III Ca 1522/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie o oddaleniu skargi o wznowienie postępowania w sprawie o podział majątku, uznając, że skarżący był pozbawiony możliwości działania z powodu wadliwego doręczenia.
Skarżący R.S. domagał się wznowienia postępowania o podział majątku, twierdząc, że został pozbawiony możliwości działania z powodu doręczania mu pism na adres w Polsce, podczas gdy mieszkał za granicą. Sąd Rejonowy oddalił skargę, uznając doręczenie zastępcze za skuteczne. Sąd Okręgowy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że skarżący nie był prawidłowo informowany o postępowaniu, a wnioskodawczyni miała świadomość jego aktualnego adresu za granicą.
Skarżący R.S. złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 401 pkt 2 k.p.c., twierdząc, że został pozbawiony możliwości działania w sprawie, ponieważ pisma sądowe doręczano mu na adres w Polsce, podczas gdy faktycznie zamieszkiwał w Holandii. Sąd Rejonowy oddalił skargę, uznając doręczenie zastępcze za skuteczne na podstawie art. 139 § 1 k.p.c., ponieważ przesyłki były dwukrotnie awizowane i złożone do akt. Sąd Rejonowy argumentował, że skarżący powinien dopełnić obowiązków meldunkowych i że dokumenty przez niego złożone potwierdzają adres w Polsce. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, uznał ją za zasadną. Sąd Odwoławczy stwierdził, że Sąd Rejonowy naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 k.p.c.) i błędnie zastosował art. 139 § 1 k.p.c. Podkreślono, że podstawowym warunkiem skuteczności doręczenia zastępczego jest rzeczywiste zamieszkiwanie pod wskazanym adresem. Sąd Odwoławczy ustalił, że wnioskodawczyni miała pełną świadomość aktualnego adresu skarżącego w Holandii, co potwierdzają inne postępowania sądowe (III RC 27/11, I. N. 218/11), w których wskazywała ten właśnie adres. W tej sytuacji, posłużenie się adresem zameldowania w Polsce było nieprawidłowe. Sąd Odwoławczy uznał, że skarżący nie był prawidłowo wzywany do udziału w sprawie i nie miał możliwości obrony swoich praw, co uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 401 ust. 2 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie zastępcze nie jest skuteczne w takiej sytuacji, jeśli strona inicjująca postępowanie miała wiedzę o faktycznym miejscu zamieszkania strony za granicą i nie wskazała tego adresu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kluczowe jest rzeczywiste miejsce zamieszkania strony, a nie tylko adres zameldowania. Wnioskodawczyni miała świadomość, że skarżący mieszka w Holandii, co potwierdzają inne postępowania, dlatego powinna była wskazać ten adres. Niewskazanie aktualnego adresu i posłużenie się adresem zameldowania skutkuje wadliwością doręczenia i pozbawieniem strony możliwości obrony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
R. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | skarżący uczestnik postępowania |
| A. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Doręczenie zastępcze jest skuteczne tylko wtedy, gdy adresat rzeczywiście mieszka pod wskazanym adresem. W przypadku, gdy strona inicjująca postępowanie ma wiedzę o faktycznym miejscu zamieszkania strony za granicą, powinna wskazać ten adres, a nie adres zameldowania.
k.p.c. art. 401 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozbawienie strony możliwości działania w sprawie stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Rejonowy przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów, nieprawidłowo oceniając skuteczność doręczenia.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Miejsce zamieszkania jest kluczowe dla oceny skuteczności doręczeń, a dane meldunkowe nie mogą być wyłącznym kryterium.
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku stwierdzenia nieważności postępowania.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach o podział majątku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący został pozbawiony możliwości działania w sprawie z powodu wadliwego doręczenia na adres w Polsce, podczas gdy faktycznie mieszkał za granicą. Wnioskodawczyni miała pełną świadomość aktualnego adresu skarżącego za granicą, co potwierdzają inne postępowania sądowe. Sąd Rejonowy błędnie zastosował art. 139 § 1 k.p.c. i naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.
Odrzucone argumenty
Doręczenie zastępcze było skuteczne, ponieważ przesyłki były awizowane i złożone do akt. Skarżący nie dopełnił obowiązku meldunkowego, co obciąża go negatywnymi konsekwencjami.
Godne uwagi sformułowania
podstawowym warunkiem skuteczności doręczenia w trybie art. 139 § 1 k.p.c. jest to, by adresat rzeczywiście mieszkał pod wskazanym adresem nie można obarczać skarżącego negatywnymi skutkami związanymi z niedopełnieniem administracyjnego obowiązku meldunku nie można uznać, iżby wnioskodawczyni w sprawie I Ns 1180/10 nie miała pełnej świadomości tego, że adres na terenie Holandii stanowi aktualny adres faktycznego pobytu uczestnika postępowania
Skład orzekający
Andrzej Dyrda
przewodniczący
Krystyna Hadryś
sprawozdawca
Ewa Buczek - Fidyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Skuteczność doręczeń zastępczych, obowiązki stron w zakresie wskazywania aktualnego adresu, prawo do obrony w postępowaniu cywilnym, wznowienie postępowania z powodu wadliwości proceduralnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona inicjująca postępowanie ma wiedzę o faktycznym miejscu zamieszkania strony za granicą i celowo wskazuje nieaktualny adres.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe doręczanie pism procesowych i jak poważne konsekwencje może mieć zaniedbanie tego obowiązku, nawet jeśli strona nie dopełniła formalności meldunkowych. Podkreśla prawo do obrony.
“Mieszkałeś za granicą? Sąd i tak Cię powiadomił! Czy to legalne?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1522/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Andrzej Dyrda Sędziowie: SO Krystyna Hadryś (spr.) SR del. Ewa Buczek - Fidyka Protokolant Aleksandra Sado-Stach po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. ( S. ) z udziałem A. W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim w sprawie o sygn. I Ns 1180/10 z wniosku A. W. z udziałem R. S. ( S. ) o podział majątku wspólnego na skutek apelacji skarżącego uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I Ns 1747/13 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i znosząc postępowanie w sprawie Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim o sygn. akt I Ns 1180/10 w zakresie od 23 września 2011 roku, sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wodzisławiu Śląskim, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. SSR (del.) Ewa Buczek - Fidyka SSO Andrzej Dyrda SSO Krystyna Hadryś Sygn. akt III Ca 1522/14 UZASADNIENIE R. S. domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 24 listopada 2011 r. w sprawie I Ns 1180/10 w sprawie w przedmiocie podziału majątku wspólnego. Jako podstawę wznowienia powołał przepis art. 401 pkt 2 k.p.c. Zdaniem skarżącego, postępowanie było nieważne, ponieważ pozbawiono go możliwości działania w sprawie. Sąd doręczał mu wezwania na adres zamieszkania w Polsce, chociaż zamieszkiwał w Holandii. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim oddalił skargę. Dokonując oceny zasadności skargi, mając na uwadze okoliczności sprawy Sąd Rejonowy doszedł od przekonania, iż nie może być mowy o tym, aby skarżący pozbawiony został możności działania. Doręczenie zostało dokonane na adres podany we wniosku, było to tzw. doręczenie zastępcze, które jest możliwe, zgodnie z art.139§1 k.p.c. Przesyłki skierowane do skarżącego były dwukrotnie awizowane po czym złożone zostały do akt ze skutkiem doręczenia. Skarżący utrzymywał, że nie zamieszkiwał pod adresem w L. , ponieważ pracował w Holandii. Pomijając kwestię, że miejsce pracy nie delimituje wystarczająco miejsca zamieszkania, Sąd Rejonowy wskazał, że należy zwrócić uwagę na dokumenty, które wnioskodawca dołączył do skargi: tytuł wykonawczy Urzędu Skarbowego z 2010r., dowody wpłaty do US z 2010r., dowody wpłaty do (...) z 2012 i 2013r., z których wynika, że R. S. zamieszkuje w L. przy ulicy (...) - jest to dokładnie ten adres, pod którym awizowano korespondencję w sprawie Ns 1180/10. O ile faktycznie nastąpiła zmiana w adresie, to skarżący winien dopełnić niezbędnych formalności i dokonać stosownego zgłoszenia organom meldunkowym, tym bardziej, iż miał świadomość konsekwencji orzeczonego rozwodu. W ocenie Sądu Rejonowego doręczenie należało uznać za prawidłowe. Skarżący nie dopełnił obowiązku meldunkowego, a takie postępowanie naraża go na negatywne konsekwencje i nie może skutkować uznaniem, iż zasługuje na ochronę prawną. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji po myśli cytowanych przepisów oraz art. 410 par. 1 kpc . Rozstrzygnięcie to zaskarżył uczestnik postępowania zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, a to art.139§1 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie o podział majątku wspólnego stron nastąpiło skuteczne doręczenie zastępcze, a to art.233§1 k.p.c. przez dowolną i niepełną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w efekcie nie rozpoznanie istoty sprawy oraz art.401 pkt.2 k.p.c. przez jego niezastosowanie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy oraz zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazał, że jego była małżonka wiedziała o tym, że mieszka on za granicą. Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim w sprawie III RC 27/11 w toku postępowania ustalił, że pozwany zamieszkiwał za granicą pod adresem D. L. 8, 78-91 T. K. Holandia, natomiast w sprawie I Ns 1180/10 Sąd dopuścił te akta, a mimo to nadal wzywał uczestnika na adres w Polsce. Podniósł, że przepisy postępowania cywilnego nakładają na powoda obowiązek wskazania miejsca zamieszkania pozwanej osoby fizycznej, a jako wymaganie minimalne- wskazania miejsca pobytu, a strona powodowa wiedziała, że powinna wskazać to inne miejsce pobytu uczestnika. W tej sytuacji nie można obarczać skarżącego negatywnymi skutkami związanymi z niedopełnieniem administracyjnego obowiązku meldunku. Sąd Odwoławczy zważył co następuje. Apelacja skarżącego musiała odnieść skutek. W ocenie Sądu Odwoławczego, Sąd Rejonowy dokonując ustaleń faktycznych przekroczył zasady swobodnej oceny posiadanego materiału dowodowego , zawarte w dyspozycji art. 233 k.p.c. Sąd Odwoławczy dokonując samodzielnej oceny w świetle przesłanek art. 233 k.p.c. stwierdził, że brak było podstaw do uznania, iż skuteczne w rozumieniu art. 139 k.p.c. były doręczenia dokonywane uczestnikowi postępowania R. S. w sprawie I Ns 1180/10, będącej przedmiotem skargi o wznowienie postępowania. Należy stwierdzić, że podstawowym warunkiem skuteczności doręczenia w trybie art. 139 § 1 k.p.c. jest to, by adresat rzeczywiście mieszkał pod wskazanym adresem. Sąd Rejonowy w sprawie I Ns 1180/10 nieprawidłowo zastosował ten przepis, przy czym nastąpiło to z powodu zawinionego niewskazania przez wnioskodawczynię, inicjującą postępowanie sądowe, aktualnego adresu zamieszkania skarżącego, a posłużenie się jego adresem zameldowania. Należało ocenić, że wnioskodawczyni miała pełną świadomość miejsca stałego pobytu uczestnika postępowania – z którym pod tym adresem w dłuższym okresie czasu współzamieszkiwała – skoro w toczących się postępowaniach w analogicznym okresie i przed tym samym Sądem Rejonowym w Wodzisławiu Śląskim, a to : III RC 27/11 i I. N. 218/11, wskazała aktualny adres – nie będący adresem zameldowania skarżącego - który był prawidłowy w rozumieniu art. 25 k.c. Z powyższych akt Sądu Rodzinnego wynika, że był to jedyny i aktualny adres, na który przesyłano pisma sądowe, a skarżący uczestniczył w tych postępowaniach osobiście, składał stosowne oświadczenia i zeznania w sprawie. Zatem nie można uznać, iżby wnioskodawczyni w sprawie I Ns 1180/10 nie miała pełnej świadomości tego, że adres na terenie Holandii stanowi aktualny adres faktycznego pobytu uczestnika postępowania, pozostającego w tym miejscu z zamiarem pobytu stałego. W tej sytuacji nie jest wystarczające dokonanie oceny w oparciu o dane meldunkowe, które nie mogą stanowić wyłącznego kryterium oceny miejsca zamieszkania, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności do regulacji art. 25 k.c. Z tych względów należało uznać, że Sąd Rejonowy nietrafnie oddalił skargę, gdyż prawidłowe ustalenia faktyczne w sprawie dają podstawy do uznania, iż brak było podstaw do uznania doręczeń w sprawie I Ns 1180/10 jako zgodnych z wymogami art. 139 k.p.c. Skoro skarżący uczestnik postępowania nie był prawidłowo wzywany do uczestnictwa w sprawie, nieprawidłowo doręczono mu odpis wniosku, nie miał możliwości obrony swoich praw. Uzasadnia to uznanie, iż zachodzą w sprawie przesłanki z art. 401 ust. 2 k.p.c. Sąd Odwoławczy uznał, że zachodzą przesłanki wznowienia postępowania z uwagi na nieważność postępowania i znosząc postępowanie w sprawie I Ns 1180/10 w zakresie objętym tą nieważnością, uchylił w oparciu o art. 386 § 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. postanowienie zapadłe w sprawie o podział majątku wspólnego, przekazując sprawę objętą skargą do ponownego merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wodzisławiu Śląskim, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. SSR(del.)Ewa Buczek – Fidyka SSO Andrzej Dyrda SSO Krystyna Hadryś
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI