III Ca 1459/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, oddalając powództwo o unieważnienie aneksu do umowy o zarządzanie z powodu braku interesu prawnego powódki.
Sąd Rejonowy uznał aneks do umowy o zarządzanie za nieważny, gdyż wydłużał okres wypowiedzenia do 36 miesięcy, co uznał za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, oddalając powództwo z powodu braku interesu prawnego powódki w ustaleniu nieważności aneksu, wskazując, że kwestię tę można było podnieść w innej toczącej się sprawie. Zasądzono koszty postępowania.
Sąd Rejonowy w Raciborzu wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013 r. (sygn. akt I C 633/12) uznał aneks nr I z 20 kwietnia 2010 r. do umowy o zarządzanie z dnia 20 sierpnia 2008 r. za nieważny. Sąd I instancji ocenił, że aneks, który wydłużył okres wypowiedzenia umowy do 36 miesięcy, był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c. w zw. z art. 750 k.c.) i naruszał dobre obyczaje w relacjach między zarządcami a wspólnotami mieszkaniowymi. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację pozwanego, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. Sąd odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na braku interesu prawnego powódki w ustaleniu nieważności aneksu na podstawie art. 189 k.p.c. Wskazano, że powódka mogła podnosić zarzuty dotyczące ważności aneksu w innej toczącej się sprawie, w której pozwany dochodził zapłaty wynagrodzenia za okres objęty spornym okresem wypowiedzenia. W związku z tym, że powództwo zostało oddalone, zasądzono od powódki na rzecz pozwanego koszty procesu za obie instancje.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie miała interesu prawnego w ustaleniu nieważności aneksu, ponieważ mogła podnosić zarzuty dotyczące jego ważności w ramach obrony w innej, wcześniej zawisłej sprawie, w której pozwany dochodził zapłaty wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że skoro sprawa o zapłatę wynagrodzenia, w której badano ważność aneksu, była już zawisła, to powódka nie miała odrębnego interesu prawnego w wytaczaniu kolejnego powództwa o ustalenie nieważności tego samego aneksu. Zarzuty dotyczące nieważności mogły być podniesione jako zarzut obronny w tamtym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku i oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
M. K. (pozwany)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | inne | powódka |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na braku interesu prawnego powódki.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd odwoławczy.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Aneks do umowy o zarządzanie, wydłużający okres wypowiedzenia do 36 miesięcy, został uznany przez Sąd Rejonowy za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i tym samym nieważny.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Umowa o zarządzanie jest umową o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, która została naruszona przez błędną wykładnię i zastosowanie przez Sąd Rejonowy.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zasądzenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania odwoławczego.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy, dotyczący ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy, dotyczący obowiązku przedstawienia dowodów.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy, dotyczący swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 224 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy, dotyczący zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy, dotyczący wydania orzeczenia po zamknięciu rozprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powódki w ustaleniu nieważności aneksu do umowy o zarządzanie na podstawie art. 189 k.p.c., gdyż mogła podnosić te zarzuty w innej, wcześniej zawisłej sprawie.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanego dotyczące naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów prawa materialnego (art. 6 k.c., 58 § 2 k.c., 353¹ k.c.) oraz przepisów postępowania (art. 232 k.p.c., 233 § 1 k.p.c., 224 § 1 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c.).
Godne uwagi sformułowania
Sformułowane w pozwie żądanie unieważnienia aneksu do umowy o zarządzanie jest niczym innym niż opartym na podstawie z art. 189 k.p.c. powództwem o ustalenie. Tymczasem powódka w pozwie i w toku dalszego postępowania przed sądem I instancji nie wskazała jaki ma interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności aneksu do umowy o zarządzanie. Ponieważ zarzuty w tym zakresie mogła podnosić w ramach obrony pozwanego w postępowaniu w sprawie I C 431/12.
Skład orzekający
Teresa Kołeczko – Wacławik
przewodniczący-sprawozdawca
Mirella Szpyrka
sędzia
Tomasz Tatarczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 189 k.p.c. w kontekście interesu prawnego przy ustalaniu nieważności czynności prawnej, gdy kwestia ta mogła być badana w innym postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w ustaleniu nieważności aneksu do umowy o zarządzanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest wykazanie interesu prawnego w postępowaniu cywilnym i jak sąd odwoławczy może zmienić wyrok z powodów proceduralnych, nawet jeśli sąd pierwszej instancji merytorycznie zbadał sprawę.
“Czy można unieważnić aneks do umowy, jeśli sąd już badał jego ważność w innej sprawie?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1459/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko – Wacławik (spr.) Sędzia SO Mirella Szpyrka Sędzia SO Tomasz Tatarczyk Protokolant Aleksandra Sado-Stach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. w Gliwicach sprawy z powództwa (...) przy ulicy (...) w R. przeciwko M. K. ( K. ) o unieważnienie na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I C 633/12 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2417 zł (dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; II. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2850 zł ( dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania odwoławczego. SSO Tomasz Tatarczyk SSO Teresa Kołeczko – Wacławik SSO Mirella Szpyrka Sygn. akt III Ca 1459/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Raciborzu w sprawie z powództwa (...) przy ulicy (...) w R. , przeciwko M. K. o unieważnienie ustalił, że aneks numer I z 20 kwietnia 2010r. do zawartej między stronami umowy numer (...) z 20 sierpnia 2008r. o zarządzanie jest nieważny i orzekł o kosztach procesu. Sąd I instancji ustalił, że aneksem tym, strony zmieniły określony w § 9 pkt 1 umowy z 20.8.2008r. o zarządzanie, okres wypowiedzenia umowy z 6 miesięcy w pierwszych dwóch latach obowiązywania umowy i 3 miesięcy po upływie tego okresu, do 36 miesięcy z biegiem od 1 stycznia roku następnego po dniu otrzymania wypowiedzenia. Ocenił, że aneks do umowy o zarządzanie będącej umową o świadczeniu usług do której zgodnie z art. 750 k.c ,. stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i w myśl art. 58 § 2 k.c. jest nieważny. Uznał, że stosowanie w umowach o zarządzanie tak długiego okresu wypowiedzenia narusza dobre obyczaje jakie powinny obowiązywać w stosunkach między zarządcami a wspólnotami mieszkaniowymi i może naruszać uzasadnione interesy wspólnoty mieszkaniowej. Podniósł, że ponieważ zarząd wspólnoty co roku składa wspólnocie sprawozdanie za poprzedni rok działalności, to okres wypowiedzenia umowy o zarządzanie powinien wynosić maksymalnie dwanaście miesięcy. W apelacji pozwany zarzucił: - naruszenie prawa materialnego art. 6 k.c. , 58 § 2 k.c. w zw. z art. 353 1 k.c. przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że strony, układając swoje stosunki według swego uznania jako równorzędne podmioty, zawarły umowę sprzeczną z nieokreślonymi bliżej zasadami współżycia społecznego, - naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygniecie a w szczególności art. 232 k.p.c. , art. 233 § 1 k.p.c. , art. 224 § 1 k.p.c. w zw. z art. 316 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, błąd w ustaleniach faktycznych i wyciągniecie wniosków, które nie wynikają z materiału dowodowego sprawy. Przedstawiając powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu za obie instancje ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja musiała odnieść skutek, ale z innych przyczyn niż w niej wskazane. Sformułowane w pozwie żądanie unieważnienia aneksu do umowy o zarządzanie jest niczym innym niż opartym na podstawie z art. 189 k.p.c. powództwem o ustalenie. Zgodnie z treścią tego przepisu, powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia ( a więc również unieważnienia) stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Tymczasem powódka w pozwie i w toku dalszego postępowania przed sądem I instancji nie wskazała jaki ma interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności aneksu do umowy o zarządzanie. Również Sąd Rejonowy nie badał istnienia tego interesu po stronie powódki. Na rozprawie apelacyjnej powódka, dla wykazania istnienia interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności przedmiotowego aneksu oświadczyła, że wystąpiła z żądaniem ustalenia jego nieważności po doręczeniu jej odpisu pozwu w sprawie I C 431/12 Sądu Rejonowego w Raciborzu, w której pozwany M. K. wniósł w dniu 15 czerwca 2012r. pozew o zapłatę odszkodowania stanowiącego wynagrodzenie za okres, w którym, zgodnie z przyjętym w aneksie z 20.4.2010r. okresem wypowiedzenia, miała trwać umowa o zarządzanie z dnia 20.8.2008r. Sąd odwoławczy dopuścił dowód z dokumentów zgromadzonych w sprawie I C 431/12 i ustalił, że Sąd Rejonowy oddalając powództwo M. K. badał przestankowo ważność przedmiotowego aneksu. W tej sytuacji należało uznać, że powódka wnosząc dniu 11 września 2012r. pozew o ustalenie nieważności aneksu z 20.4.2010r. - a więc po zawiśnięciu sporu w sprawie I C 431/12 - nie miała interesu prawnego w jego zgłoszeniu, albowiem zarzuty w tym zakresie mogła podnosić w ramach obrony pozwanego w postępowaniu w sprawie I C 431/12. Mając powyższe rozważania na uwadze sąd odwoławczy orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w oparciu o przepis art. 189 k.p.c. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. Na koszty te w I instancji składały się wynagrodzenie pełnomocnika i opłata od pełnomocnictwa, a w II instancji wynagrodzenie pełnomocnika i opłata od apelacji. SSO Tomasz Tatarczyk SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Mirella Szpyrka
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI