III Ca 14/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-05-08
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomościsąsiedztwoimlisjeodszkodowaniedrzewagranica działkikorzystanie z nieruchomości

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający odszkodowanie za immisje z drzew sąsiada.

Powodowie domagali się zasądzenia od pozwanego kwoty 1404 zł z odsetkami z tytułu immisji (igliwie i liście z drzew posadzonych przez pozwanego) na ich nieruchomość, które uniemożliwiały normalne korzystanie z niej. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo do kwoty 1270,43 zł. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących sposobu naprawienia szkody. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że pozwany nie zaniechał działań zakłócających korzystanie z nieruchomości ponad przeciętną miarę i zasadnie zasądzono odszkodowanie.

Powodowie R. R. i D. R. wystąpili z powództwem przeciwko P. K. o zapłatę kwoty 1404,00 zł z ustawowymi odsetkami, wskazując, że pozwany, właściciel nieruchomości sąsiadującej, posadził na swojej posesji drzewa (modrzewie) w bliskiej odległości od granicy, co powodowało opadanie igliwia i liści na teren powodów, uniemożliwiając normalne korzystanie z nieruchomości. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia problemu, powodowie zlecili profesjonalne prace ogrodnicze, których koszt wyniósł 1404,00 zł. Sąd Rejonowy w Zabrzu wyrokiem z dnia 11 września 2013 r. uwzględnił powództwo do kwoty 1.270,43 zł, zasądzając jednocześnie od pozwanego na rzecz powodów 371 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Podstawą rozstrzygnięcia były ustalenia, że drzewa modrzewiowe na nieruchomości pozwanego niekorzystnie oddziałują na nieruchomość powodów, a immisje igliwia przekraczają przeciętną miarę. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 233 k.p.c. i art. 363 § 1 k.c., kwestionując sposób naprawienia szkody i twierdząc, że powodowie samodzielnie usunęli szkodę przed upływem terminu. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę w II instancji, oddalił apelację pozwanego. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia Sądu Rejonowego, uznając, że pozwany nie zaniechał działań zakłócających korzystanie z nieruchomości powodów ponad przeciętną miarę, a pismo powodów z 21 marca 2011 r. nie stanowiło wiążącego wyboru sposobu naprawienia szkody poprzez przywrócenie do stanu poprzedniego. Wobec tego, zasadnie Sąd I instancji zasądził od pozwanego kwotę pieniężną adekwatną do wyrządzonej szkody, zgodnie z art. 415 w zw. z art. 363 § 1 k.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, opadanie igliwia z drzew modrzewiowych posadzonych przez pozwanego na jego nieruchomości, w bliskiej odległości od granicy z nieruchomością powodów, stanowi immisję przekraczającą przeciętną miarę, uzasadniającą zasądzenie odszkodowania.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego, który stwierdził znaczące zanieczyszczenie trawnika i klombów powodów igliwiem modrzewia. Wskazano, że drzewa te, osiągające znaczną wysokość, powinny być sadzone w większej odległości od granicy. Negatywny wpływ immisji igieł został uznany za bezsporną. Sąd uznał, że pozwany naruszył zasadę powstrzymywania się od działań zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

NazwaTypRola
R. R.osoba_fizycznapowód
D. R.osoba_fizycznapowód
P. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej za szkodę wyrządzoną przez działania właściciela nieruchomości zakłócające korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Obowiązek właściciela nieruchomości do powstrzymywania się od działań zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.

Pomocnicze

k.c. art. 363 § § 1

Kodeks cywilny

Określenie sposobu i wysokości odszkodowania za szkodę.

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Podstawa zasądzenia odsetek ustawowych od zasądzonej kwoty.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach procesu.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Immisje z drzew pozwanego przekraczają przeciętną miarę. Pozwany nie podjął działań zapobiegawczych mimo wezwania. Powodowie mieli prawo zlecić usunięcie szkody i dochodzić zwrotu kosztów.

Odrzucone argumenty

Pismo powodów z 21 marca 2011 r. stanowiło wiążący wybór sposobu naprawienia szkody poprzez przywrócenie do stanu poprzedniego. Powodowie samodzielnie usunęli szkodę przed upływem terminu. Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. przez Sąd Rejonowy.

Godne uwagi sformułowania

właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swojego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wpływ immisji igieł na tą nieruchomość określił jako bezsporną nie można też pominąć, że pozwany nie podjął jakichkolwiek działań celem przywrócenia stanu poprzedniego przez kilka lat

Skład orzekający

Tomasz Pawlik

przewodniczący-sprawozdawca

Mirella Szpyrka

sędzia

Patrycja Reichel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad odpowiedzialności za immisje z drzew sąsiada oraz sposobu dochodzenia odszkodowania w przypadku braku reakcji zobowiązanego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych (rodzaj drzew, bliskość granicy) i opiera się na opinii biegłego. Interpretacja 'przeciętnej miary' może być różna w zależności od lokalnych stosunków i przeznaczenia nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu sąsiedzkiego związanego z immisjami z drzew, co czyni ją interesującą dla właścicieli nieruchomości. Rozstrzygnięcie potwierdza zasady ochrony przed nadmiernymi uciążliwościami ze strony sąsiada.

Czy igliwie z drzew sąsiada może być podstawą do odszkodowania? Sąd Okręgowy odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 1404 PLN

odszkodowanie: 1270,43 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 14/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Tomasz Pawlik (spr.) Sędzia SO Mirella Szpyrka SR del. Patrycja Reichel Protokolant Dominika Tarasiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa R. R. i D. R. przeciwko P. K. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt VIII C 1734/13 oddala apelację. SSR del. Patrycja Reichel SSO Tomasz Pawlik SSO Mirella Szpyrka Sygn. akt III Ca 14/14 UZASADNIENIE Powodowie domagali się zasądzenia, ostatecznie od pozwanego, kwoty 1404,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 maja 2011roku do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu. W pozwie wskazali, że pozwany jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością powodów i na swojej nieruchomości posadził w bezpośredniej bliskości granicznego płotu drzewa, w wyniku, czego na teren powodów opada igliwie i liście czyniąc niemożliwym normalne korzystanie z nieruchomości powodów. W dniu 21 marca 2011 r. powodowie wystosowali wezwanie do usunięcia igliwia, a wobec braku odpowiedzi i upływu wyznaczonego terminu zlecili profesjonalnemu ogrodnikowi wykonanie czynności zmierzających do przywrócenia stanu pierwotnego. Łączny koszt usługi wynosił 1404,00 zł. W dniu 21 kwietnia 2011 r. skierowali do pozwanych wezwanie do zapłaty wyznaczając termin zapłaty na dzień 30 kwietnia 2011roku. W odpowiedzi pozwani odmówili zapłaty. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, przecząc niekorzystnemu oddziaływaniu dokonanych nasadzeń na nieruchomość powodów. Pozwana pierwotnie obok pozwanego pozwana zmarła, a jej następcą prawnym jest pozwany. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo do kwoty 1.270,43, a w pozostałym zakresie pozew oddalił. Jednocześnie zasądził od pozwanego na rzecz powodów 371 zł tytułem zwrotu kosztów procesu i nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa 439,26 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. Powodowie są współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w Z. przy ul. (...) . (...) , sąsiadującej z zabudowaną nieruchomością gruntową położoną w Z. przy ul. (...) . (...) , stanowiącą uprzednio współwłasność pozwanych. Obecnie wyłącznym właścicielem nieruchomości jest pozwany. Dokonane nasadzenia na nieruchomości pozwanego, a zwłaszcza modrzewie o wysokości 15 m , który znajdują się w pobliżu granicy z nieruchomością powodów, niekorzystnie oddziałują na nieruchomość sąsiednią. W tym zakresie Sąd Rejonowy oparł się o opinie biegłego z zakresu ogrodnictwa. W opinii biegły wskazał, że oględziny trawnika wskazują zanieczyszczenie igłami modrzewia trawnika i urządzonych klombów w stopniu znacznym. Wskazał, że dla prawidłowego utrzymania zarówno trawnika jak i klombów konieczna jest ich pielęgnacja polegająca na wygrabieniu igliwia i nadsypaniu kory, z tym zastrzeżeniem, że warstwa nie powinna przekraczać 10-12 cm. Dokonując oceny wpływu nasadzeń na działkę powodów biegły stwierdził, że do nasadzeń na rozpatrywanych działkach przez analogię należy stosować reguły dotyczące nasadzeń obowiązujące w ROD, według których dopuszcza się nasadzenie słabo rosnących krzewów ozdobnych w odległości 2m od granicy działki. W odległości 2m od płotu wysokość drzew i krzewów nie powinna sięgać 3m. przez analogię (za drzewami czereśni i orzecha włoskiego) należy przyjąć , że nasadzenia modrzewia, brzozy lub wierzby nie powinny być prowadzone bliżej niż 5m od granicy, co nie oznacza, że w przyszłości nie mogą stwarzać problemów z immisją na grunt sąsiedni – są to drzewa, które w starszym wieku są wysokie i rozłożyste, np. modrzew osiąga nawet 40 m wysokości. Ostatecznie biegły stwierdził, że drzewa brzozy i wierzby nie wywierają negatywnego wpływu na nieruchomość powodów, zaś wpływ immisji igieł na tą nieruchomość określił jako bezsporną (k. 88-91). W opinii uzupełniającej biegły wyliczył wysokość kosztów usunięcia igliwia modrzewia na kwotę 1274,40, na którą złożyły się: koszt wymiany kory – 1026 zł, koszt wyczesania igliwia 86,40 zł i utylizacja 162 zł (k.139-141). W dniu 21 marca 2011roku powodowie wystosowali do pozwanych wezwanie do zaniechania naruszeń i podjęcie działań zmierzających do uniknięcia naruszeń na przyszłość wyznaczając termin do wykonania powyższego do dnia 25 marca 2011roku (k. 6-7). Z uwagi na konieczność usunięcia igliwia z terenu swojej nieruchomości powodowie zamówili usługę ogrodniczą, w związku, z wykonaniem, której zostały wystawione dnia 6 kwietnia 2011 r. dwie faktury: na kwotę 1242 zł tytułem wymiany kory sosnowej na nową oraz wyczesania igliwia z trawnika oraz na kwotę 162 zł tytułem kosztów utylizacji zebranego wraz z korą igliwia (k.9-10). Na bazie powyższych ustaleń Sąd Rejonowy ocenił, że wobec treści art.415 i art.144 k.c. powództwo zasługuje w części na uwzględnienie. Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swojego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Pozwany nie zastosował się do tej zasady, co oznacza, że dopuścił się deliktu cywilnego. Negatywny wpływ igliwia modrzewia na nieruchomość powodów przekracza przeciętną miarę, zatem roszczenie powodów, co do zasady zasługuje na ochronę prawną. Żądanie pozwu jest jednak wygórowane i podlega uwzględnieniu wyłącznie do wysokości wskazanej w opinii biegłego. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. zasądzając je od dnia następnego po upływie terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. obciążając nimi w całości pozwanego. Powodowie ulegli ze swoim żądaniem, co do niespełna 1/10 części, co uzasadniało obciążenie kosztami pozwanego w całości. Na koszty procesu złożyły się: opłata od pozwu oraz koszty opinii biegłego. Od opisanego wyroku (pkt 1,3,4) apelację wniósł pozwany, domagając się jego zmiany i oddalenia powództwa w całości, a także zasądzenia od powodów zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. Skarżący zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie art.233 k.p.c. , co miało skutkować brakiem ustalenia, że pismem z 21 marca 2011 r. powodowie zażądali naprawienia szkody poprzez przywrócenie stanu poprzedniego w określonym terminie. Jednocześnie skarżący zarzucił niezastosowanie art.363 § 1 k.c. , a w konsekwencji zaaprobowanie żądania zasądzenia na rzecz powodów sumy pieniężnej w sytuacji, gdy wybrali oni, jako sposób naprawienia szkody przywrócenie do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu apelacji podniesiono, że przed upływem terminu do przywrócenia do stanu poprzedniego powodowie samodzielnie usunęli szkodę. Powodowie wnieśli o oddalenie apelacji, przecząc, aby w piśmie z 21 marca 2011 r. dokonali wyboru sposobu naprawienia szkody. Zwrócili też uwagę, że pozwany od wielu lat nie godzi się na jakiekolwiek rozwiązanie zaistniałego problemu. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie . Wbrew zarzutowi apelacji Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia odnośnie pisma powodów z 21 marca 2011 r.. Sąd Okręgowy podziela ocenę Sądu I Instancji, że w piśmie tym powodowie wezwali pozwanych do zaniechania naruszeń i podjęcie działań zmierzających do uniknięcia naruszeń na przyszłość wyznaczając termin do wykonania powyższego do dnia 25 marca 2011 r.. Brak natomiast podstaw do przyjęcia, że pismem tym powodowie dokonali wiążącego wyboru sposobu naprawienia szkody poprzez przywrócenie do stanu poprzedniego, z wykluczeniem możliwości zaspokojenia poprzez zapłatę sumy pieniężnej. Przeciwnie w końcowej części pisma zwrócono pozwanym uwagę, że powodowie ze względu na stan zdrowia nie są w stanie wykonywać robót samodzielnie, a zatem będą zmuszeni korzystać z usług firm ogrodniczych, których koszt będzie obciążał pozwanych. Nie można też pominąć, że pozwany nie podjął jakichkolwiek działań celem przywrócenia stanu poprzedniego przez kilka lat, a w trakcie procesu konsekwentnie kwestionował uprawnienia powodów oparte o treść art.144 i art. 415 k.c. . W tej sytuacji, gdy z pozostałych ustaleń Sądu Rejonowego, które Sąd odwoławczy przyjmuje za własne, a które nie były kwestionowane w apelacji, wynika, że pozwany –wbrew obowiązkowi z art.144 k.c. – nie zaniechał działań, które zakłócają korzystanie z nieruchomości powodów ponad przeciętną miarę; zasadnie Sąd I instancji zasądził od pozwanego kwotę pieniężna adekwatną do wyrządzonej szkody ( art.415 w zw. z art. 363 § 1 k.c. ). Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji na zasadzie art.385 k.p.c. SSR (del.) P. Reichel SSO T. Pawlik (spr.) SSO M. Szpyrka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI