III Ca 1499/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika postępowania, utrzymując w mocy wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości, mimo zarzutu niezgodności sumy hipoteki z aktualną wysokością wierzytelności, wskazując na dopuszczalność zabezpieczenia przyszłych należności zgodnie z przepisami o księgach wieczystych.
Uczestnik postępowania złożył apelację od wpisu hipoteki przymusowej na swojej nieruchomości, zarzucając niezgodność sumy hipoteki z wysokością wierzytelności wynikającą z ugody. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, przypomniał, że w postępowaniu wieczystoksięgowym bada się jedynie zgodność wniosku z przepisami prawa, w tym dopuszczalność wpisu hipoteki przymusowej na podstawie tytułu wykonawczego. Sąd wskazał, że suma hipoteki przymusowej może być wyższa niż aktualna wierzytelność, jeśli uwzględnia się możliwość zabezpieczenia przyszłych należności, zgodnie z art. 110¹ ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W związku z tym apelacja została oddalona jako bezzasadna.
Sprawa dotyczyła wpisu hipoteki przymusowej na udziale w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości należącym do uczestnika postępowania, D. W. Wpis został dokonany przez Sąd Rejonowy w Łowiczu na podstawie prawomocnego nakazu zapłaty z 2003 roku, opiewającego na kwotę 20255,35 zł wraz z odsetkami i kosztami. Uczestnik zaskarżył ten wpis, zarzucając, że suma hipoteki (93156 zł) jest znacznie wyższa niż wysokość wierzytelności określona w późniejszej ugodzie z 2013 roku (59640,75 zł). Sąd Okręgowy w Łodzi, rozpoznając apelację, podkreślił ograniczone ramy postępowania wieczystoksięgowego, które polega na badaniu zgodności wniosku z przepisami prawa, treścią księgi wieczystej oraz dołączonymi dokumentami. Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 110¹ ustawy o księgach wieczystych i hipotece, suma hipoteki przymusowej nie może przekraczać 150% zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne, jeśli w tytule wykonawczym nie określono konkretnej sumy hipoteki. Sąd wyjaśnił, że taka konstrukcja pozwala na zabezpieczenie nie tylko obecnych, ale także przyszłych należności, takich jak odsetki, o ile mieszczą się one w ustalonej sumie hipoteki. W związku z tym, wyliczona przez wierzyciela suma hipoteki, uwzględniająca należność główną, odsetki, koszty oraz dodatkowe 50% na zabezpieczenie przyszłych roszczeń, nie była niezgodna z prawem. Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżony wpis jest zgodny z prawem, a zarzuty apelacji są bezzasadne, w związku z czym oddalił apelację.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, suma hipoteki przymusowej może być wyższa niż aktualna wysokość wierzytelności, jeśli uwzględnia ona możliwość zabezpieczenia przyszłych należności, takich jak odsetki, zgodnie z art. 110¹ ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu wieczystoksięgowym bada się jedynie zgodność wniosku z prawem. Zgodnie z art. 110¹ ustawy o księgach wieczystych i hipotece, suma hipoteki przymusowej może być wyliczona jako suma wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne, powiększona o połowę zabezpieczanych wierzytelności, co stanowi górną granicę odpowiedzialności dłużnika rzeczowego i pozwala na zabezpieczenie przyszłych należności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
wnioskodawca (SKOK)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. z siedzibą w G. | instytucja | wnioskodawca |
| D. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. Ś. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| H. O. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Gmina M. Ł. | instytucja | właściciel nieruchomości |
| J. W. | osoba_fizyczna | użytkownik wieczysty |
| H. W. | osoba_fizyczna | użytkownik wieczysty |
Przepisy (5)
Główne
u.k.w.h. art. 110 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Suma hipoteki przymusowej nie może przewyższać więcej niż o połowę zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne określonymi w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu hipoteki na dzień złożenia wniosku o wpis hipoteki, jeśli w dokumencie tym nie określono sumy hipoteki.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 109
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
k.p.c. art. 626 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Suma hipoteki przymusowej może być wyższa niż aktualna wierzytelność, jeśli uwzględnia zabezpieczenie przyszłych należności zgodnie z art. 110¹ u.k.w.h. Postępowanie wieczystoksięgowe ma charakter formalny i nie bada merytorycznej zasadności wierzytelności.
Odrzucone argumenty
Niezgodność sumy hipoteki przymusowej z wysokością wierzytelności wynikającą z ugody.
Godne uwagi sformułowania
Suma hipoteki nie wyznacza w żadnym razie wielkości aktualnego zobowiązania dłużników solidarnych, lecz jedynie górną granicę odpowiedzialności dłużnika rzeczowego. Rozwiązanie takie pozwala na zabezpieczenie również tych należności, które mogą powstać po dokonaniu wpisu hipoteki, np. odsetek, o ile mieszczą się w sumie hipoteki. W postępowaniu o wpis do księgi wieczystej nie bada się, czy i w jakim zakresie spełniono świadczenie objęte tytułem wykonawczym.
Skład orzekający
Krzysztof Kacprzak
przewodniczący
Wojciech Borten
sędzia
Małgorzata Rembowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 110¹ ustawy o księgach wieczystych i hipotece w kontekście wpisu hipoteki przymusowej i możliwości zabezpieczenia przyszłych należności."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i możliwości zabezpieczenia wierzytelności na nieruchomościach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne zasady dotyczące wpisu hipoteki przymusowej, co jest ważne dla praktyków prawa nieruchomości i bankowości, choć nie zawiera przełomowych wniosków.
“Czy suma hipoteki może być wyższa niż dług? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady wpisu hipoteki przymusowej.”
Dane finansowe
WPS: 93 156 PLN
hipoteka przymusowa: 93 156 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1499/14 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2014 roku Sąd Okręgowy w Łodzi III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący Sędzia SO Krzysztof Kacprzak Sędziowie : SO Wojciech Borten SR Małgorzata Rembowska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 roku w Łodzi na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. z udziałem D. W. o wpis na skutek apelacji uczestnika od wpisu Sądu Rejonowego w Łowiczu z dnia 15 maja 2014 roku nr dz.kw.1586/14 postanawia : oddalić apelację. Sygn.akt III Ca 1499/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym wpisem z dnia 15 maja 2014 roku nr dz.kw.1586/14 Sąd Rejonowy w Łowiczu wpisał w dziale IV kw (...) hipotekę przymusową o sumie 93156 złotych na rzecz wnioskodawcy obciążającą udział w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości objętej tą księgą przysługujący D. W. . Jako podstawę wpisu wskazano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 12 września 2003 roku sygn.akt I Nc 480/03 wydany przez Sąd Rejonowy w Łowiczu. Powyższy wpis został zaskarżony apelacją złożoną przez uczestnika postępowania. Skarżący nie kwestionując tytułu wykonawczego wskazanego jako podstawa wpisu, zarzucił niezgodność między sumą hipoteki a wysokością wierzytelności podaną w ugodzie podpisanej przez dłużników z wierzycielem w dniu 5 listopada 2013 roku, w której wielkość należności określono na kwotę 59640,75 złotych. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje : Księga wieczysta nr (...) prowadzona jest dla nieruchomości położonej w Ł. przy ul.(...) , oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) ,o obszarze 0,0630 ha, oddanej w wieczyste użytkowanie do dnia 1 grudnia 2074 roku. W dziale II jako właścicielka wpisana jest Gmina M. Ł. , zaś jako użytkownicy wieczyści w 5/6 częściach J. W. i H. W. na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej oraz w 1/6 części D. W. (numer udziału 2). (okoliczności bezsporne) Nakazem zapłaty z dnia 12 września 2003 roku sygn.akt I Nc 480/03 Sąd Rejonowy w Łowiczu zasądził od J. Ś. , D. W. i H. O. solidarnie na rzecz Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im.F. S. z siedzibą w G. kwotę 20255,35 złotych z odsetkami 40% w stosunku rocznym od kwoty 17251,22 złote od dnia 18 lipca 2003 roku oraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 3004,13 złotych od dnia 18 lipca 2003 roku oraz kwotę 2821,50 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Nakaz ten jest prawomocny i zaopatrzony w klauzulę wykonalności. (nakaz zapłaty k.113 akt kw) Zgodnie z art.109 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity Dz.U. 2013 nr 707), wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Wpis hipoteki przymusowej następuje niezależnie od zgody właściciela – na podstawie dokumentu wskazanego w obowiązujących przepisach. W myśl art. 110 1 powołanej wyżej ustawy, wierzyciel może żądać wpisu hipoteki przymusowej na sumę nie wyższą niż wynikająca z treści dokumentu stanowiącego podstawę jej wpisu do księgi wieczystej. Jeżeli z dokumentu tego nie wynika wysokość sumy hipoteki, suma hipoteki nie może przewyższać więcej niż o połowę zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne określonymi w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu hipoteki na dzień złożenia wniosku o wpis hipoteki. Powołany przepis wyróżnia zatem dwie sytuacje: pierwszą – gdy w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu jest określona suma hipoteki przymusowej i drugą, gdy dokument ten określa jedynie wysokość wierzytelności podlegającej zabezpieczeniu. W drugim przypadku, suma hipoteki nie może przewyższać 150% wartości roszczeń stwierdzonych dokumentem stanowiącym podstawę żądania wpisu hipoteki przymusowej. Sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym zgodnie z art.626 8 k.p.c. bada jedynie treść wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów i treść księgi wieczystej. W przypadku wniosku o wpis hipoteki przymusowej przedmiotem badania jest jedynie to, czy wierzyciel złożył tytuł wykonawczy we właściwej formie , czy prawo dłużnika podlegające obciążeniu jest ujawnione w księdze wieczystej oraz – czy suma hipoteki nie przekracza kwoty wyliczonej zgodnie z art.110 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Oznacza to,że w postępowaniu o wpis do księgi wieczystej nie bada się, czy i w jakim zakresie spełniono świadczenie objęte tytułem wykonawczym. Tego rodzaju okoliczności może badać sąd cywilny np.w postępowaniu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. W rozpoznawanej sprawie wierzyciel jako podstawę wpisu wskazał tytuł wykonawczy – prawomocny nakaz zapłaty zaopatrzony w klauzulę wykonalności wystawiony m.in.przeciwko uczestnikowi postępowania, którego udział w prawie wieczystego użytkowania jest ujawniony w księdze wieczystej, do której skierowano wniosek. Złożony przez wnioskodawcę tytuł wykonawczy nie określa sumy hipoteki, lecz jedynie wysokość zasądzonej wierzytelności wraz z odsetkami i kosztami postępowania. W takiej sytuacji suma hipoteki mogła zostać przez wierzyciela wyliczona przy uwzględnieniu treści powołanego wyżej przepisu art.110 1 jako suma należności głównej wynoszącej na dzień 16 kwietnia 2014 roku 17 251,22 złotych wraz z odsetkami i kosztami – 44853,40 złotych, powiększonej o wartość połowy zabezpieczanych wierzytelności, co łącznie dało kwotę 93156 złotych. Obliczona w ten sposób suma hipoteki nie wyznacza w żadnym razie wielkości aktualnego zobowiązania dłużników solidarnych, lecz jedynie górną granicę odpowiedzialności dłużnika rzeczowego. Rozwiązanie takie pozwala na zabezpieczenie również tych należności, które mogą powstać po dokonaniu wpisu hipoteki, np.odsetek,o ile mieszczą się w sumie hipoteki. Kwestionowana przez skarżącego różnica między wysokością wierzytelności określoną m.in. w powołanej w apelacji ugodzie a wysokością sumy hipoteki przymusowej nie wynika zatem z błędu czy braku uwzględnienia przez wierzyciela dokonanych spłat, lecz z brzmienia art.110 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , pozwalającego na zabezpieczenie także ewentualnych przyszłych należności. Wobec powyższych okoliczności uznać należy, iż zaskarżony wpis odpowiada prawu, zaś apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu zgodnie z art.385 w związku z art.13 par.2 kodeksu postępowania cywilnego .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI