III CA 1508/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podziału majątku wspólnego małżonków A. L. i M. L., po ustaniu wspólności ustawowej z dniem 21 lutego 2012 r. Sąd Rejonowy w Brzezinach postanowieniem z 27 kwietnia 2017 r. przyznał na własność M. L. nieruchomość położoną w miejscowości W., o wartości 244.870 zł, bez spłat na rzecz A. L. Jednocześnie zobowiązał M. L. do zwolnienia A. L. z obowiązku spłaty kredytu hipotecznego zabezpieczonego na tej nieruchomości. Sąd Rejonowy ustalił, że małżonkowie nabyli nieruchomość w 2011 r. za cenę 330.000 zł, z czego część pochodziła z kredytu bankowego. Po ustaniu wspólności M. L. spłacał raty kredytu. Sąd Rejonowy nie dał wiary M. L., że zobowiązał się jedynie do spłaty rat przed ustaniem wspólności, uznając, że zrzekł się roszczeń z tytułu spłat po ustaniu wspólności. Sąd odwołał się do przepisów o podziale majątku wspólnego, dziale spadku i zniesieniu współwłasności, stwierdzając, że przy zgodnym wniosku stron podział następuje zgodnie z ich wolą. Sąd uznał, że spłata kredytu przez M. L. po ustaniu wspólności nie stanowi nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny w rozumieniu art. 45 k.r.o., a jest nakładem na przedmiot współwłasności, który przypadł mu w całości, co wyklucza żądanie zwrotu. Sąd Okręgowy oddalił apelację M. L., uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe i aprobowując jego argumentację prawną. Sąd Okręgowy podkreślił, że przedmiotem podziału majątku wspólnego są aktywa, a nie pasywa, a roszczenie o zwrot spłaconego długu hipotecznego nie jest częścią podziału majątku, lecz odrębnym roszczeniem. Sąd uznał, że M. L. zrzekł się tego roszczenia lub jego dochodzenie byłoby nadużyciem prawa. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało utrzymane w mocy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności, rozliczania nakładów, spłaty kredytów hipotecznych i stosowania zasad współżycia społecznego w postępowaniu cywilnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i ustaleń sądu co do zrzeczenia się roszczeń lub nadużycia prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spłata kredytu hipotecznego przez jednego z małżonków po ustaniu wspólności majątkowej, a przed podziałem majątku, stanowi nakład z majątku osobistego na majątek wspólny podlegający rozliczeniu w postępowaniu o podział majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spłata kredytu przez jednego z małżonków po ustaniu wspólności majątkowej, a przed podziałem majątku, nie stanowi nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny w ścisłym tego słowa znaczeniu, a jest nakładem na przedmiot współwłasności, który przypadł ostatecznie temu, kto poczynił nakłady. Ponadto, roszczenie o zwrot spłaconego długu hipotecznego nie jest częścią podziału majątku, lecz odrębnym roszczeniem, które może być dochodzone w osobnym procesie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spłata kredytu po ustaniu wspólności nie jest nakładem na majątek wspólny, a na przedmiot współwłasności, który przypadł spłacającemu. Dodatkowo, roszczenie o zwrot spłaconego długu nie jest objęte zakresem postępowania o podział majątku wspólnego, a jego dochodzenie w tym postępowaniu może być nadużyciem prawa.
Czy oświadczenie jednego z małżonków złożone w postępowaniu o zniesienie wspólności majątkowej, dotyczące sposobu podziału majątku i spłat, jest wiążące w postępowaniu o podział majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sąd uzna, że oświadczenie to było precyzyjne, zrozumiałe i nie budzi wątpliwości co do jego treści i intencji.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy nie dał wiary zeznaniom uczestnika M. L., że zobowiązał się jedynie do spłaty rat kredytu przed ustaniem wspólności. Sąd uznał, że jego późniejsze działania i żądania świadczą o tym, że zrzekł się roszczeń z tytułu spłat po ustaniu wspólności, a jego oświadczenie złożone w poprzednim postępowaniu było wiążące.
Jak rozstrzygnąć o kosztach postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego, gdy interesy stron są sprzeczne?
Odpowiedź sądu
Sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub obciążyć nim jednego z uczestników w całości, jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub ich interesy są sprzeczne. W tym przypadku, sąd utrzymał w mocy orzeczenie o kosztach Sądu Rejonowego, uznając, że strony ponoszą je stosownie do swojego udziału.
Uzasadnienie
W postępowaniu nieprocesowym obowiązuje zasada ponoszenia przez każdego uczestnika kosztów związanych z jego udziałem. Sąd może odstąpić od tej zasady w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy interesy stron są sprzeczne lub jeden z uczestników postępował niesumiennie. W tej sprawie sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do odstąpienia od ogólnej zasady.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. L. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Bank (...) S.A. | spółka | wierzyciel |
Przepisy (17)
Główne
k.r.o. art. 45
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Spłata kredytu przez jednego z małżonków po ustaniu wspólności nie jest nakładem na majątek wspólny w ścisłym tego słowa znaczeniu, a nakładem na przedmiot współwłasności, który przypadł ostatecznie temu, kto poczynił nakłady. Z tego względu również nie może on żądać zwrotu nakładów, jako poczynionych ostatecznie na rzecz własną.
k.r.o. art. 46
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
W sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.
k.p.c. art. 567 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności małżeńskiej stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku.
k.p.c. art. 622 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Gdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku.
k.c. art. 212 § 2
Kodeks cywilny
Rzecz, która nie da się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych.
Pomocnicze
k.r.o. art. 43
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.c. art. 392
Kodeks cywilny
Jeżeli osoba trzecia zobowiązała się przez umowę z dłużnikiem zwolnić go od obowiązku świadczenia, jest ona odpowiedzialna względem dłużnika za to, że wierzyciel nie będzie od niego żądał spełnienia świadczenia.
k.p.c. art. 520 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub obciążyć nim jednego z uczestników w całości, jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub ich interesy są sprzeczne.
k.p.c. art. 520 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa; nie może to być również szkodliwe dla osób trzecich, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 688
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 686
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 618 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zrzeczenie się przez M. L. roszczeń z tytułu spłat kredytu po ustaniu wspólności. • Dochodzenie zwrotu spłaconego kredytu przez M. L. jako nadużycie prawa podmiotowego. • Spłata kredytu po ustaniu wspólności nie jest nakładem podlegającym rozliczeniu w postępowaniu o podział majątku. • Nieruchomość przyznana M. L. bez spłat, z obowiązkiem spłaty kredytu.
Odrzucone argumenty
Żądanie przez M. L. zwrotu połowy spłaconych rat kredytu hipotecznego. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 227, 233 § 1 k.p.c.) przez Sąd Rejonowy. • Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 42, 45, 46 k.r.o.) przez Sąd Rejonowy. • Niewłaściwe rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego • przedmiotem działu spadku jest stan czynny czyli aktywa spadku, dział spadku nie obejmuje zatem w zasadzie jego stanu biernego • spłata przez uczestnika kredytu zaciągniętego przez strony w trakcie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej po jej ustaniu a do chwili dokonania podziału majątku nie stanowi jego nakładu na majątek wspólny i nie podlega rozliczeniu w trakcie sprawy o podział majątku wspólnego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności, rozliczania nakładów, spłaty kredytów hipotecznych i stosowania zasad współżycia społecznego w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i ustaleń sądu co do zrzeczenia się roszczeń lub nadużycia prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje złożone kwestie podziału majątku, spłaty kredytów i stosowania zasad słuszności, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i nieruchomościami.
“Podział majątku po rozwodzie: Kto odpowiada za kredyt hipoteczny i czy można żądać zwrotu spłaconych rat?”
Dane finansowe
WPS: 244 870 PLN
zwrot kosztów postępowania: 500 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.