III CA 142/15

Sąd Okręgowy w ŁodziŁódź
SAOSCywilnespadkiŚredniaokręgowy
spadektestamentstwierdzenie nabycia spadkuzmiana postanowieniaart. 679 k.p.c.postępowanie nieprocesowekoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, uznając, że nie mógł on skutecznie domagać się zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, gdyż wiedział o istnieniu testamentu już w toku pierwotnego postępowania.

Wnioskodawca J. G. zaskarżył postanowienie Sądu Rejonowego oddalające jego wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. G. Zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne ustalenie, że posiadał możliwość powołania testamentu z 31 maja 2010 r. w pierwotnym postępowaniu. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że wnioskodawca był świadomy istnienia testamentu od dnia jego sporządzenia, co wyłącza możliwość zmiany postanowienia na podstawie art. 679 § 1 k.p.c.

Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 roku oddalił wniosek J. G. o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po A. G. oraz orzekł o kosztach. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne ustalenie, że posiadał możliwość powołania testamentu z dnia 31 maja 2010 r. w toku pierwotnego postępowania spadkowego, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 679 § 1 zd. 2 k.p.c. Sąd Okręgowy w Łodzi uznał apelację za niezasadną. Sąd Okręgowy podkreślił, że był związany wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 lutego 2014 r., które nakazywało rozpoznanie wyłącznie przesłanek zmiany postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku wynikających z art. 679 k.p.c. Sąd Okręgowy w pełni podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, w szczególności, że wnioskodawca wiedział o istnieniu i treści testamentu notarialnego od dnia jego sporządzenia. Nawet jeśli wnioskodawca nie przeczytał całego testamentu, to spadkodawca okazał mu go tego samego dnia i poinformował o jego treści. Ponieważ wnioskodawca był świadomy sporządzenia testamentu i był uczestnikiem pierwotnego postępowania spadkowego, nie mógł skutecznie domagać się zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie art. 679 § 1 k.p.c., który wymaga, aby podstawa żądania nie mogła być powołana w toku pierwotnego postępowania. Sąd Okręgowy orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest możliwe.

Uzasadnienie

Przesłanką skutecznego domagania się zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w trybie art. 679 § 1 k.p.c. jest oparcie żądania na podstawie, która nie mogła być powołana w toku pierwotnego postępowania. Niemożliwość powołania oznacza brak świadomości występowania określonej okoliczności mającej wpływ na krąg spadkobierców lub udziały. Wnioskodawca, który wiedział o istnieniu testamentu od dnia jego sporządzenia, nie spełnia tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

brak wskazania

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznawnioskodawca
K. M.osoba_fizycznauczestnik
I. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 679 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Niezbędną przesłanką skutecznego domagania się zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest oparcie żądania na podstawie, która nie mogła być powołana w toku pierwotnego postępowania. Wnioskodawca wiedział o istnieniu testamentu, co wyłącza możliwość zastosowania tego przepisu.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania nieprocesowego, zgodnie z którą w braku odmiennych przepisów koszty ponosi każdy uczestnik we własnym zakresie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy nie dopatrzył się naruszenia tego przepisu przez Sąd Rejonowy.

k.p.c. art. 386 § § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy był związany wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 lutego 2014 r.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez sprzeczne z materiałem dowodowym ustalenie, że skarżący posiadał możliwość powołania testamentu w toku pierwotnego postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Niezbędną przesłanką skutecznego domagania się zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w trybie art. 679 k.p.c. jest bowiem oparcie swojego żądania na podstawie, która nie mogła być powołana w toku postępowania. Niemożliwość powołania polega na tym, że uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku nie był świadom występowania określonej okoliczności mającej wpływ na krąg spadkobierców lub wielkość przysługujących im udziałów.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie art. 679 k.p.c., w szczególności wymogu nieświadomości istnienia testamentu w toku pierwotnego postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wnioskodawca miał wiedzę o testamencie, ale nie powołał go w pierwotnym postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną w prawie spadkowym dotyczącą możliwości zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, co jest istotne dla praktyków.

Czy wiedziałeś o testamencie? Sąd wyjaśnia, kiedy można zmienić stwierdzenie nabycia spadku.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 142/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie z wniosku J. G. z udziałem K. M. i I. S. o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku w sprawie III Ns 1309/12 oddalił wniosek (punkt 1) oraz orzekł o kosztach procesu (punkt 2). Powyższe orzeczenie zaskarżył w całości wnioskodawca J. G. , zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. a to poprzez sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym ustalenie, że w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po A. G. prowadzonym przed Sądem Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie III Ns 1309/12, skarżący posiadał możliwość powołania testamentu z dnia 31 maja 2010 r., co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 679 § 1 zd. 2 k.p.c. i przyjęciem, że wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku podlega oddaleniu. W oparciu o powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie nabycia spadku po A. G. przez J. G. zgodnie z wolą spadkodawcy wyrażoną w testamencie notarialnym z dnia 31 maja 2010 r. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, mając na uwadze art. 386 § 6 k.p.c. , iż Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym niniejszą apelację, pozostawał związany wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 25 lutego 2014 r. o uchyleniu zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 21 maja 2013 r., zniesieniu postępowania w sprawie i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, stosownie do których przedmiotem niniejszego postępowania jest zmiana postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po A. G. . Wiążące dla Sądu I instancji jak i dla Sądu Odwoławczego ponownie rozpoznającego sprawę było wskazanie okoliczności, które powinny być wyjaśnione i polecenie przeprowadzenia konkretnych czynności. Tak więc, postępowanie apelacyjne prowadzone przez Sąd Okręgowy w niniejszym składzie, zmierzało do rozpoznania wyłącznie przesłanek zmiany postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku, wynikających z art. 679 k.p.c. i kontroli pod tym kątem zaskarżonego postanowienia. W tym zakresie, zarówno ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, jak i wydane w konsekwencji rozstrzygniecie są właściwe. Odnośnie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, Sąd Okręgowy w pełni podziela te ustalenia i przyjmuje je za własne. W szczególności, Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że wnioskodawca o istnieniu i treści testamentu notarialnego A. G. wiedział od dnia jego sporządzenia. Nawet przyjmując, iż wnioskodawca nie przeczytał pełnej treści testamentu, to jednak miał o nim wiedzę, bowiem spadkodawca tego samego dnia, w którym sporządził testament, okazał go wnioskodawcy i poinformował o jego treści. Okoliczność, że wnioskodawca J. G. był w pełni świadomy faktu sporządzenia testamentu notarialnego, będąc jednocześnie uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po A. G. prowadzonym przed Sądem Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie III Ns 1309/12, wyłącza możliwość zmiany wydanego w rzeczonym postępowaniu postanowienia. Niezbędną przesłanką skutecznego domagania się zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w trybie art. 679 k.p.c. jest bowiem oparcie swojego żądania na podstawie, która nie mogła być powołana w toku postępowania. Niemożliwość powołania polega na tym, że uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku nie był świadom występowania określonej okoliczności mającej wpływ na krąg spadkobierców lub wielkość przysługujących im udziałów. Wnioskodawca natomiast mógł powołać w ww. postępowaniu okoliczność sporządzenia testamentu notarialnego z 31 maja 2010 r., jak i okoliczności, w których dokument ten powstał (a to przybliżony adres kancelarii notarialnej, w której doszło do jego sporządzenia). W tej sytuacji, wnioskodawca nie mógł skutecznie wnosić o zmianę zaskarżonego postanowienia. Orzeczenie w pkt II postanowienia wydano w oparciu o przepis art. 520 §1 k.p.c. jako generalną regułę postępowania nieprocesowego. Nie było bowiem okoliczności do przyjęcia zasad szczególnych rozdziału kosztów z dalszych paragrafów powołanego artykułu skoro postępowanie niniejsze w równym stopniu dotyczyło sytuacji prawnej spadkobierców.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI