III Ca 554/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację spółdzielni mieszkaniowej domagającej się odszkodowania od gminy za niedostarczenie lokalu socjalnego, uznając brak dowodów na faktyczne zajmowanie lokalu przez eksmitowanych w spornym okresie.
Spółdzielnia mieszkaniowa domagała się od gminy odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego rodzinie P. przez okres trzech lat, twierdząc, że gmina naruszyła swoje obowiązki. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, wskazując na brak dowodów na faktyczne zajmowanie lokalu przez eksmitowanych w spornym okresie oraz na brak dowodów wezwania gminy do wykonania obowiązku. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy, podkreślając, że ciężar udowodnienia tych faktów spoczywał na powodzie, który nie sprostał temu obowiązkowi.
Spółdzielnia Mieszkaniowa w G. złożyła pozew przeciwko Gminie G. o zapłatę odszkodowania w kwocie 22 800 zł za okres od sierpnia 2012 r. do sierpnia 2015 r., argumentując, że gmina nie wywiązała się z obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego rodzinie P., która została eksmitowana na mocy wyroku z 2003 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo, uznając, że powódka nie wykazała kluczowych przesłanek roszczenia: faktycznego zajmowania lokalu przez eksmitowanych w spornym okresie oraz skutecznego wezwania gminy do wykonania obowiązku. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację powódki, podzielił ustalenia i rozważania prawne sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że zgodnie z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., ciężar udowodnienia faktów spoczywa na stronie je wywodzącej. Powódka nie przedstawiła dowodów na to, że eksmitowani nadal zamieszkiwali w lokalu w spornym okresie, a samo zameldowanie nie stanowi dowodu faktycznego zajmowania. Sąd odwoławczy uznał, że apelacja była bezzasadna i oddalił ją, zasądzając od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, gmina nie ponosi odpowiedzialności, jeśli powódka nie udowodniła faktycznego zajmowania lokalu przez eksmitowanych w spornym okresie oraz skutecznego wezwania gminy do wykonania obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ciężar udowodnienia faktycznego zajmowania lokalu przez eksmitowanych w spornym okresie oraz skutecznego wezwania gminy do wykonania obowiązku spoczywał na powodce. Powódka nie przedstawiła wystarczających dowodów na te okoliczności, w tym dowodów na faktyczne zamieszkiwanie, a jedynie dowody administracyjne (zameldowanie) i odwołania do wcześniejszych postępowań, które nie były wiążące dla obecnej sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Gmina G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w G. | spółka | powódka |
| Gmina G. | organ_państwowy | pozwana |
| Z. P. | osoba_fizyczna | eksmitowany/uprawniony do lokalu socjalnego |
| E. P. | osoba_fizyczna | eksmitowany/uprawniony do lokalu socjalnego |
| P. P. | osoba_fizyczna | eksmitowany/uprawniony do lokalu socjalnego |
| M. P. | osoba_fizyczna | eksmitowany/uprawniony do lokalu socjalnego |
| S. P. | osoba_fizyczna | eksmitowany/uprawniony do lokalu socjalnego |
Przepisy (8)
Główne
u.o.p.l. art. 18 § ust. 1-5
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Przepis stanowi podstawę materialnoprawną roszczenia odszkodowawczego wobec gminy za niedostarczenie lokalu socjalnego, a jedną z przesłanek jest brak możliwości dysponowania lokalem przez właściciela wobec jego zajmowania przez osobę uprawnioną do lokalu socjalnego, której uprawnienie nie zostało zrealizowane.
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis reguluje odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis reguluje zasady orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określa obowiązek stron do przedstawiania dowodów.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określa zasadę swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stanowi podstawę do oddalenia apelacji, jeśli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis reguluje zasady orzekania o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na faktyczne zajmowanie lokalu przez eksmitowanych w spornym okresie. Brak dowodów na skuteczne wezwanie gminy do wykonania obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego. Ciężar dowodu w zakresie zajmowania lokalu i wezwania gminy spoczywał na powodce. Zameldowanie nie jest dowodem faktycznego zajmowania lokalu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja powódki oparta na fakcie zameldowania eksmitowanego. Argumentacja powódki oparta na ustaleniach z innej sprawy cywilnej. Twierdzenie o braku kontroli nad sposobem korzystania z lokalu mieszkalnego.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne zameldowanie Z. P. w spornym lokalu (jako jedynie czynność administracyjna) nie stanowi potwierdzenia faktycznego zajmowania lokalu przez niego ustalenia faktyczne dokonane w innej sprawie cywilnej nie są wiążące dla sądu orzekającego
Skład orzekający
Barbara Braziewicz
przewodniczący
Teresa Kołeczko - Wacławik
sprawozdawca
Łukasz Malinowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności udowodnienia faktycznego zajmowania lokalu przez eksmitowanych w okresie dochodzenia odszkodowania od gminy za brak lokalu socjalnego oraz znaczenia ciężaru dowodu w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności gminy za brak lokalu socjalnego i wymaga udowodnienia konkretnych przesłanek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie problemu braku lokali socjalnych i odpowiedzialności gmin, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych (ciężar dowodu), co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności, a bardziej dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Czy gmina musi płacić za brak lokalu socjalnego? Kluczowy dowód, którego zabrakło spółdzielni.”
Dane finansowe
WPS: 22 800 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 554/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Barbara Braziewicz Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik (spr.) Sędzia SR (del.) Łukasz Malinowski Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. przeciwko Gminie G. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I C 1447/15 1. oddala apelację; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2.400 zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Łukasz Malinowski SSO Barbara Braziewicz SSO Teresa Kołeczko - Wacławik Sygn. akt III Ca 554/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. przeciwko Gminie G. , kosztami postępowania obciążył powoda i z tego tytułu zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2 400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sąd I instancji ustalił, że wyrokiem z dnia 25 listopada 2003 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach nakazał Z. P. , E. P. oraz małoletnim P. P. , M. P. i S. P. opuszczenie lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w G. przy ulicy (...) i wydanie go Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. w stanie wolnym od osób i rzeczy, jednocześnie przyznał pozwanym uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego i nakazał wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia pozwanym przez Gminę G. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W dniu 18 kwietnia 2012 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w G. sporządziła pismo, w którym zwróciła się do Gminy G. o zmianę skierowania dotyczącego lokalu socjalnego i zawarcie umowy jego najmu z eksmitowanym Z. P. . W dniu 9 września 2014 r. spółdzielnia sporządziła kolejne pismo, w którym zwróciła się do Gminy G. o przydzielenie lokalu socjalnego Z. P. , natomiast w dniu 19 czerwca 2015 r. spółdzielnia sporządziła pismo, w którym zwróciła się do Gminy G. o umieszczenie jej na liście oczekujących na wskazanie lokalu socjalnego Z. P. . Pismem z dnia 27 lipca 2015 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w G. wezwała Gminę G. do zapłaty na jej rzecz odszkodowania za niedostarczenie rodzinie P. lokalu socjalnego, za okres od miesiąca sierpnia 2012 roku do miesiąca sierpnia 2015 roku w kwocie 22.800 zł. W odpowiedzi, pismem z dnia 26 sierpnia 2015 roku, Gmina G. odmówiła zapłaty odszkodowania. Ustalając powyższe sąd i instancji uznał, że roszczenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że wobec zakwestionowania przez pozwaną, iż powódka doręczyła jej wezwanie do dostarczenia Z. P. , E. P. , P. P. , M. P. i S. P. lokalu socjalnego, to na powódce spoczywał ciężar wykazania tej okoliczności. Tymczasem powódka, złożyła jedynie odpisy 3 pism, które mogłyby zostać potraktowane jako wezwanie do dostarczenia lokalu socjalnego Z. P. , jednakże nie przedłożyła dowodów ich doręczenia pozwanej. Sąd podkreślił, że termin wykonania przez gminę obowiązku dostarczenia osobom uprawnionym do lokalu socjalnego nie przypada na dzień uprawomocnienia się wyroku eksmisyjnego, lecz dopiero w terminie późniejszym, tj. po wezwaniu właściwej gminy do wykonania tego obowiązku przez wierzyciela lub dłużnika. Powódka nie wykazała również okoliczności zajmowania lokalu mieszkalnego numer (...) przez eksmitowanych i mimo jej zakwestionowania przez pozwaną, nie podjęła żadnej aktywności dowodowej w powyższym zakresie. Wyrok orzekający eksmisję wobec Z. P. , E. P. , P. P. , M. P. i S. P. ze spornego lokalu został wydany w dniu 25 listopada 2003 r. i potwierdza jedynie, że w tej dacie te osoby przedmiotowy lokal zajmowały, nie oznacza natomiast, że zajmowały go również w okresie objętym żądaniem pozwu. Reasumując wobec faktu, iż powódka nie wykazała, że pozwana swoim zaniechaniem uniemożliwiła wynajęcie lokalu innym osobom a zatem, aby po stronie powódki powstała szkoda, za której powstanie pozwana ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 18 ust. 5 u.o.p.l. w zw. z art. 417 k.c. , Sąd oddalił powództwo na podstawie art. 6 k.c. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c . W apelacji powódka zaskarżyła wskazany wyrok w całości i zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczność ustaleń Sądu I instancji z zebranym materiałem dowodowym przez przyjęcie, że powód nie wykazał wezwania pozwanego do dostarczenia Z. P. lokalu socjalnego oraz nie wykazał okoliczności zajmowanego spornego lokalu przez osobę eksmitowaną uprawnioną do lokalu socjalnego. W uzasadnieniu apelacji wskazała, że obowiązujące prawo nie ustanawia kontroli nad sposobem korzystania z lokalu mieszkalnego, nie ma obiektywnego dowodu potwierdzającego fakt zajmowania mieszkania, a prawo kontroluje jedynie zameldowanie w lokalach mieszkalnych, a w spornym lokalu zameldowany jest Z. P. . W sprawie niesporna jest okoliczność, że pomimo upływu 12 lat od orzeczenia eksmisji pozwany nie złożył eksmitowanym oferty zawarcia najmu lokalu socjalnego. Ponadto wskazał, że Sąd Rejonowy w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 26 października 2010r. w sprawie, sygn. akt. I C 887/09, zasądził od pozwanego na rzecz powoda odszkodowanie za niedostarczenie lokali socjalnych, także Z. P. , wobec czego zarzuty pozwanego, że nie był wzywany do dostarczenia lokalu socjalnego i nie wiedział o swoim obowiązku w tym zakresie są nieprawdziwe. Przedstawiając powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądu Rejonowego w Gliwicach, przy pozostawieniu temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania za obydwie instancje. Powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy są prawidłowe i jako takie Sąd Okręgowy uznaje je za własne. Także w sposób prawidłowy zostało zakwalifikowane roszczenie powódki trzeba jedynie podkreślić, że zastosowanie ma tu art. 18 ust. 1 – 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (j.t.: Dz. U. z 2005 roku, Nr 31, poz. 266 ze zm.) i art. 6 k.c. Rozważania prawne Sądu Rejonowego w przedmiocie rozpoznawanej sprawy są także prawidłowe i jako takie również je Sąd Okręgowy podziela. Wbrew zarzutom apelacji Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia reguł procedowania, a podniesione zarzuty w okolicznościach sprawy stanowią w istocie polemikę z ustaleniami Sądu. Przepis art. 233§1 k.p.c. zakreślający granice swobody sędziowskiej przy ocenie materiału dowodowego wskazuje, że granice te wyznaczają trzy czynniki: logiczny (obowiązek wyciągnięcia z materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych), ustawowy (powinność rozważenia całego materiału dowodowego) oraz ideologiczny (psychologiczny), przez który rozumie się świadomość prawną sędziego, kulturę prawną oraz system reguł pozaprawnych i ocen społecznych, do których odsyłają normy prawne. Jeżeli wnioski wyprowadzone przez sąd orzekający z zebranego materiału dowodowego są logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena tego sądu nie narusza przepisu art. 233 § 1 k.p.c. i musi się ostać, choćby dawały się z niego wysnuć także wnioski odmienne, a co za tym idzie skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów będzie miało miejsce wtedy, gdy wnioski wyprowadzone przez sąd przy ocenie dowodów nie układają się w logiczną całość zgodną z doświadczeniem życiowym, pozostając ze sobą w sprzeczności ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 10 kwietnia 2015 r., I ACa 105/15 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 kwietnia 2015 r., VI ACa 776/14). Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Odzwierciedlenie powyższego obowiązku na gruncie postępowania procesowego stanowią przepisy art. 3 k.p.c. i art. 232 k.p.c. Ocena natomiast przedstawionych przez strony dowodów, ich wiarygodność i moc dowodowa pozostawiona została zgodnie z treścią art. 233 k.p.c. Sądowi. W kontekście tych rozważań, jak słusznie wskazał Sąd I instancji to na powodzie ciążył obowiązek wykazania przesłanek zasadności dochodzonego roszczenia, zarówno co do zasady, jak wysokości, zwłaszcza w odniesieniu do podniesionych przez stronę pozwaną zarzutów. Prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że podstawę materialnoprawną dochodzonego roszczenia stanowił przepis art. 18 ust.5 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( t. j. Dz. U. 2014.150 ze zm.). W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że jedną z przesłanek dochodzenia wskazanego wyżej roszczenia odszkodowawczego jest brak możliwości dysponowania przez właściciela lokalem wobec jego zajmowania przez osobę zobowiązaną do opuszczenia lokalu, której przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego, a które to uprawnienie nie zostało zrealizowane przez zobowiązaną gminę. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że dokumenty dołączone przez powódkę do pozwu, nie wykazują, że w okresie od września 2012r. do sierpnia 2015r. sporny lokal był zajmowany przez osoby, którym przyznano uprawnienie do lokalu socjalnego, a pozwana - w odpowiedzi na pozew - zakwestionowała tę okoliczność. Sąd Rejonowy trafnie uznał, iż powódka nie wykazała, że osoby uprawnione do otrzymania lokalu socjalnego zamieszkiwały w jej lokalu w spornym czasie. Ta okoliczność nie została wykazana żadnymi dokumentami dołączonymi do pozwu, gdyż z żadnego z tych pism nie wynika, że w spornym okresie czasu osoby uprawnione do otrzymania lokalu socjalnego zamieszkiwały w lokalu powódki. Nie dołączono również do pozwu dokumentów wykazujących, że osoby uprawnione do otrzymania lokalu socjalnego nadal zajmują lokal powódki. W żaden sposób nie można uznać, że podniesiony przez apelującą fakt zameldowania Z. P. w spornym lokalu (jako jedynie czynność administracyjna) stanowi potwierdzenie faktycznego zajmowania lokalu przez niego. Faktu tego nie może potwierdzać również rozstrzygnięcie podobnej sprawy toczącej się między stronami o zapłatę odszkodowania za zajmowanie lokalu zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 26 października 2010r. w sprawie, sygn. akt. I C 887/09, gdyż ustalenia faktyczne dokonane w innej sprawie cywilnej nie są wiążące dla sądu orzekającego, ponadto nie sposób uznać, że materiał dowodowy oraz stan faktyczny w obu sprawach jest tożsamy skoro roszczenia dochodzone w tej sprawie dotyczyły innego okresu. Podkreślić przy tym należy, że zarządzeniem z dnia 16grudnia 2012r. po wniesieniu odpowiedzi na pozew, Sąd zobowiązał pełnomocnika powódki do złożenia w terminie 14 dni pisma, w którym wypowie się odnośnie podniesionego przez pozwanego zarzutu nie wykazania, iż powód jest właścicielem spornego lokalu, niewykazania wysokości szkody oraz faktu wzywania pozwanego do dostarczenia lokalu socjalnego dla uprawnionego, a także iż przedmiotowy lokal w spornym okresie był faktycznie zajmowany przez osoby, którym przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego, pod rygorem zwrotu pisma. We wniesionym do sprawy piśmie procesowym, pełnomocnik powódki odniósł się do zarzutów wysokości szkody, wzywania pozwanego do dostarczenia lokalu, jednakże nie odniósł się do zarzutu niewykazania, aby w okresie dochodzonym pozwem osoby te nadal zajmowały sporny lokal. Ponadto w toku postępowania pierwszoinstancyjnego pełnomocnik powódki nie wykazał żadnej inicjatywy dowodowej w tym zakresie. Z uwagi na to, iż podstawową przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego jest wykazanie, iż lokal mieszkalny był w dalszym ciągu zajmowany w okresie którego odszkodowanie dotyczy, powództwo w niniejszej sprawie nie mogło zostać uwzględnione. Ponadto odnosząc się do zarzutu wykazania okoliczności wzywania Gminy do dostarczenia lokalu socjalnego, istotnie można uznać, iż pismo z dnia 19 czerwca 2015r. jest pismem wzywającym Gminę G. do wskazania lokalu socjalnego, nie mniej jednak brak wykazania, iż zobowiązani do opuszczenia lokalu w dalszym ciągu sporny lokal zamieszkują, było wystarczającą przesłanką do oddalenia powództwa. Mając powyższe na uwadze, ponieważ wyrok sądu I instancji jest prawidłowy, gdyż znajduje oparcie w regulacji art. 18 ust 1 i 5 ustawy o ochronie praw lokatorów w zw. z art. 417 § 1 k.c. , apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. Ponieważ pozwana reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego wygrała proces, Sąd Odwoławczy orzekł o kosztach procesu w postępowaniu odwoławczym na mocy na mocy art. 98 k.p.c. w związku z art. 108§1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 r.) SSR(del.) Łukasz Malinowski SSO Barbara Braziewicz SSO Teresa Kołeczko- Wacławik
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI