III CA 1433/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację spółki akcyjnej, potwierdzając odpowiedzialność gminy za wypadek powódki na nieodśnieżonym torowisku, mimo powierzenia utrzymania torów innemu podmiotowi.
Sąd Rejonowy uznał roszczenie o odszkodowanie za usprawiedliwione co do zasady wobec spółki akcyjnej, oddalając je wobec przedsiębiorstwa miejskiego. Spółka akcyjna złożyła apelację, zarzucając naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym art. 233 k.p.c. i art. 429 k.c., kwestionując odpowiedzialność za wypadek powódki na nieodśnieżonym torowisku. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i uznając, że art. 429 k.c. nie ma zastosowania do odpowiedzialności gminy za utrzymanie czystości.
Sąd Rejonowy wydał wyrok wstępny, w którym uznał roszczenie A. K. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za usprawiedliwione co do zasady w stosunku do (...) Spółki Akcyjnej V. (...) w W., a oddalił powództwo w stosunku do Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. Apelację od tego wyroku wniosła pozwana spółka akcyjna, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 233 k.p.c.) poprzez dowolną ocenę dowodów, a także przepisów prawa materialnego (art. 353[1] k.c., 65 § 2 k.c., 429 k.c., 415 k.c., 416 k.c., 430 k.c.). Głównym argumentem apelacji było twierdzenie, że za wypadek powódki, która poślizgnęła się na nieoczyszczonej szynie tramwajowej, nie ponosi odpowiedzialności spółka akcyjna, lecz podmiot, któremu powierzono utrzymanie torowiska. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za niezasadną. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i uznał, że ocena dowodów była prawidłowa. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność gminy za utrzymanie czystości i porządku, w tym odśnieżanie torowisk, ma charakter ustawowy i wynika z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W związku z tym, art. 429 k.c. (powierzenie wykonywania czynności osobie trzeciej) nie miał zastosowania. Sąd Okręgowy wskazał na utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego potwierdzającą brak zastosowania art. 429 k.c. do odpowiedzialności jednostek samorządu terytorialnego. W konsekwencji, sąd uznał, że pozwany podmiot nadal ponosi odpowiedzialność za skutki wypadków na nienależycie odśnieżonych torowiskach, nawet jeśli utrzymanie torów zostało powierzone innemu podmiotowi. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego między pozwanymi zostało oddalone z uwagi na brak podstawy prawnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot zobowiązany do utrzymania czystości i porządku na danym terenie ponosi odpowiedzialność za szkody wynikłe z zaniedbań w tym zakresie, nawet jeśli utrzymanie infrastruktury zostało powierzone innemu podmiotowi.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że odpowiedzialność gminy za utrzymanie czystości i porządku ma charakter ustawowy i wynika z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W związku z tym, art. 429 k.c. (powierzenie wykonywania czynności osobie trzeciej) nie ma zastosowania, a podmiot zobowiązany do utrzymania porządku ponosi odpowiedzialność.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
(...) Spółka Akcyjna V. (...) w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna V. (...) w W. | spółka | pozwana |
| Miejskie Przedsiębiorstwo (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 429
Kodeks cywilny
Niezastosowanie przepisu mimo powierzenia zadania utrzymania infrastruktury innemu podmiotowi; sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do odpowiedzialności jednostek samorządu terytorialnego.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Niewłaściwa wykładnia polegająca na przyjęciu adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego.
k.c. art. 416
Kodeks cywilny
Niewłaściwa wykładnia polegająca na przyjęciu adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego.
k.c. art. 430
Kodeks cywilny
Niewłaściwa wykładnia polegająca na przyjęciu adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego.
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Podstawa odpowiedzialności gminy za utrzymanie czystości i porządku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia poprzez zmianę woli stron umowy.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia poprzez zmianę woli stron umowy.
k.p.c. art. 358
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność gminy za utrzymanie czystości i porządku ma charakter ustawowy i wynika z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Art. 429 k.c. nie ma zastosowania do odpowiedzialności jednostek samorządu terytorialnego. Podmiot zobowiązany do utrzymania porządku ponosi odpowiedzialność za szkody wynikłe z zaniedbań.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów. Zarzut naruszenia art. 429 k.c. i uwolnienie od odpowiedzialności z uwagi na powierzenie utrzymania torowiska innemu podmiotowi. Brak adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego między zachowaniem zarządcy drogi a szkodą powódki.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy podziela i co do zasady przyjmuje za własny stan faktyczny ustalony przez Sąd Rejonowy. Ocena dowodów zaprezentowanych w toku postępowania zasługuje na aprobatę, jako nie przekraczająca zasady swobodnej oceny dowodów. Regulacja zawarta w art. 429 K.c. nie ma zastosowania dla odpowiedzialności podmiotów, o których mowa w art. 417 K.c. Fakt upadku powódki na torach tramwajowych nie może stanowić okoliczności zwalniającej od odpowiedzialności podmiot zobowiązany do utrzymywania porządu i czystości na tym terenie.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności zarządcy drogi i jednostek samorządu terytorialnego za szkody wynikłe z zaniedbań w utrzymaniu czystości i porządku, w szczególności w kontekście stosowania art. 429 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności gminy za utrzymanie torowiska i zastosowania art. 429 k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności za wypadek na nieodśnieżonym torowisku, co jest częstym problemem w okresie zimowym. Wyjaśnia istotne kwestie prawne dotyczące odpowiedzialności zarządców infrastruktury i stosowania art. 429 k.c.
“Kto odpowiada za poślizgnięcie na nieodśnieżonym torowisku? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię odpowiedzialności.”
Dane finansowe
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionysygnatura akt III Ca 1433/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem wstępnym Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w punkcie pierwszym uznał roszczenie A. K. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za usprawiedliwione co do zasady w stosunku do (...) Spółki Akcyjnej V. (...) w W. , w punkcie drugim oddalił powództwo w stosunku do Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. oraz orzekł o kosztach postępowania związanych z powództwem A. K. przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu (...) w Ł. (wyrok k. 235). Od powyższej opisanego orzeczenia apelację wywiodła strona pozwana – (...) Spółka Akcyjna V. (...) , zaskarżając wyrok w części – w zakresie punktu 1 sentencji wyroku Zaskarżonemu orzeczeniu apelujący zarzucił naruszenie: a. naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie art. 233 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegającą na dowolnym i sprzecznym z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego przyjęciu, że: - przyczyną wypadku powódki było nieodśnieżenie przez zarządcę drogi przejścia dla pieszych, mimo iż do upadku powódki doszło na skutek poślizgnięcia się na nieoczyszczonej szynie tramwajowej, za której utrzymanie właściciel terenu na podstawie art. 429 K.c. nie ponosi odpowiedzialności; - bez znaczenia dla ustalenia podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody powódki pozostaje fakt poślizgnięcia się przez powódkę na szynie tramwajowej; - zeznania świadków, którzy nie znali treści umowy łączącej Miasto Ł. z Miejskim Przedsiębiorstwem (...) spółką z o.o. stanowią dowód na okoliczność podziału obowiązków z zakresu utrzymania infrastruktury tramwajowej; b. przepisów prawa materialnego, to jest przepisu art. 353 1 K.c. oraz 65 § 2 K.c. w związku z § 1 punkt 1 i 3 oraz § 6 ust. 4 punkt 2 lit. c i d załącznika numer 5 do umowy z dnia 28 lutego 2011 roku poprze zmianę woli stron umowy z dnia 28 lutego 2011 roku wynikającą z uznania, iż: - Miasto Ł. nie powierzyło infrastruktury torowo – sieciowej w zarząd pozwanemu ad. 2, - obowiązek zimowego utrzymania torowisk spoczywający na Miejskim Przedsiębiorstwie (...) spółce z o.o. obejmował w dacie wypadku powódki wyłącznie torowiska wydzielone od drogi publicznej; - strony mogły dokonać zmian w treści umowy w drodze ustnych porozumień, mimo iż na mocy art. 12 punkt 12.2 umowy zmiany lub uzupełnienia umowy, pod rygorem nieważności, wymagały formy pisemnej; c. przepisów prawa materialnego, to jest art. 429 K.c. poprzez jego niezastosowanie, mimo iż w sprawie Miasto Ł. będące właścicielem torowiska powierzyło realizację zadania z zakresu utrzymania infrastruktury torowo – sieciowej pozwanemu ad. 2; d. przepisów prawa materialnego, to jest art. 415 K.c. , art. 416 K.c. oraz art. 430 K.c. poprzez niewłaściwą wykładnię polegająca na przyjęciu, że pomiędzy zachowaniem ubezpieczającego zarządcy drogi a szkodą powódki zachodzi adekwatny związek przyczynowo – skutkowy, mimo iż bezpośrednią przyczyną upadku powódki były zaniedbania w zakresie zimowego utrzymania torów tramwajowych. Wobec podniesienia powyższych zarzutów apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie powództwa wobec (...) S.A. V. (...) w całości oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego (apelacja k. 249 - 255). W odpowiedzi na apelację pełnomocnik drugiego pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. wnosił o oddalenie apelacji i zasądzenie od apelującego kosztów postępowania apelacyjnego (odpowiedź na apelację k. 270 - 275). Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) nie okazała się zasadna. W pierwszej kolejności należy jednak stwierdzić, iż Sąd Okręgowy podziela i co do zasady przyjmuje za własny stan faktyczny ustalony przez Sąd Rejonowy. Sąd pierwszej instancji skrupulatnie i trafnie dokonał ustalenia stanu faktycznego, a ocena dowodów zaprezentowanych w toku postępowania zasługuje na aprobatę, jako nie przekraczająca zasady swobodnej oceny dowodów. Zgłoszone przez stronę powodową i przeprowadzone dowody nie były zresztą przez pozwanego kwestionowane, a zarzut apelacji, sformułowany jako związany z rzekomym naruszeniem prawa procesowego, dotyczył w istocie nieprawidłowej zdaniem apelującego oceny dokonanej przez Sąd Rejonowy, iż za skutki wypadku polegającego na poślizgnięciu się na niewłaściwie odśnieżonej szynie tramwajowej stanowiącej element torowiska w obrębie przejścia dla pieszych odpowiada apelaujący, a zatem powinien zostać sformułowany jako zarzut prawa materialnego; stanowiąc zresztą powtórzenie dalszych zarzutów apelacyjnych. Na wstępie dalszych rozważań należy jednak podzielić zapatrywanie apelującego, iż ustalony w sprawie stan faktyczny daje podstawy do przyjęcia poglądu, iż Gmina M. Ł. powierzyła Miejskiemu Przedsiębiorstwu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. utrzymanie i konserwację torowisk, czyniąc ten podmiot zarządcą torowiska. Powyższe zapatrywanie pozostaje jednak bez znaczenia dla odpowiedzialności pozwanego określonej w punkcie 1 zaskarżonego wyroku. Powyższy pogląd mógłby jedynie mieć znaczenie w kontekście ewentualnej odpowiedzialności in solidum drugiego z pozwanych, co jednak wobec braku zaskarżenia rozstrzygnięcia oddalającego powództwo wobec tego podmiotu i uprawomocnienia się tego rozstrzygnięcia, nie będzie przedmiotem żadnych rozważań w tej sprawie. Apelujący zarzucił sądowi pierwszej instancji niewłaściwe rozważenie skutków regulacji art. 429 K.p.c. dla odpowiedzialności pozwanego, jako ubezpieczyciela Gminy M. Ł. . Zarzut ten nie może się jednak ostać. Sąd pierwszej instancji wywiódł zasadę odpowiedzialnego Gminy M. Ł. za zdarzenie z regulacji zawartych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach . Rozważania sądu w tym przedmiocie były prawidłowe, nie były zresztą zwalczane przez apelującego. Odpowiedzialność Gminy w tym zakresie ma charakter ustawowy. W tej sytuacji art. 429 K.c. nie znajduje zastosowania. W tym zakresie można wskazać na ustaloną linię orzecznictwa sądów, w tym Sądu Najwyższego, którą wyraża choćby orzeczenie z 21 maja 2003 roku, wydane w sprawie o sygnaturze akt IV CKN 178/01, opublikowane w OSNC za 2004 roku, numer 7- 8, pozycja 123. Argumenty stojące za wydaniem tego orzeczenia, sprowadzające się do trafnego spostrzeżenia, że regulacja zawarta w art. 429 K.c. nie ma zastosowania dla odpowiedzialności podmiotów, o których mowa w art. 417 K.c. mają znaczenie zarówno dla odpowiedzialności Skarbu Państwa, jak i jednostek samorządu terytorialnego. Tym samym za chybione należy uznać wywody apelującego, zmierzające do wykazania, że na skutek zawarcia między pozwanymi umowy z dnia 28 lutego 2011 roku odpadła podstawa jego odpowiedzialności za skutki wypadków polegających na przewracaniu się pieszych o nienależycie odśnieżone szyny tramwajowego w miejscach przejść dla pieszych przez jezdnię drogi publicznej. Jak się zdaje, sam pozwany zdawał sobie z tego sprawę, co do zasady dbając o odśnieżenie tych miejsc we własnym zakresie. W tym kontekście niezasadny okazał się także ostatni z zarzutów apelacyjnych, oparty o treść art. 415, 416 i 430 K.p.c. Jak bowiem wynika z powyższych rozważań, fakt upadku powódki na torach tramwajowych nie może stanowić okoliczności zwalniającej od odpowiedzialności podmiot zobowiązany do utrzymywania porządu i czystości na tym terenie. Wobec powyższych rozważań, apelacja pozwanego jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 358 k.p.c. Wniosek jednego z pozwanych o zasądzenie na jego rzecz od drugiego z pozwanych zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego podlegał oddaleniu, wobec braku jakiejkolwiek normatywnej podstawy do rozstrzygania o kosztach postępowania pomiędzy pozwanymi w tej sprawie. Oba podmioty występowały po tej samej stronie procesu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI