III CA 1395/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo P. F. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o ustalenie abuzywności klauzuli § 11 ust. 2 umowy kredytu hipotecznego oraz o zasądzenie kwoty 9.142,79 zł i 472,28 CHF. Sąd Rejonowy ustalił, że powód zawarł umowę kredytu hipotecznego w 2005 roku, a oprocentowanie było zmienne i uzależnione od stopy referencyjnej oraz parametrów finansowych rynku. Powód kwestionował klauzulę zmiany oprocentowania, twierdząc, że jest ona niedozwolona. Sąd Rejonowy uznał, że klauzula ta jest abuzywna w kontroli abstrakcyjnej (in abstracto) ze względu na nieprecyzyjność i fakultatywność zmiany oprocentowania, jednakże w ramach kontroli indywidualnej (in concreto) nie wykazał, aby jej stosowanie rażąco naruszało interesy powoda. Sąd wskazał, że wzrost rat wynikał głównie ze zmiany kursu waluty, a nie oprocentowania, a powód nie wykazał, aby oprocentowanie było rażąco zawyżane. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego. Podkreślono, że ciężar dowodu w zakresie rażącego naruszenia interesów konsumenta spoczywa na powodzie, a przedstawiony materiał dowodowy nie pozwolił na takie ustalenie. Sąd Okręgowy uznał, że mimo abuzywności klauzuli w kontroli abstrakcyjnej, w konkretnej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia interesów konsumenta, a powództwo nie mogło zostać uwzględnione. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na rzecz pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie, że samo stwierdzenie abuzywności klauzuli w kontroli abstrakcyjnej nie przesądza o uwzględnieniu roszczenia w kontroli indywidualnej, a ciężar dowodu rażącego naruszenia interesów konsumenta spoczywa na powodzie.
Dotyczy specyficznej klauzuli zmiany oprocentowania i konkretnych okoliczności sprawy. Wartość praktyczna może być ograniczona przez indywidualną ocenę każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzula umowna dotycząca zmiany oprocentowania kredytu, odwołująca się do stopy referencyjnej i parametrów finansowych rynku, stanowi niedozwolone postanowienie umowne (klauzulę abuzywną) w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. i dyrektywy 93/13/EWG?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w ramach kontroli abstrakcyjnej klauzula ta posiada cechy klauzuli abuzywnej ze względu na nieprecyzyjność i fakultatywność zmiany oprocentowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula jest nieprecyzyjna i daje bankowi swobodę w zmianie oprocentowania, co może naruszać interesy konsumenta. Jednakże, w ramach kontroli indywidualnej, nie wykazano, aby jej stosowanie w konkretnej sprawie rażąco naruszyło interesy powoda.
Czy stosowanie klauzuli abuzywnej w umowie kredytu hipotecznego prowadzi do rażącego naruszenia interesów konsumenta w konkretnej sprawie (kontrola in concreto)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym konkretnym przypadku nie wykazano rażącego naruszenia interesów konsumenta.
Uzasadnienie
Powód nie wykazał, że zmiana oprocentowania była arbitralna lub rażąco zawyżona. Wzrost rat wynikał głównie ze zmiany kursu waluty, a nie oprocentowania. Powód miał możliwość zapoznania się z umową i jej warunkami.
Jaki jest skutek zastosowania klauzuli abuzywnej w umowie kredytu hipotecznego w kontekście roszczeń o zwrot nadpłaconych kwot?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skutkiem jest bezskuteczność klauzuli, ale niekoniecznie nieważność całej umowy ani automatyczna odpowiedzialność banku za zwrot nadpłat bez wykazania rażącego naruszenia interesów.
Uzasadnienie
Bezskuteczność klauzuli nie oznacza automatycznie, że bank musi zwrócić wszelkie pobrane kwoty. Konieczne jest wykazanie, że pobrane świadczenie było nienależne i stanowiło bezpodstawne wzbogacenie banku, co w tym przypadku nie zostało udowodnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. F. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy nie są uzgodnione indywidualnie, jeżeli na ich treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.
k.c. art. 385³ § pkt 9
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy.
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
Pr. bank. art. 69 § ust. 2 pkt 5
Ustawa Prawo bankowe
Umowa kredytu powinna w szczególności określać wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany.
Pr. bank. art. 76 § ust. 1
Ustawa Prawo bankowe
W przypadku zmiennej stopy oprocentowania w umowie należy określić warunki zmiany stopy procentowej kredytu.
k.p.c. art. 479³⁶
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
k.p.c. art. 479⁴³
Kodeks postępowania cywilnego
Rozszerzona prawomocność wyroków w sprawach o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Terminy przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia roszczeń.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada nieobciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania rażącego naruszenia interesów konsumenta w konkretnej sprawie (kontrola in concreto). • Ciężar dowodu w zakresie rażącego naruszenia interesów spoczywa na powodzie. • Wzrost rat kredytu wynikał głównie ze zmiany kursu waluty, a nie oprocentowania. • Powód miał możliwość zapoznania się z umową i jej warunkami.
Odrzucone argumenty
Klauzula § 11 ust. 2 umowy jest abuzywna w kontroli abstrakcyjnej. • Naruszenie prawa procesowego (art. 328 § 2 k.p.c.) poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego.
Godne uwagi sformułowania
choć w ramach kontroli abstrakcyjnej postanowienia te z uwagi na nieprecyzyjność i fakultatywność zmiany oprocentowania posiadają cechy klauzuli abuzywnej, to jednak nie zostało wykazane, aby ich stosowanie prowadziło in concreto do ukształtowania praw i obowiązków powoda w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, z rażącym naruszeniem ich interesów. • ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na stronie powodowej. • Sama niejasność postanowienia umownego nie powoduje przecież jeszcze jego eliminacji z obrotu, konieczne jest wykazanie naruszenia interesu konsumenta w rażącym stopniu.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że samo stwierdzenie abuzywności klauzuli w kontroli abstrakcyjnej nie przesądza o uwzględnieniu roszczenia w kontroli indywidualnej, a ciężar dowodu rażącego naruszenia interesów konsumenta spoczywa na powodzie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej klauzuli zmiany oprocentowania i konkretnych okoliczności sprawy. Wartość praktyczna może być ograniczona przez indywidualną ocenę każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w umowach kredytowych, co jest interesujące dla wielu konsumentów i prawników. Pokazuje jednak, że wygrana nie jest automatyczna, nawet jeśli klauzula jest uznana za abuzywną.
“Abuzywna klauzula w umowie kredytowej – czy to wystarczy do wygranej z bankiem?”
Dane finansowe
WPS: 9142,79 PLN
zwrot nadpłaconych odsetek: 9142,79 PLN
zwrot nadpłaconych odsetek: 472,28 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.