V CZ 57/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu drugiej instancji, uznając, że nie było podstaw do nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie sądu okręgowego, które uchyliło postanowienie sądu rejonowego w sprawie o dział spadku. Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy błędnie zastosował przepis o nierozpoznaniu istoty sprawy, ponieważ sąd pierwszej instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie i dokonał oceny prawnej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie sądu okręgowego.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie uczestniczki E. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 26 listopada 2019 r., które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego w C. w sprawie o dział spadku. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 394¹ § 1¹ k.p.c. oraz jednolitą judykaturę, stwierdził, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ale tylko w przypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie ma podstaw do rozszerzającej wykładni przesłanki „nierozpoznania istoty sprawy”. W analizowanej sprawie sąd pierwszej instancji szczegółowo rozpoznał sprawę i dokonał oceny prawnej, a zastrzeżenia sądu okręgowego co do sposobu sformułowania rozstrzygnięcia nie uzasadniały zastosowania art. 386 § 4 k.p.c. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nieprawidłowo uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nierozpoznanie istoty sprawy występuje, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania lub zarzutów. W tej sprawie sąd pierwszej instancji szczegółowo rozpoznał sprawę i dokonał oceny prawnej, a zastrzeżenia sądu okręgowego nie uzasadniały zastosowania art. 386 § 4 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
E. K. (uczestniczka)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| Z. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| C. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 394¹ § § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy. Zastosowanie art. 386 § 4 k.p.c. nie było uzasadnione. Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w określonych przypadkach uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzające przesłanki „nierozpoznania istoty sprawy” nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu.
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale stanowi ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego w kwestii kontroli orzeczeń sądów drugiej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą granic kontroli sądowej nad orzeczeniami sądów niższych instancji, co jest ważne dla praktyków prawa.
“Sąd Najwyższy przypomina: Kiedy sąd drugiej instancji nie może uchylić wyroku z powodu 'nierozpoznania istoty sprawy'?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt V CZ 57/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Roman Trzaskowski w sprawie z wniosku M. D., A. M., A. K. i M. K. przy uczestnictwie E. K., Z. S., M. W., M. D., B. S., C. Z. i M. K. o dział spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 października 2020 r., zażalenia uczestniczki E. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. akt II Ca (…) , uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 listopada 2019 r. Sąd Okręgowy w B. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w C., w sprawie z wniosku M. D., A. M., A. K. i M. K., z udziałem E. K., Z. S., M. W., M. D., B. S., C. Z. i M. K., o dział spadku. Orzeczenie zaskarżyła uczestniczka E. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 394 1 § 1 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Oznacza to, że nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzające przesłanki „nierozpoznania istoty sprawy" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2012 r., II CZ 141/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., II CZ 193/12, niepubl.). Orzecznictwo Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu. W rozważanej sprawie taka sytuacja nie występuje. Sąd Rejonowy szczegółowo rozpoznał sprawę i dokonał oceny prawnej. Zastosowania art. 386 § 4 k.p.c. nie uzasadniają zastrzeżenia Sądu Okręgowego co do sposobu sformułowania rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI