III Ca 1473 /17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powodów, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od pozwanego na rzecz powodów część kwoty pożyczki, uznając koszt ubezpieczenia za niedozwoloną klauzulę umowną.
Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powodów część kwoty pożyczki, odrzucając żądanie dotyczące kosztów ubezpieczenia jako niedozwolonej klauzuli umownej. Powodowie wnieśli apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów o klauzulach abuzywnych i kredycie konsumenckim. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Rejonowego za prawidłowe, w szczególności brak dowodów na zawarcie umowy ubezpieczenia i uznając jej koszt za rażąco wygórowany.
Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej zasądził od M. B. na rzecz G. C., A. Z. i A. G. kwotę 1714,14 zł wraz z umownymi odsetkami, rozkładając ją na 9 rat. Powództwo w pozostałej części zostało oddalone. Sąd Rejonowy uznał, że postanowienia umowy pożyczki dotyczące zabezpieczenia poprzez przystąpienie do umowy ubezpieczenia są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interes pozwanego, a tym samym nie wiążą strony pozwanej. Brak było dowodów na faktyczne zawarcie umowy ubezpieczenia i przekazanie składki. Apelację od tego wyroku złożyli powodowie, kwestionując oddalenie powództwa o kwotę 924,06 zł oraz rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Zarzucili naruszenie art. 385¹ k.c. (klauzule abuzywne), art. 720 § 1 k.c. (umowa pożyczki) oraz przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, a także naruszenie art. 233 k.p.c. (dowolna ocena dowodów). Sąd Okręgowy, orzekając w postępowaniu uproszczonym, oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował prawo materialne. Brak było podstaw do obciążania pozwanego kwotą 666 zł z tytułu ubezpieczenia, gdyż nie przedstawiono dowodów na zawarcie takiej umowy. Nawet gdyby umowa została zawarta, koszt ubezpieczenia, stanowiący niemal 1/3 kwoty pożyczki, byłby niedozwoloną klauzulą umowną. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również błędu w wyliczeniu należnej kwoty, uwzględniając spłacone raty i faktycznie wypłaconą kwotę pożyczki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie ma dowodów na zawarcie umowy ubezpieczenia lub koszt ubezpieczenia jest rażąco wygórowany i warunkuje udzielenie pożyczki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak dowodów na zawarcie umowy ubezpieczenia i przekazanie składki, a nawet gdyby umowa została zawarta, koszt ubezpieczenia (niemal 1/3 kwoty pożyczki) stanowił niedozwoloną klauzulę umowną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwany (utrzymanie w mocy wyroku sądu I instancji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| G. C. | osoba_fizyczna | powód |
| A. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość rzeczy zamiennych, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
Pomocnicze
u.k.k. art. 5 § pkt 6
Ustawa o kredycie konsumenckim
u.k.k. art. 30 § ust. 1 pkt. 10
Ustawa o kredycie konsumenckim
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 505¹⁰ § § 1 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie przez sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym.
k.p.c. art. 505⁹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres podstaw apelacji w postępowaniu uproszczonym.
k.p.c. art. 505¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym, gdy nie przeprowadzono postępowania dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na zawarcie umowy ubezpieczenia. Koszt ubezpieczenia jako niedozwolona klauzula umowna (art. 385¹ k.c.) ze względu na rażące wygórowanie i warunkowanie udzielenia pożyczki. Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez sąd I instancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 385¹ k.c. poprzez uznanie postanowień o ubezpieczeniu za niedozwolone. Naruszenie art. 720 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię. Naruszenie ustawy o kredycie konsumenckim. Naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne wyliczenie należnej kwoty.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia umowy pożyczki gotówkowej dotyczące zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie przez pozwanego do umowy ubezpieczenia są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco interes pozwanego, a tym samym nie wiążą strony pozwanej brak było podstaw do obciążania pozwanego kwotą 666 złotych z tytułu umowy ubezpieczenia umowy pożyczki Do akt sprawy nie została załączona żadna umowa ubezpieczenia, żadna deklaracja ubezpieczeniowa, żaden wydruk potwierdzający dokonanie przelewu składki ubezpieczeniowej w imieniu pozwanego na rzecz ubezpieczyciela. Koszt ubezpieczenia wyniósł niemal 1/3 kwoty otrzymanej z tytułu pożyczki
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ k.c. w kontekście kosztów ubezpieczenia jako elementu umowy pożyczki konsumenckiej, zwłaszcza przy braku dowodów na zawarcie umowy ubezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego (brak dowodów na ubezpieczenie, wysoki koszt ubezpieczenia) i postępowania uproszczonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy stosują przepisy o klauzulach abuzywnych do kosztów ubezpieczenia w umowach pożyczek, co jest częstym problemem konsumentów. Brak dowodów na zawarcie umowy ubezpieczenia jest kluczowym elementem rozstrzygnięcia.
“Czy koszt ubezpieczenia pożyczki może być uznany za klauzulę abuzywną? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 924,06 PLN
kwota pożyczki: 1714,14 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII Ca 1473 /17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2017r. Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej zasądził od M. B. na rzecz G. C. , A. Z. i A. G. kwotę 1714,14 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP, nie wyższymi jednak niż odsetki maksymalne za opóźnienie od dnia 23 lutego 2016 r. do dnia 23 czerwca 2017 r. i oddalił powództwo w pozostałej części. Zasądzoną kwotę Sąd Rejonowy rozłożył na 9 rat płatnych do dnia 10 każdego miesiąca począwszy od miesiąca następnego po uprawomocnieniu się orzeczenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat. Nadto Sąd I instancji zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 855,71 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyła strona powodowa w zakresie oddalającym powództwo o kwotę 924,06 złotych i z zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Skarżący zarzucili rozstrzygnięciu: 1.naruszenie prawa materialnego tj. a) art. 385 1 k.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w efekcie nieprawidłowe przyjęcie, że postanowienia umowy pożyczki gotówkowej z dnia 13 października 2014 r. dotyczące zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie przez pozwanego do umowy ubezpieczenia są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco interes pozwanego, a tym samym nie wiążą strony pozwanej; b) art. 720 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że skoro pozwanemu nie została faktycznie przekazana do dyspozycji kwota 666 złotych z tytułu zabezpieczenia umowy pożyczki to powodowie nie mogą domagać się jej zwrotu; c) art. 5 pkt 6 oraz art. 30 ust. 1 pkt. 10 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim ( tj. Dz.U. z 2016r. poz. 1528), poprzez niezastosowanie i w efekcie nieprawidłowe uznanie, że zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie przez pożyczkobiorcę do umowy ubezpieczenia jest sprzeczne z ustawą; 2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a tym samym nieprawidłowe przyjęcie, że ustanowienie zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie pozwanego do umowy ubezpieczenia budzi wątpliwości, a w konsekwencji uznanie przez Sąd, że postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia nie wiążą strony pozwanej; b) dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny przedstawionego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym nieprawidłowe wyliczenie kwoty należnej powodom poprzez odliczenie od łącznej sumy, rat spłaconych przez pozwanego. W konkluzji skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów dodatkowo kwoty 924,06 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP nie wyższymi jednak niż odsetki maksymalne za opóźnienie od dnia 23 lutego 2017 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego. Nadto powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed sądem II instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, w związku z czym Sąd Okręgowy na podstawie art. 505 10 § 1 i § 2 k.p.c. orzekł na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Zaznaczyć także należy, że w postępowaniu uproszczonym zgodnie z art. 505 9 § 1 1 k.p.c. apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast w myśl art. 505 13 § 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Wbrew zarzutom skarżących podniesionych w apelacji, Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, znajdujących pełne oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i trafnie określił konsekwencje prawne z nich wynikające. Ocenę tę Sąd Okręgowy w pełni aprobuje. Zdaniem Sądu Okręgowego, ocena materiału obwodowego przeprowadzona przez Sąd I instancji nie narusza granic swobodnej oceny dowodów, wyznaczonej dyspozycją art. 233 § 1 k.p.c. Sąd I instancji wskazał przyczyny, dla których nie dał wiary twierdzeniom powodów, że pozwana przystąpił do umowy ubezpieczenia. Ocena materiału obwodowego dokonana przez Sąd I instancji nie jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania, czy doświadczenia życiowego i mieści się w ramach swobody sądu. Bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia, w szczególności art. 720 § 1k .c. i art. 385 1 k.c. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, pozwany zawarł z powodami umowę pożyczki ( art. 720 § 1 k.c. ) opiewającą na kwotę 2800 zł, która miała być spłacana od dnia 15 listopada 2014roku w 18 miesięcznych ratach. Na powyższą sumę składa się m.in. koszty prowizji 150 zł oraz koszty ubezpieczenia w wysokości 666 zł. Zgodnie z treścią umowy ubezpieczenie pożyczki stanowiło warunek udzielenia pożyczki. W umowie przewidziano również koszt czynności windykacyjnych 150 zł oraz każdorazowe wezwanie do zapłaty 20 zł. Strona powodowa jest przedsiębiorcą zajmującym się prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie udzielania pożyczek krótkoterminowych i przy zawieraniu umów posługiwała się wzorcami umownymi. Zgodnie z treścią art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w świetle materiału dowodowego zebranego sprawie brak było podstaw do obciążania pozwanego kwotą 666 złotych z tytułu umowy ubezpieczenia umowy pożyczki. Do akt sprawy nie została załączona żadna umowa ubezpieczenia, żadna deklaracja ubezpieczeniowa, żaden wydruk potwierdzający dokonanie przelewu składki ubezpieczeniowej w imieniu pozwanego na rzecz ubezpieczyciela. Trudno, zatem uznać, że pozwany w ogóle do takiej umowy przystąpił. Zgodzić należy się z Sądem I instancji i w tym zakresie, że nawet gdyby uznać, że taka umowa ubezpieczenia została zawarta, to powyższe postanowienia należy uznać za niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Przedmiotowe postanowienia umowne zostały zastrzeżone w sposób i wysokości znacznie przekraczającej możliwą do przyjęcia bez zarzutu dotyczącego naruszenia zasad współżycia społecznego granicę. Koszt ubezpieczenia wyniósł niemal 1/3 kwoty otrzymanej z tytułu pożyczki, zaś ustanowienie zabezpieczenia pożyczki warunkowało jej uruchomienie (§ 11 umowy). Dlatego niezasadny jest zarzut naruszenie przepisu art. 5 pkt 6 oraz art. 30 ust. 1 pkt. 10 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim ( tj. Dz.U. z 2016r. poz. 1528), że zabezpieczenie pożyczki poprzez przystąpienie przez pożyczkobiorcę do umowy ubezpieczenia jest sprzeczne z ustawą. Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny przedstawionego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym nieprawidłowe wyliczenie kwoty należnej powodom poprzez odliczenie od łącznej sumy, rat spłaconych przez pozwanego. Sąd Okręgowy nie dostrzegł w tym zakresie żadnego błędu wobec faktu, że pozwany spłacił z tytułu zaciągniętej pożyczki 4 raty w wysokości 706,87 złotych, a kwota faktycznie wypłaconej pożyczki wyniosła 1984 złote. W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu Okręgowego, apelacja strony powodowej jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI