III CA 1412/18
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej, potwierdzając wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od niej na rzecz powódki 55.000 zł tytułem pożyczki.
Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej na rzecz powódki 55.000 zł z odsetkami i kosztami, uznając istnienie umowy pożyczki. Pozwana wniosła apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego (art. 720 kc). Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podkreślając prawidłowość ustaleń faktycznych i oceny dowodów przez Sąd Rejonowy oraz brak podstaw do kwestionowania ważności umowy pożyczki mimo braku formy pisemnej.
Wyrokiem z dnia 22 maja 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi zasądził od pozwanej M. J. na rzecz powódki G. J. kwotę 55.000 zł z odsetkami oraz koszty procesu, uznając istnienie umowy pożyczki. Pozwana złożyła apelację, podnosząc zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 kpc), naruszenia art. 324 § 1 kpc, a także naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 720 kc (brak przesłanek umowy pożyczki) i art. 74 § 2 kc (brak formy pisemnej). Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy przyjął ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za własne, uznając je za prawidłowe i poparte rzetelną analizą dowodów. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, Sąd Okręgowy wskazał, że forsowanie własnej oceny dowodów nie jest wystarczające do skutecznego podważenia oceny sądu pierwszej instancji, a zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc wymagały wskazania konkretnych zasad, które sąd naruszył. Sąd odwoławczy uznał, że z materiału dowodowego wynikało udzielenie pożyczki na spłatę zadłużenia lokalu, aby umożliwić jego darowanie pozwanej, a twierdzenia pozwanej o braku pożyczki lub spłacie własnego długu były gołosłowne. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 324 § 1 kpc jako niezrozumiały. W kwestii formy umowy pożyczki, Sąd Okręgowy podkreślił, że dla jej ważności nie jest wymagana forma pisemna, a wymóg ten dotyczy jedynie celów dowodowych (art. 74 kc). Sąd wskazał, że oświadczenie pozwanej z dnia 17 września 2016 r., w którym przyznała pożyczkę 55.000 zł, stanowiło wystarczający dowód na zawarcie umowy, zgodnie z art. 74 § 2 kpc, a twierdzenia pozwanej o podpisaniu dokumentu pod wpływem groźby i bez czytania uznał za niewiarygodne. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. i zasądził od pozwanej na rzecz powódki koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa pożyczki, nawet o wartości przekraczającej 500 zł, jest ważna mimo braku formy pisemnej, która jest zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych. Fakt jej zawarcia można udowodnić innymi środkami dowodowymi, w tym pisemnym oświadczeniem dłużnika, zgodnie z art. 74 § 2 kc.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy podkreślił, że dla ważności umowy pożyczki nie jest wymagana forma pisemna, a jedynie dla celów dowodowych. Oświadczenie pozwanej przyznające pożyczkę stanowiło wystarczający dowód na jej zawarcie, a twierdzenia o podpisaniu pod przymusem zostały uznane za niewiarygodne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
G. J.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. J. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
k.c. art. 74 § § 2
Kodeks cywilny
Pozwala na przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność zawarcia umowy pożyczki, która nie została stwierdzona pismem, jeżeli fakt dokonania czynności jest uprawdopodobniony za pomocą pisma.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów; naruszenie wymaga wskazania konkretnych zasad logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, które sąd naruszył.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 324 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy narady sędziów nad wyrokiem; zarzut naruszenia uznany za niezrozumiały.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie umowy pożyczki potwierdzone pisemnym oświadczeniem pozwanej. Prawidłowość ustaleń faktycznych i oceny dowodów przez Sąd Rejonowy. Umowa pożyczki nie wymaga formy pisemnej dla swojej ważności.
Odrzucone argumenty
Błąd w ustaleniach faktycznych (brak umowy pożyczki). Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 kpc). Naruszenie art. 720 kc (brak przesłanek umowy pożyczki). Naruszenie art. 74 § 2 kc (brak możliwości dowodzenia umowy bez pisma).
Godne uwagi sformułowania
nie jest wystarczającym uzasadnieniem zarzutu naruszenia normy art. 233 § 1 k.p.c. przedstawienie przez stronę skarżącą własnej oceny dowodów i wyrażenie dezaprobaty dla oceny prezentowanej przez Sąd pierwszej instancji. Subiektywne przekonanie strony o tym, którym dowodom należy przyznać wiarę oraz przekonanie strony o odmiennej ocenie poszczególnych środków dowodowych, nie może być podstawą kwestionowania swobodnej oceny dowodów dokonywanej przez sąd. Dla ważności umowy pożyczki nie jest wymagana żadna forma szczególna. Wymóg stwierdzenia pismem umowy pożyczki, której wartość przenosi 500 zł, został zastrzeżony jedynie dla celów dowodowych ( art. 74 k.c. ) i pozostaje bez wpływu na jej skuteczność.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy umowy pożyczki (art. 720 i 74 kc) oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 kpc)."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i dowodów przedstawionych w sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy dowodowe w sprawach o zapłatę pożyczki i interpretację przepisów dotyczących formy czynności prawnych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Pożyczka bez pisemnej umowy? Sąd wyjaśnia, kiedy można dochodzić zwrotu pieniędzy.”
Dane finansowe
WPS: 55 000 PLN
pożyczka: 55 000 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 4428 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III Ca 1412/18 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 maja 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, w sprawie z powództwa G. J. przeciwko M. J. o zapłatę: 1. zasądził od M. J. na rzecz G. J. : a. kwotę 55.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 6 października 2017 roku do dnia zapłaty wyżej wskazanej kwoty, b. kwotę 4.428 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego z urzędu; 2. nakazał pobrać od M. J. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi kwotę 2750 zł z tytułu kosztów sądowych. Apelację od tego rozstrzygnięcia złożyła pozwana M. J. zarzucając: 1. błąd w ustaleniach faktycznych mający zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy a polegający na przyjęciu, że pozwana zawarła z powódką umowę pożyczki, 2. naruszenie przepisu art. 324 § 1 kpc polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez oparcie rozstrzygnięcia na sprzecznych, nielogicznych zeznaniach powoda, z których wynika, że powódka dokonała wpłaty na rzecz spółdzielni celem spłaty zaległości za lokal, ale równocześnie uważa, że była to pożyczka udzielona pozwanej, 3. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 720 kc polegające na przyjęciu istnienia umowy pożyczki przy braku przesłanek wymaganych tym przepisem, 4. naruszenie przepisu art. 74 § 2 kc poprzez przyjęcie uprawdopodobnienia zawarcia umowy pożyczki oświadczeniem złożonym przez pozwaną. W związku z tym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego. Powódka wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Okręgowy przyjmuje za własne, co czyni zbędnym ich ponowne przytaczanie w tym miejscu. Ustalenia te Sąd I Instancji poparł wnikliwą i rzetelną analizą zebranych dowodów, a ocena tych dowodów dokonana przez ten Sąd odpowiada zasadom logiki i obejmuje wszystkie okoliczności sprawy. Sąd Rejonowy powołał także prawidłową podstawę prawną wyroku, przytaczając w tym zakresie stosowne przepisy. Sąd II instancji nie dostrzega również naruszenia przepisów prawa materialnego, które zobligowany byłby wziąć pod uwagę z urzędu. Przede wszystkim należy odnieść się do zarzutów zawartych w punktach 1 i 2 apelacji, a dotyczących naruszenia prawa procesowego przez błędne ustalenia faktyczne i naruszenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego. Zarzuty te są nietrafne. Sprowadzają się do forsowania własnej, korzystnej dla apelującej, oceny stanu faktycznego. W świetle zaś utrwalonych poglądów judykatury i piśmiennictwa nie jest wystarczającym uzasadnieniem zarzutu naruszenia normy art. 233 § 1 k.p.c. przedstawienie przez stronę skarżącą własnej oceny dowodów i wyrażenie dezaprobaty dla oceny prezentowanej przez Sąd pierwszej instancji. Subiektywne przekonanie strony o tym, którym dowodom należy przyznać wiarę oraz przekonanie strony o odmiennej ocenie poszczególnych środków dowodowych, nie może być podstawą kwestionowania swobodnej oceny dowodów dokonywanej przez sąd (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 września 2015 roku, III AUa 962/14, Lex numer 1820905). Przypomnieć trzeba, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, przepis art. 233 § 1 k.p.c. może zostać naruszony w wyniku nieuwzględnienia przez sąd przy ocenie poszczególnych dowodów zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy też na skutek przeprowadzenia określonych dowodów niezgodnie z zasadami procedury cywilnej, na przykład niezgodnie z zasadą bezpośredniości. Postawienie zarzutu naruszenia omawianego przepisu prawa procesowego wymaga zatem wskazania przez skarżącego konkretnych zasad, które naruszył sąd przy ocenie określonych dowodów (tak m.in. SN w wyroku z dnia 16 grudnia 2005 r. w sprawie III CK 314/05, LEX nr 172176; w wyroku z dnia 13 października 2004 r. w sprawie III CK 245/04, LEX nr 174185). Takie zarzuty nie zostały zaś postawione. Uchybienia w powyższym zakresie apelująca upatruje w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że pozwana zawarła z powódką umowę pożyczki opierając się na sprzecznych, nielogicznych zeznaniach powódki, z których wynika, że powódka dokonała wpłaty na rzecz spółdzielni celem spłaty zaległości za lokal, ale równocześnie uważa, że była to pożyczka udzielona pozwanej. Po pierwsze z całokształtu materiału dowodowego wynika, że powódka udzieliła pozwanej pożyczki w celu spłacenia długów byłego męża powódki w spółdzielni mieszkaniowej, co miało zapobiec licytacji zadłużonego mieszkania i doprowadzić do darowania tego mieszkania już pozbawionego obciążeń, pozwanej. W efekcie pozwana stała się właścicielka mieszkania, które posiada określoną wartość rynkową. Skarżąca podnosi, że powódka jako matka chciała pomóc córce, aby zapewnić jej dach nad głową, a spłata zadłużenia była zapłatą za cudzy dług. Podnosi również, że powódka spłacając zadłużenie w spółdzielni w rzeczywistości spłacała swój dług związany z wieloletnim użytkowaniem tego lokalu. Twierdzenia te są całkiem gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami. W sprawie bezsporne było, że właścicielem lokalu przy ul. (...) był były mąż powódki a ojciec pozwanej i że małżonkowie rozwiedli się ponad 10 lat wcześniej. Dlatego uznać należy, że stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji, a sprowadzający się do stwierdzenia, że powódka udzieliła pozwanej pożyczki na spłatę zadłużenia lokalu, aby następnie ojciec mógł podarować pozwanej nieobciążone mieszkanie, jest prawidłowy i argumenty apelacji nie mogą go podważyć. Nie jest zrozumiały zarzut powołany przez skarżącą w ramach zarzutów dotyczących naruszenia procedury cywilnej, naruszenia przepisu art. 324 § 1 kpc , który mówi o tym, że sąd wydaje wyrok po niejawnej naradzie sędziów, a narada nad wyrokiem obejmuje dyskusję, głosowanie i spisanie sentencji wyroku, dlatego Sąd Odwoławczy nie będzie się do niego odnosił. Nie ma również racji pozwana wskazując, że do zawarcia umowy pożyczki w istocie nie doszło, ponieważ nie została ona zawarta w formie pisemnej przewidzianej przez art. 720 § 2 k.c. Dla ważności umowy pożyczki nie jest wymagana żadna forma szczególna. Wymóg stwierdzenia pismem umowy pożyczki, której wartość przenosi 500 zł, został zastrzeżony jedynie dla celów dowodowych ( art. 74 k.c. ) i pozostaje bez wpływu na jej skuteczność. Należy zwrócić uwagę na treść przepisu art. 74 § 2 kpc , który pozwala na przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność zawarcia umowy pożyczki, która nie została stwierdzona pismem, jeżeli fakt dokonania czynności jest uprawdopodobniony za pomocą pisma. W niniejszej sprawie takim początkiem dowodu jest pisemne oświadczenie pozwanej z dnia 17 września 2016 r. w którym stwierdza, że pożyczyła od powódki kwotę 55.000 złotych w dniu 1 września 2015 r. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że oświadczenie to jest dowodem na zawarcie spornej pożyczki i w żadnym zakresie nie naruszył przepisu art. 74 § 2 kc. To twierdzenia pozwanej są niewiarygodne, że podpisała oświadczenie nie czytając go i działając pod wpływem groźby swojego brata. Zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy w postaci zeznań powódki, ale również pozwanej nie potwierdzają tej okoliczności. Zeznania pozwanej wskazujące, że słowa brata „wiesz co masz zrobić”, mogą zostać odniesione do podpisania przedmiotowego oświadczenia i że z ich powodu czuła się zagrożona do tego stopnie, że nie przeczytała treści oświadczenia, są całkowicie niewiarygodne. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i zasądzono od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2214 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym ustaloną na podstawie § 8 pkt 6 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 2017.1798).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę