III CA 1402/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-12-22
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
sekurytyzacjacesja wierzytelnościrozłożenie na ratykoszty procesuart. 320 k.p.c.interes wierzycielasytuacja materialna dłużnika

Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, rozkładając zasądzoną kwotę na raty i obniżając koszty zastępstwa procesowego.

Powód dochodził zapłaty od pozwanego kwoty 12.795,34 zł z odsetkami, nabywając wierzytelność od banku. Pozwany przyznał dług, ale powoływał się na trudną sytuację życiową i zdrowotną małżonki. Sąd Rejonowy zasądził całość należności. Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację, rozłożył spłatę na raty i obniżył koszty zastępstwa procesowego, uznając potrzebę zastosowania art. 320 k.p.c.

Powód, H. I Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty, domagał się zasądzenia od pozwanego Z. J. kwoty 12.795,34 zł wraz z umownymi odsetkami. Wierzytelność została nabyta od (...) Bank S.A. Pozwany przyznał istnienie długu, ale wskazywał na trudności finansowe i zdrowotne współmałżonki, wnioskując o rozłożenie należności na raty. Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach zasądził całą kwotę wraz z odsetkami i kosztami procesu. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. nierozpatrzenie jego wniosku o rozłożenie na raty oraz błędy w naliczeniu kosztów. Sąd Okręgowy w Gliwicach, podzielając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozłożenia zasądzonej należności na raty, zgodnie z art. 320 k.p.c., biorąc pod uwagę sytuację materialną pozwanego. Ponadto, sąd okręgowy obniżył zasądzoną kwotę kosztów zastępstwa procesowego, uznając, że sąd rejonowy zasądził ponad żądanie powoda w tym zakresie. Apelacja została oddalona w pozostałej części.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd drugiej instancji może rozłożyć na raty zasądzone świadczenie w szczególnie uzasadnionym wypadku, stosując art. 320 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że sytuacja materialna pozwanego uzasadnia zastosowanie art. 320 k.p.c., co pozwoliło na rozłożenie spłaty świadczenia na raty, uwzględniając jednocześnie interes wierzyciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

pozwany (w części dotyczącej rozłożenia na raty i kosztów)

Strony

NazwaTypRola
H. I Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w K.instytucjapowód
Z. J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, biorąc pod uwagę sytuację pozwanego, ale nie może to naruszać uzasadnionego interesu wierzyciela.

k.p.c. art. 321

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.

Pomocnicze

k.c. art. 720

Kodeks cywilny

k.c. art. 509

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja materialna pozwanego uzasadnia rozłożenie świadczenia na raty (art. 320 k.p.c.). Sąd pierwszej instancji zasądził ponad żądanie powoda w zakresie kosztów zastępstwa procesowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące podważenia wyroku sądu pierwszej instancji w Lublinie. Zarzuty dotyczące cesji wierzytelności ze wsteczną datą. Zarzuty dotyczące szkodliwego zachowania banku.

Godne uwagi sformułowania

moratorium sędziego (art. 320 k.p.c.) ochrona udzielona dłużnikowi w ramach art. 320 k.p.c. , nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela w procesie cywilnym

Skład orzekający

Andrzej Dyrda

przewodniczący-sprawozdawca

Marcin Rak

sędzia

Ewa Buczek - Fidyka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 320 k.p.c. w sprawach o zapłatę, zwłaszcza w kontekście sytuacji materialnej dłużnika i interesu wierzyciela. Zasądzenie ponad żądanie w zakresie kosztów procesu."

Ograniczenia: Każdorazowa ocena, czy przypadek jest "szczególnie uzasadniony" do rozłożenia na raty, zależy od konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników ze względu na praktyczne zastosowanie art. 320 k.p.c. i zasady wyrokowania ponad żądanie, co stanowi standardową interpretację przepisów.

Dług można rozłożyć na raty, ale sąd musi ważyć interesy obu stron.

Dane finansowe

WPS: 12 795,34 PLN

należność główna: 7438,81 PLN

odsetki karne: 5356,53 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1402/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Andrzej Dyrda (spr.) Sędzia SO Marcin Rak Sędzia SR (del.) Ewa Buczek - Fidyka Protokolant Dominika Tarasiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa H. I Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w K. przeciwko Z. J. ( J. ) o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt I C 1063/14 I. zmienia zaskarżony wyrok: 1) w punkcie 1 o tyle, że odsetki umowne zasądza do dnia 22 grudnia 2015 roku; 2) poprzez dodanie punktu 1.a) o treści: a) zasądzoną w punkcie 1 wyroku należność w części obejmującej kwotę 7438,81 zł (siedem tysięcy czterysta trzydzieści osiem złotych osiemdziesiąt jeden groszy) rozkłada na 14 rat w wysokości - 13 (trzynaście) rat po 500 (pięćset złotych) każda oraz 14 (czternasta) rata 938,81 zł (dziewięćset trzydzieści osiem złotych osiemdziesiąt jeden groszy) płatne miesięcznie, począwszy od stycznia 2016 roku do 10- go dnia każdego miesiąca, z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy lombardowej Narodowego Banku Polskiego w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat; b) zasądzoną w punkcie 1 wyroku należność w części obejmującej kwotę 5356,53 zł (pięć tysięcy trzysta pięćdziesiąt sześć złotych pięćdziesiąt trzy grosze) rozkłada na 10 (dziesięć) rat w wysokości – 9 (dziewięć) rat po 500 (pięćset złotych) każda oraz 10 (dziesiąta) rata 856,53 zł (osiemset pięćdziesiąt sześć złotych pięćdziesiąt trzy grosze) płatne miesięcznie, począwszy od marca 2017 roku do 10- go dnia każdego miesiąca; 3) w punkcie 2 w ten sposób, że zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 657 (sześćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; II. oddala apelację w pozostałej części. SSR (del.) Ewa Buczek - Fidyka SSO Andrzej Dyrda SSO Marcin Rak UZASADNIENIE Powód H. I Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w K. domagał się zasądzenia od pozwanego Z. J. kwoty 12.795,34 zł z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy lombardowej Narodowego Banku Polskiego od kwoty 7.438,81 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając żądanie wskazał, że wierzytelność nabył od (...) Bank Spółki Akcyjnej , a na dochodzone roszczenie składa się kwota 7.438,81 zł należności głównej wynikającej z wyciągu z ksiąg funduszu oraz odsetki karne w kwocie 5.356,53 zł. Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 17 września 2013 roku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie utracił moc wobec wniesienia przez pozwanego sprzeciwu, po uprzednim przywróceniu mu terminu do jego wniesienia, a sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach.. Pozwany w sprzeciwie wyjaśniał trudności w spłacie kredytu problemami ze zdrowiem współmałżonki. Przyznał, że w dniu 10 czerwca 2013 roku został poinformowany przez (...) Bank S.A. o sprzedaży wierzytelności. Ponadto podniósł, że powód nabył tę wierzytelność za 5% jej wartości. Zarzucił także prawomocność rzeczy osądzonej, ze względu na to, że sprawa z powództwa powoda przeciwko niemu była już rozpatrywana. Wniósł nadto o rozłożenie należności na raty. Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach wyrokiem z dnia 12 stycznia 2015r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 12.795,34 zł z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy lombardowej Narodowego Banku Polskiego od kwoty 7.438,81 zł od dnia 27 czerwca 2013r. do dnia zapłaty oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.577 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Orzeczenie to poprzedził ustaleniem, że dnia 17 października 2008 roku pozwany Z. J. zawarł z (...) Bankiem Spółką Akcyjną umowę pożyczki nr (...) na karcie VISA. Pożyczka opiewała na kwotę 10.397,71 złotych. Oprocentowanie pożyczki wynosiło minimalnie 17% ale nie więcej niż czterokrotność stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego. Całkowity koszt pożyczki, opłat i prowizji wyniósł 7.465,38 złotych a rzeczywista stopa oprocentowania 34,48%. Dnia 7 czerwca 2013 roku została zawarta pomiędzy pierwotnym wierzycielem a powodem umowa przelewu wierzytelności. O dokonanej cesji powiadomiono pozwanego pismem z dnia 10 czerwca 2013 roku, którą to okoliczność pozwany przyznał. W piśmie wskazano wysokość zaległej należności. Ponadto powód przedłożył wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu. Pozwany pismem z dnia 25 czerwca 2013 roku zwrócił się do (...) Banku S.A. o rozłożenie zaległości na raty i częściowe umorzenie odsetek karnych, jednakże wobec sprzedaży długu porozumienie takie nie było możliwe. W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Rejonowy uznał, że powództwo zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że żaden fakt nie był sporny między stronami, a powód złożył dokumenty dowodzące stanu zaległości pozwanego wobec wierzyciela. Nadto pozwany przyznał istnienie długu i nie wykazał, aby zapłacił jakąkolwiek część należności, a jego trudna sytuacja nie mogła stanowić przesłanki uwolnienia go od obowiązku zapłaty należności powoda. Z tych też względów, Sąd uwzględnił żądanie pozwu w całości na mocy art. 720 k.c. w związku z art. 509 i następnych k.c. a o kosztach postępowania orzekł na zasadzie art. 98 k.p.c. Apelację od tego orzeczenia wniósł pozwany, zaskarżając wyrok w całości. Zarzucił podważenie wyroku Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 21 lutego 2011r., sygn. akt 15413/11 oraz nierozpatrzenie faktu, że z dokumentów powoda w nagłówku występuje (...) Bank S.A. jako wierzyciel, niezwrócenie uwagi na cesję wierzytelności ze wsteczną datą, nie wzięcie pod uwagę szkodliwego oraz nagannego społecznie zachowania się (...) Bank S.A. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd pierwszej instancji prawidłowo poczynił ustalenia dotyczące okoliczności faktycznych. Ustalenia te mają podstawę w zgromadzonym w sprawie materialne dowodowym, który w zakresie dokonanych ustaleń jest logicznych i wzajemnie spójny, natomiast informacje zawarte w poszczególnych źródłach dowodowych nawzajem się uzupełniają i potwierdzają, przez co są w pełni wiarygodne. Ustalenia te Sąd Okręgowy przyjmuje za własne. Podkreślić należy, że pozwany nie kwestionował ani zawarcia umowy kredytu z poprzednikiem prawnym powoda, ani również przejścia uprawnień z tej umowy na rzecz powoda wykazanej umową z dnia 7 czerwca 2013 roku. Tym samym, roszczenie powoda należało uznać za wykazane co zasady i jego wysokości. Apelacja pozwanego mogła odnieść skutek wyłącznie co jego wniosku o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty. Zgodnie z art. 320 k.p.c. , w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia - wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. Wskazana powyżej norma, które w ocenie pozwanego, została naruszona przez Sąd I instancji, stanowi tzw. moratorium sędziego. Już z brzmienia samego przepisu, wynika że jest to uprawnienie, a nie obowiązek sądu, a jego zastosowanie uzależnione jest od zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 kwietnia 2015r. (II CSK 409/14), w ramach tego pojęcia mieszczą się okoliczności dotyczące pozwanego dłużnika, w szczególności jego sytuacja osobista, majątkowa, finansowa, rodzinna, które powodują, że nierealne jest spełnienie przez niego od razu i w pełnej wysokości zasądzonego świadczenia. Niemniej jednak, z drugiej strony, ochrona udzielona dłużnikowi w ramach art. 320 k.p.c. , nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela w procesie cywilnym i wymaga uwzględnienia wszelkich okoliczności sprawy, w tym uzasadnionego interesu podmiotu inicjującego proces (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 grudnia 2014r., V ACa 235/14). Mając zatem na względzie powyższe, Sąd Okręgowy uwzględniając sytuację materialną pozwanego wskazaną w oświadczeniu majątkowym pozwanego (k. ) stwierdził zasadność zastosowania normy z art. 320 k.p.c. i uwzględniając interes powoda, rozłożył spłatę świadczenia na raty w wysokości po 500 złotych miesięcznie, przy czym ostatnie raty, będą płatne w kwocie przekraczającej 500 zł z uwzględnieniem niedoboru do kwoty 500 zł, tj. w kwocie 938,81 zł i 856,53 zł. Sąd Okręgowy stwierdził nadto, że Sąd Rejonowy w wyrzeczeniu o kosztach procesu dopuścił się naruszenia art. 321 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. W zasądzonej kwocie Sąd Rejonowy uwzględnił bowiem koszty zastępstwa adwokackiego, podczas gdy wniosek powoda obejmował wyłącznie zwrot kosztów sądowych. Z tych też względów koszty te należało obniżyć do kwoty 657 zł. Z tych względów, Sąd Okręgowy, orzekł jak w punkcie 1 sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. , natomiast w punkcie 2 oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. SSR (del.) Ewa Buczek – Fidyka SSO Andrzej Dyrda SSO Marcin Rak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI