawowym terminie oświadczeń o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, nie zawierali ze spadkodawcą umów o zrzeczenie się dziedziczenia ani nie zostali wyrokiem sądowym uznani za niegodnych dziedziczenia. W chwili śmierci spadkodawcy byli pełnoletni. Postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r. oddalone zostały wnioski uczestników postępowania o zatwierdzenie oświadczeń o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 19 kwietnia 2012 r. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy uznał, że wobec niesporządzenia przez spadkodawcę testamentu, porządek dziedziczenia wskazuje przepis art. 931 § 1 k.c. , który stanowi, że w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek, którzy dziedziczą w częściach równych, z tym że część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. O kosztach postępowania orzekł po myśli art. 520 k.p.c. Apelację od powyższego postanowienia wywiedli uczestnicy postępowania, zaskarżając je w całości. Zarzucili mu naruszenie: art. 366 k.p.c. , art. 365 § k.p.c. , art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 523 k.p.c. poprzez pominięcie wydanego wcześniej w sprawie I Ns 1004/06 postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po M. W. (2) i ponowne orzeczenie co do istoty sprawy, podczas gdy wniosek podlegał odrzuceniu, a w konsekwencji podnieśli zarzut nieważności postępowania w oparciu o art. 379 pkt 3 k.p.c. Nadto zarzucili naruszenie art. 672 k.p.c. przez wydanie postanowienia z pominięciem odebrania zapewnienia spadkowego bądź wezwania spadkobierców przez ogłoszenie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia wobec nieważności postępowania oraz o zasądzenie od wnioskodawcy na ich rzecz kosztów postępowania za obie instancje. Wskazali, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 10 stycznia 2007 r., zapadłym w sprawie I Ns 1004/06, orzeczono już prawomocnie o stwierdzeniu nabycia spadku po M. W. (2) , co czyni ponowne orzekanie w tej materii niedopuszczalnym. Wnieśli o dopuszczenie dowodu z powyższego orzeczenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja musiała odnieść skutek. W toku postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy dopuścił i przeprowadził dowód ze znajdujących się w aktach sprawy I Ns 1004/06 Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach wniosku (...) Banku (...) S.A. w W. o stwierdzenie nabycia spadku po M. W. (2) , odpisów aktów stanu cywilnego oraz postanowienia z dnia 10 stycznia 2007 r., prawomocnego z dniem 1 lutego 2007 r., na podstawie których ustalił, że w wyniku tego postępowania prawomocnie orzeczono o stwierdzeniu nabycia spadku po M. W. (2) , zmarłym dnia 12 grudnia 2004 r. w P. , ostatnio stale tam zamieszkałym, na mocy ustawy na rzecz żony J. W. oraz syna M. W. (1) , po połowie. Złożone odpisy aktów stanu cywilnego nie budzą wątpliwości co do tożsamości spadkodawcy i spadkobierców w sprawie I Ns 1004/07 oraz obecnie rozpoznawanej. W sprawie o stwierdzenie nabycia spadku właśnie tożsamość tych osób decyduje o tym, czy sprawa o to samo, między tymi samymi zainteresowanymi została już prawomocnie osądzona. W przedstawionych okolicznościach należy stwierdzić, że do takiego prawomocnego osądzenia sprawy już doszło, co czyni słusznym najdalej idący zarzut nieważności postępowania, oparty na art. 379 pkt 3 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Ponowny wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po tej samej osobie winien bowiem być odrzucony stosownie do art. 199 § 1 pkt. 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Nie odrzucając wniosku Sąd uchybił nie tylko powyższym regulacjom, ale i pozostałym wskazanym w apelacji uczestników postępowania. Rozstrzygnięcie wydał również z naruszenim art. 672 k.p.c. , co jednak wobec stwierdzenia nieważności postępowania pozostaje kwestią drugorzędną. Z uwagi na powyższe, na mocy art. 386 § 2 i 3 k.p.c. należało uchylić zaskarżone postanowienie, znieść postępowanie oraz wniosek odrzucić. Oddalono też wniosek uczestników postępowania o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania za obie instancje uznając, że nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki z art. 520 § 2 lub 3 k.p.c. , skoro brak różnicy w stopniu zainteresowania wnioskodawcy i uczestników w wyniku postępowania, a ich interesy w tym postępowaniu nie były sprzeczne. Zastosowanie znajduje zatem ogólna reguła z art. 520 § 1 k.p.c. stanowiąca, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Na marginesie jedynie wypada wskazać, że o ile wnioskodawca mógł nie posiadać wiedzy o prawomocnym osądzeniu sprawy, to uczestniczka postępowania J. W. aktywnie uczestniczyła w postępowaniu w sprawie I Ns 1004/06, co nie pozwala dać wiary twierdzeniu apelacji, iż nie miała o nim wiedzy. Wskazanie na wcześniejsze osądzenie sprawy przed Sądem pierwszej instancji mogło doprowadzić do odrzucenia wniosku już przez ten Sąd. SSR (del.) Anna Hajda SSO Magdalena Hupa-Dębska SSO Andrzej Dyrda