Orzeczenie · 2019-02-11

III CA 1415/18

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Data
2019-02-11
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
eksmisjaprawo lokatorskiezamieszkiwaniemiejsce zamieszkaniadowodypostępowanie cywilneapelacjasąd okręgowy

Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo Uniwersytetu Medycznego w Ł. o eksmisję pozwanych A. W. (1), R. W., A. W. (2) i G. W. z lokalu mieszkalnego. Sąd Rejonowy uznał, że nie została spełniona przesłanka niezamieszkiwania przez najemców w lokalu przez okres dłuższy niż 12 miesięcy. Powód wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 217 § 2, 227, 316 § 1, 328, 233 § 1 i 2 k.p.c.) poprzez pominięcie istotnych dowodów oraz naruszenie prawa materialnego (art. 222 § 1 k.c. w zw. z art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów). Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego, uznając, że zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ powód nie wykazał, że pozwani całkowicie zaprzestali zamieszkiwania w lokalu przez okres 12 miesięcy poprzedzających wytoczenie powództwa. Sąd podkreślił, że czasowe przebywanie poza stałym miejscem zamieszkania, np. w celach zarobkowych, nie jest równoznaczne z zaprzestaniem zamieszkiwania, jeśli istnieje zamiar stałego pobytu i skupienie życia osobistego w danym lokalu. Sąd Okręgowy uznał również za nieprzydatne dowody z dokumentacji dotyczącej zużycia mediów, a "Kartę zużycia wody" odrzucił jako niedopuszczalny dowód z uwagi na brak podpisu wystawcy. Zarzut naruszenia art. 259 pkt 4 k.p.c. dotyczący przesłuchania G. W. w charakterze świadka został oddalony, ponieważ między pozwanymi zachodzi współuczestnictwo konieczne, a nie jednolite, a zakaz dowodowy dotyczy jedynie współuczestników jednolitych. Sąd Okręgowy potwierdził, że pozwani od wielu lat zamieszkują w przedmiotowym lokalu, a pozwana A. W. (1) dokonuje w nim napraw i remontów, uznając go za centrum swoich spraw życiowych. W konsekwencji, apelacja została oddalona, a powód został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'niezamieszkiwania' w kontekście ustawy o ochronie praw lokatorów, dopuszczalność dowodów w postępowaniu cywilnym (dokumenty bez podpisu), charakter współuczestnictwa w sprawach o eksmisję.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów. Orzeczenie Sądu Okręgowego, nie Sądu Najwyższego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy niezamieszkiwanie przez najemców w lokalu mieszkalnym przez okres dłuższy niż 12 miesięcy, stanowiące podstawę do wypowiedzenia umowy najmu i żądania eksmisji, jest spełnione, gdy najemcy czasowo przebywają poza lokalem, np. w celach zarobkowych lub edukacyjnych, ale zachowują zamiar stałego pobytu i centrum życiowe w tym lokalu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, czasowe przebywanie poza lokalem, nawet przez okres dłuższy niż 12 miesięcy, nie jest równoznaczne z zaprzestaniem zamieszkiwania, jeśli najemca zachowuje zamiar stałego pobytu i skupia w lokalu centrum swoich spraw życiowych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na definicji miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego, która wymaga zarówno fizycznego przebywania, jak i zamiaru stałego pobytu. Czasowe wyjazdy, nawet długotrwałe, nie oznaczają porzucenia lokalu, jeśli zamiar stałego pobytu i centrum życiowe pozostają w tym lokalu. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Czy dokument prywatny w postaci "Karty zużycia wody", który nie zawiera podpisu wystawcy, może stanowić dowód w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki dokument nie może stanowić dowodu w postępowaniu cywilnym, ponieważ podpis jest cechą konstytuującą dokument prywatny, a przepisy k.p.c. nie przewidują w tym zakresie wyjątków.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 245 i 253 k.p.c. dokument prywatny musi zawierać podpis wystawcy. Brak podpisu, poza ściśle określonymi przypadkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, dyskwalifikuje dokument jako dowód w postępowaniu cywilnym.

Czy w sprawie o opróżnienie lokalu mieszkalnego, w której pozwani są byli najemcy oraz osoby, których uprawnienie do zamieszkania ma charakter pochodny od najemcy, zachodzi współuczestnictwo konieczne, a tym samym czy osoby te mogą być przesłuchiwane w charakterze świadków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w takiej sprawie zachodzi współuczestnictwo konieczne po stronie pozwanej, co oznacza, że wszystkie te osoby powinny występować łącznie. Zakaz dowodowy z art. 259 k.p.c. dotyczy jedynie współuczestników jednolitych, a nie koniecznych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 79/17) i utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że w sprawach o opróżnienie lokalu z uwagi na art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów zachodzi współuczestnictwo konieczne. Celem tego jest ustalenie kręgu osób obowiązanych do opuszczenia lokalu i uprawnionych do lokalu socjalnego. Zakaz przesłuchiwania w charakterze świadka dotyczy współuczestników jednolitych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwani

Strony

NazwaTypRola
(...) w Ł.instytucjapowód
A. W. (1)osoba_fizycznapozwany
R. W.osoba_fizycznapozwany
A. W. (2)osoba_fizycznapozwany
G. W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (23)

Główne

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że nie została spełniona przesłanka niezamieszkiwania przez najemców w lokalu przez okres dłuższy niż 12 miesięcy.

u.o.p.l. art. 11 § ust. 3 pkt 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego

Niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że nie została spełniona przesłanka niezamieszkiwania przez najemców w lokalu przez okres dłuższy niż 12 miesięcy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji jako bezzasadnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 217 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez pominięcie wniosku dowodowego na okoliczność braku zużycia wody.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez pominięcie dowodów świadczących o niezamieszkiwaniu pozwanych w lokalu (zużycie prądu, gazu, brak odbierania korespondencji).

k.p.c. art. 316 § § 1 zd. pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez bezzasadne pominięcie dowodów świadczących o niezamieszkiwaniu pozwanych w lokalu.

k.p.c. art. 328

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez bezzasadne pominięcie dowodów świadczących o niezamieszkiwaniu pozwanych w lokalu.

k.p.c. art. 233 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez brak odniesienia się do odmowy przedstawienia przez pozwaną umowy najmu lokalu w Niemczech.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających oraz dokonanie ustaleń faktycznych nieznajdujących podstawy w zgromadzonym materiale dowodowym.

k.p.c. art. 259 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez przesłuchanie G. W. w charakterze świadka, gdy zachodzi współuczestnictwo konieczne.

u.o.p.l. art. 15 § ust. 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego

Naruszenie poprzez przesłuchanie G. W. w charakterze świadka, gdy zachodzi współuczestnictwo konieczne.

k.p.c. art. 299

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez dokonywanie ustaleń w oparciu o zeznania G. W. w sytuacji, gdy nie został przesłuchany w charakterze strony.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Definicja miejsca zamieszkania, istotna dla oceny pojęcia 'niezamieszkiwania'.

k.c. art. 28

Kodeks cywilny

Definicja miejsca zamieszkania, istotna dla oceny pojęcia 'niezamieszkiwania'.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o rozpoznanie przez Sąd II instancji postanowienia Sądu I instancji o oddaleniu wniosków dowodowych.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 7 § pkt 1

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w apelacji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 10 § ust. 1 pkt 1

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w apelacji.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi dokumentu prywatnego, w tym konieczność posiadania podpisu.

k.p.c. art. 253

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi dokumentu prywatnego, w tym konieczność posiadania podpisu.

k.s.h. art. 328 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Wyjątek od obowiązku podpisu własnoręcznego.

k.c. art. 921 § 10 § 2

Kodeks cywilny

Wyjątek od obowiązku podpisu własnoręcznego.

k.p.c. art. 195

Kodeks postępowania cywilnego

Konstrukcja współuczestnictwa koniecznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód nie wykazał, że pozwani całkowicie zaprzestali zamieszkiwania w lokalu przez okres 12 miesięcy poprzedzających wytoczenie powództwa. • Czasowe przebywanie poza lokalem nie jest równoznaczne z zaprzestaniem zamieszkiwania, jeśli zachowany jest zamiar stałego pobytu i centrum życiowe. • Dokument "Karta zużycia wody" nie stanowi dowodu z uwagi na brak podpisu wystawcy. • W sprawie zachodzi współuczestnictwo konieczne, a nie jednolite, co wyłącza zastosowanie zakazu dowodowego z art. 259 k.p.c. wobec G. W.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczących pominięcia dowodów (zużycie mediów, brak odbioru korespondencji, odmowa przedstawienia umowy najmu). • Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 222 § 1 k.c. w zw. z art. 11 ust. 3 pkt 1 u.o.p.l.) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nie zaszła przesłanka niezamieszkiwania.

Godne uwagi sformułowania

czasowe przebywanie poza stałym miejscem zamieszkania nie jest równoznaczne z zaprzestaniem zamieszkiwania • nie jest rzeczą Sądu Odwoławczego powielanie wywodu Sądu I instancji • zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa • powyższy dokument w ogóle nie może stanowić dowodu w postępowaniu cywilnym. Takie zestawienie w ogóle nie nosi cech dokumentu, gdyż nie zawiera podpisu jego wystawcy.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'niezamieszkiwania' w kontekście ustawy o ochronie praw lokatorów, dopuszczalność dowodów w postępowaniu cywilnym (dokumenty bez podpisu), charakter współuczestnictwa w sprawach o eksmisję."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów. Orzeczenie Sądu Okręgowego, nie Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu eksmisji i interpretacji kluczowych pojęć prawnych, takich jak 'niezamieszkiwanie'. Zawiera również ciekawe rozważania dotyczące dopuszczalności dowodów.

Czy wyjazd do pracy za granicę oznacza porzucenie mieszkania? Sąd wyjaśnia kluczowe pojęcie w sprawach o eksmisję.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst