Orzeczenie · 2023-04-03

III CA 1464/21

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2023-04-03
SAOSinneświadczenia zdrowotneŚredniaokręgowy
NFZszpitalumowa o świadczeniakara umownamiarkowanie karyprawo medycznepostępowanie cywilneapelacja

Sprawa dotyczyła sporu między Wojewódzkim Wielospecjalistycznym Centrum Onkologii i Traumatologii a Narodowym Funduszem Zdrowia o zapłatę. Sąd Rejonowy zasądził od NFZ na rzecz szpitala kwotę 35.353,16 zł wraz z odsetkami. NFZ złożył apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 233 § 1 k.p.c.) poprzez błędną ocenę dowodów, w tym w zakresie kwalifikacji lekarzy do dyżurów w chirurgii naczyniowej, braku prawidłowej kwalifikacji przedoperacyjnej pacjenta oraz braku ustalenia norm zatrudnienia pielęgniarek. Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym Ogólnych Warunków Umów (OWU) i rozporządzeń dotyczących dokumentacji medycznej oraz świadczeń gwarantowanych, co miało skutkować uznaniem kar umownych za nienależnie nałożone. Sąd Okręgowy uznał apelację częściowo za uzasadnioną. Podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, ale uznał, że ocena materiału dowodowego nie w pełni odpowiadała wymogom art. 233 § 1 k.p.c. Potwierdził zasadność nałożenia kar umownych za nieaktualizowanie danych o personelu medycznym i brak ustalenia norm zatrudnienia pielęgniarek. Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutu dotyczącego nieprawidłowej kwalifikacji przedoperacyjnej pacjenta, wskazując na prawomocny wyrok w tej sprawie i obowiązek udzielania pomocy w stanach nagłych. Stwierdził, że kara umowna była zasadna, ale jej wysokość, w kontekście technicznego i incydentalnego charakteru uchybień oraz znacznego stopnia realizacji umowy, była rażąco wygórowana. Zastosowano instytucję miarkowania kary umownej (art. 484 § 2 k.c.), obniżając jej wysokość. Ostatecznie zasądzono na rzecz szpitala kwotę 14.943,90 zł (wraz z odsetkami), co stanowiło 42,27% pierwotnie dochodzonej kwoty. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kar umownych w umowach o świadczenia zdrowotne, zasady oceny dowodów w sprawach o zapłatę kar umownych, miarkowanie kar umownych.

Ograniczenia stosowania

Konkretne zastosowanie miarkowania kary umownej zależy od specyfiki danej sprawy i oceny sądu.

Zagadnienia prawne (4)

Czy naruszenie przez świadczeniodawcę (szpital) warunków umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym w zakresie aktualizacji danych personelu, prowadzenia dokumentacji medycznej i zapewnienia odpowiednich kwalifikacji personelu, uzasadnia nałożenie kary umownej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie warunków umowy uzasadnia nałożenie kary umownej, jednak jej wysokość może podlegać miarkowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że uchybienia w zakresie aktualizacji danych personelu i prowadzenia dokumentacji medycznej miały miejsce i stanowiły podstawę do nałożenia kary umownej. Jednakże, biorąc pod uwagę techniczny i incydentalny charakter niektórych uchybień oraz znaczne wykonanie umowy, zastosowano miarkowanie kary.

Czy dopuszczenie lekarza specjalisty chirurgii ogólnej do dyżuru w ramach chirurgii naczyniowej, w sytuacji gdy umowa tego nie przewiduje wprost, stanowi podstawę do nałożenia kary umownej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli przepisy rozporządzenia stanowią katalog zamknięty dopuszczalnych specjalizacji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy zinterpretował przepisy rozporządzenia jako katalog zamknięty dopuszczalnych specjalizacji lekarzy mogących pełnić dyżur w Oddziale Chirurgii Naczyniowej, co skutkowało uznaniem zasadności nałożenia kary umownej za dopuszczenie lekarza o innej specjalności.

Czy nieprawidłowa kwalifikacja przedoperacyjna pacjenta, skutkująca nałożeniem kary umownej, jest zasadna w sytuacji, gdy pacjent znajdował się w stanie nagłym wymagającym natychmiastowej pomocy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji stanu nagłego obowiązek udzielenia pomocy jest nadrzędny, a kwalifikacja dokonana przez kardiologa i anestezjologa była wystarczająca.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że kwalifikacja przedoperacyjna pacjenta była prawidłowa, powołując się na prawomocny wyrok w tej sprawie oraz ustawowy obowiązek lekarza udzielania pomocy w stanach nagłego zagrożenia życia, gdzie konsultacje z innych dziedzin nie byłyby konieczne ani celowe.

Czy kara umowna może być miarkowana przez sąd, jeśli jej wysokość jest rażąco wygórowana w stosunku do interesu wierzyciela, mimo stwierdzenia niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może miarkować karę umowną na podstawie art. 484 § 2 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy zastosował instytucję miarkowania kary umownej, uznając, że mimo stwierdzonych uchybień, kara w pierwotnej wysokości była rażąco wygórowana w stosunku do interesu NFZ, biorąc pod uwagę techniczny charakter niektórych błędów i znaczne wykonanie umowy przez szpital.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
Narodowy Fundusz Zdrowia (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. K. w Ł.instytucjapowód
Narodowy Fundusz Zdrowia (...) Oddział Wojewódzki w Ł.instytucjapozwany

Przepisy (25)

Główne

k.c. art. 484 § 1

Kodeks cywilny

Kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody.

k.c. art. 484 § 2

Kodeks cywilny

Sąd może miarkować karę umowną, jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane lub jeżeli kara jest rażąco wygórowana.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Błędna ocena materiału dowodowego przez Sąd I instancji.

k.c. art. 354

Kodeks cywilny

Obowiązek wykonania zobowiązania zgodnie z treścią i celem społeczno-gospodarczym.

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Naliczanie ustawowych odsetek za opóźnienie.

u.ś.o.z. art. 146

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 155 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Przepisy ustawy mają zastosowanie do umów z wyprzedzeniem kodeksu cywilnego.

u.ś.o.z. art. 19 § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w sytuacjach nagłych.

u.z.l. art. 30

Ustawa o zawodzie lekarza i lekarza dentysty

Obowiązek udzielania pomocy w przypadkach niecierpiących zwłoki.

u.dz.l. art. 50 § 1

Ustawa o działalności leczniczej

u.dz.l. art. 50 § 2

Ustawa o działalności leczniczej

OWU art. 6 § 1

Ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

OWU art. 6 § 2

Ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

OWU art. 29 § 1

Ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

OWU art. 29 § 2

Ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 roku w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 roku w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania art. 4 § 1

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 roku w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania art. 5

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 roku w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania art. 6 § 1

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego

Załącznik nr 4 lp. 10

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego

Załącznik nr 3 lp. 8

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 roku w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego art. 3 § 3

Zarządzenie nr (...) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 19 grudnia 2013 roku w sprawie określania warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne art. 11 § 1

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego art. 5 § 4

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu ustalania minimalnych norm zatrudnienia pielęgniarek i położnych w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami art. 1 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd I instancji art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów w zakresie kwalifikacji lekarzy do dyżurów i braku norm zatrudnienia pielęgniarek. • Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących OWU, dokumentacji medycznej i świadczeń gwarantowanych, co uzasadniało nałożenie kar umownych. • Konieczność miarkowania kary umownej na podstawie art. 484 § 2 k.c. z uwagi na rażące wygórowanie kary w stosunku do interesu wierzyciela i częściowe wykonanie zobowiązania.

Odrzucone argumenty

Brak prawidłowej kwalifikacji przedoperacyjnej pacjenta. • Uznanie kary umownej za nienależnie nałożoną w całości.

Godne uwagi sformułowania

ocena materiału dowodowego nie odpowiada w pełni dyrektywom wskazanym w art. 233 § 1 k.p.c. • kara umowna była należna • kara umowna jawi się jako zawyżona • zastosowanie instytucji jej miarkowania • kara umowna uległa obniżeniu

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar umownych w umowach o świadczenia zdrowotne, zasady oceny dowodów w sprawach o zapłatę kar umownych, miarkowanie kar umownych."

Ograniczenia: Konkretne zastosowanie miarkowania kary umownej zależy od specyfiki danej sprawy i oceny sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów rozliczeń między NFZ a placówkami medycznymi, w tym stosowania kar umownych i ich miarkowania, co jest istotne dla sektora ochrony zdrowia.

NFZ kontra szpital: Kiedy kara umowna jest zasadna, a kiedy sąd ją obniży?

Dane finansowe

WPS: 35 353,16 PLN

kara_umowna: 14 943,9 PLN

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst