III Ca 1393/13

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-02-27
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomościsłużebnośćpodatek od nieruchomościpożytki cywilnekoszty postępowaniaprawo rzeczoweobowiązki właściciela

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że bezpłatne korzystanie przez pozwaną z nieruchomości nie stanowi pożytku cywilnego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, co uniemożliwiało zasądzenie od niej zwrotu zapłaconego przez powoda podatku od nieruchomości.

Powód domagał się od pozwanej zwrotu zapłaconego podatku od nieruchomości, argumentując, że bezpłatne korzystanie przez nią z jego nieruchomości stanowi pożytek cywilny. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał istnienia takiego pożytku ani jego wysokości. Sąd Okręgowy w apelacji podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że pożytek cywilny musi być dochodem uzyskanym z rzeczy w ramach prawidłowej gospodarki, a samo bezpłatne zamieszkiwanie nie spełnia tej definicji.

Powód, właściciel nieruchomości, ustanowił na rzecz swojej małżonki (pozwanej) i jej ojca prawo bezpłatnego, dożywotniego korzystania z pomieszczeń mieszkalnych. Po tym, jak pozwana zakwestionowała zasadność wystawiania nakazów płatniczych na jej ojca, powód został wezwany do zapłaty zaległego podatku od nieruchomości za okres od I kwartału 2011 r. do III kwartału 2012 r. Powód uiścił należność i pozwał pozwaną o zwrot zapłaconego podatku, powołując się na przepisy dotyczące pożytków cywilnych (art. 302 k.c. w zw. z art. 258 k.c.). Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie udowodnił, aby nieruchomość przynosiła pożytki w rozumieniu przepisów. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że pożytki cywilne (art. 53 § 2 k.c.) to dochody, które rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego, a definicja „dochodu” w piśmiennictwie oznacza przychód uzyskany z określonego przedmiotu w granicach prawidłowej gospodarki. Sąd uznał, że samo bezpłatne zamieszkiwanie przez pozwaną w nieruchomości nie stanowi takiego dochodu, a powód nie wykazał istnienia pożytku ani co do zasady, ani co do wysokości. W konsekwencji apelacja została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, bezpłatne korzystanie z nieruchomości przez osobę uprawnioną ze służebności mieszkania nie stanowi pożytku cywilnego w rozumieniu art. 53 § 2 k.c., jeśli nie przynosi ono właścicielowi dochodu w ramach prawidłowej gospodarki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pożytek cywilny musi być dochodem uzyskanym z rzeczy na podstawie stosunku prawnego, w granicach prawidłowej gospodarki. Samo bezpłatne zamieszkiwanie nie spełnia tej definicji, a powód nie wykazał, aby nieruchomość przynosiła jakiekolwiek dochody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

O. S.

Strony

NazwaTypRola
W. S.osoba_fizycznapowód
O. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 53 § § 2

Kodeks cywilny

Pożytkami cywilnymi rzeczy są dochody, które rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego. "Dochód" oznacza przychód uzyskany z określonego przedmiotu lub prawa podmiotowego w granicach normalnej, prawidłowej gospodarki.

k.c. art. 302

Kodeks cywilny

Przepis ten, w zw. z art. 258 k.c., był podstawą roszczenia powoda o zwrot poniesionych ciężarów, jednak wymagał wykazania istnienia pożytków.

k.c. art. 258

Kodeks cywilny

Przepis ten, w zw. z art. 302 k.c., był podstawą roszczenia powoda o zwrot poniesionych ciężarów, jednak wymagał wykazania istnienia pożytków.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania odwoławczego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. § 1 pkt 1 i 2

Podstawa prawna ustalenia wysokości opłaty za czynności radcy prawnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. § 6 pkt 2

Podstawa prawna ustalenia wysokości opłaty za czynności radcy prawnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. § 12 ust. 1 pkt 1

Podstawa prawna ustalenia wysokości opłaty za czynności radcy prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezskuteczność powództwa z powodu niewykazania przez powoda istnienia pożytków cywilnych z nieruchomości w rozumieniu art. 53 § 2 k.c. Brak podstaw do zasądzenia od pozwanej zwrotu zapłaconego przez powoda podatku od nieruchomości, gdyż nie stanowiło to pożytku cywilnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja powoda, że bezpłatne zamieszkiwanie w nieruchomości o powierzchni 180 m² stanowi pożytek cywilny (dochód w postaci nieopłaconego czynszu).

Godne uwagi sformułowania

pożytek cywilny musi być dochodem uzyskanym z określonego przedmiotu lub prawa podmiotowego w granicach normalnej, prawidłowej gospodarki. bezpłatne korzystanie przez pozwaną z całego domu stanowiącego jego własność stanowi pożytek cywilny (a to dochód w postaci nieopłaconego czynszu, który użytkownik byłby obowiązany płacić właścicielowi)

Skład orzekający

Teresa Kołeczko - Wacławik

przewodniczący-sprawozdawca

Leszek Dąbek

członek

Marcin Rak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć pożytku cywilnego i dochodu w kontekście służebności mieszkania oraz możliwości dochodzenia zwrotu poniesionych przez właściciela ciężarów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie nieruchomość jest obciążona służebnością mieszkania, a właściciel domaga się zwrotu zapłaconego podatku od nieruchomości od osoby korzystającej bezpłatnie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o pożytkach cywilnych w kontekście służebności mieszkania, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i nieruchomościami.

Czy bezpłatne mieszkanie to pożytek? Sąd wyjaśnia, kiedy właściciel może żądać zwrotu kosztów od użytkownika nieruchomości.

Dane finansowe

WPS: 1280,8 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1393/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik (spr.) Sędzia SO Leszek Dąbek SR del. Marcin Rak Protokolant Monika Piasecka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa W. S. ( S. ) przeciwko O. S. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II C 110/13 1. oddala apelację; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Marcin Rak SSO Teresa Kołeczko - Wacławik SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 1393/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił powództwo W. S. przeciwko O. S. o zapłatę kwoty 1280,80 zł z tytułu zaległego podatku od nieruchomości, z której pozwana korzysta na podstawie ustanowionej przez powoda służebności polegającej na bezpłatnym dożywotnim zajmowaniu pomieszczeń mieszkalnych i orzekł o kosztach procesu. Sąd I instancji ustalił, iż powód na podstawie umowy zamiany nieruchomości z dnia 2 czerwca 1986r. stał się właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w S. . W § 5 umowy ustanowił prawo bezpłatnego, dożywotniego zajmowania pomieszczeń mieszkalnych na rzecz swojej małżonki – pozwanej O. S. i jej ojca A. T. . W latach 2003 – 2010 nakazy płatnicze w zakresie podatku od nieruchomości były wystawiane na powoda i ojca pozwanej, a pozwana regulowała te należności na bieżąco. Również w nakazie płatniczym na 2011r. jako podatników wskazano powoda i ojca pozwanej, ale na skutek odwołania pozwanej, w którym podnosiła, że jej ojciec nigdy nie był właścicielem nieruchomości, a jest nim powód, zaskarżona decyzja została uchylona, a powód otrzymał upomnienie wzywające go do zapłaty kwoty 1280,80 zł z tytułu zaległego podatku od nieruchomości za okres od I kwartału 2011r. do III kwartału 2012r. Powód uiścił tę należność wraz z odsetkami i kosztami upomnienia, po wniesieniu pozwu w niniejszej sprawie. Ustalając powyższe uznał sąd I instancji, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, albowiem powód powołując się na regulację art. 302 k.c. i 258 k.c. nie udowodnił, by przedmiotowa nieruchomość przynosiła jakiekolwiek pożytki, ani też nie wykazał, w jakiej wysokości ewentualne pożytki mogłaby przynosić według zasad prawidłowej gospodarki. O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. W apelacji powód zarzucił: - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 258 k.c. polegającą na uznaniu, że zamieszkiwanie w domu o powierzchni 180 m(2) w pełni umeblowanym nie przynosi pożytków pozwanej, - sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału wskutek naruszenia przepisów postępowania które mogły mieć wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 233 k.p.c. przez dokonanie oceny dowodów w sposób wadliwy i uznaniu, ze powód z naruszeniem art. 6 k.c. nie wykazał aby nieruchomość przynosiła pożytki. Przedstawiając powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów procesu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, że bezpłatne korzystanie przez pozwaną z całego domu stanowiącego jego własność stanowi pożytek cywilny (a to dochód w postaci nieopłaconego czynszu, który użytkownik byłby obowiązany płacić właścicielowi) w rozumieniu art. 53 § 2 k.c. , który został przez powoda udowodniony, a fakt ten został przyznany również przez pozwaną. Ponieważ uregulował zaległy podatek, może domagać się jego zasądzenia od pozwanej na podstawie art. 302 k.c. w zw. z art. 258 k.c. Pozwana wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okresowy zważył co następuje. Apelacja nie mogła odnieść skutku. Powód wskazując na obowiązek ponoszenia przez pozwaną ciężarów w postaci regulowania podatku od nieruchomości w S. odwołał się do regulacji art. 258 k.c. w zw. z art. 302§ 2 k.c. i podniósł, że pożytkiem cywilnym z przedmiotowej nieruchomości jest dochód w postaci nieopłaconego czynszu za użytkowanie rzeczy, który to czynsz w normalnych warunkach pozwana obowiązana byłaby płacić właścicielowi i do jego wysokości winna ponosić ciężary, w tym podatek od nieruchomości. Wbrew zarzutom apelacji powód, co trafnie ustalił sąd I instancji w żadnym razie nie wykazał istnienia takiego pożytku ani co do zasady ani co do wysokości. Zgodnie z treścią art. 53 § 2 k.c. pożytkami cywilnymi rzeczy są dochody, które rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego. Z regulacji powyższej wynika, że uprawnionym do pobierania pożytków rzeczy jest jej właściciel, chyba, że co innego wynika z umowy lub z przepisów prawa, zaś użyte w przepisie określenie „dochód” definiowane jest w piśmiennictwie jako przychód uzyskany z określonego przedmiotu lub prawa podmiotowego w granicach normalnej, prawidłowej gospodarki. Zaprezentowane w apelacji odmienne rozumienie przez powoda określenia „dochód”, nie zasługuje na podzielenie. Z tych względów, skoro powód nie wykazał, jak zasadnie wskazał sąd I instancji, iż rzecz, a to nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym, z której pozwana bezpłatnie korzysta przynosi dochód stanowiący pożytek w rozumieniu art. 53 § 2 k.c. , brak było podstaw do uwzględnienia powództwa. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 1 pkt 1 i 2 i § 6 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu z dnia 28 września 2002r. ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ), orzekł o kosztach postępowania odwoławczego. Stawka minimalna opłaty w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu zawiera się w granicach od 500 zł. do 1500 zł. wynosi 180 złotych, stąd na podstawie wyżej powołanej regulacji, w postępowaniu apelacyjnym zasądzona została na rzecz pozwanej, która proces wygrała, opłata w wysokości 50% tej stawki. SSR ( del.) Marcin Rak SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Leszek Dąbek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI