III CA 1342/18

Sąd Okręgowy
SAOSCywilnepostępowanie wieczystoksięgoweŚredniaokręgowy
księga wieczystaegzekucjawpispostępowanie wieczystoksięgowekognicja sądutytuł wykonawczykomornik

Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestników postępowania, uznając bezzasadność zarzutu naruszenia przepisów dotyczących postępowania wieczystoksięgowego przy wpisie wzmianki o wszczęciu egzekucji.

Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis wzmianki o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w księdze wieczystej, zgodnie z wnioskiem komornika. Uczestnicy postępowania zaskarżyli to postanowienie, zarzucając sądowi naruszenie przepisów poprzez brak zbadania podstawy prawnej wpisu, w szczególności prawidłowości tytułu wykonawczego i nadania klauzuli wykonalności po nabyciu przedsiębiorstwa. Sąd Okręgowy oddalił apelację, wskazując na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie wniosek i treść księgi, a nie prawidłowość tytułu wykonawczego.

Sprawa dotyczyła wpisu wzmianki o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w księdze wieczystej dla lokalu użytkowego. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis dokonany przez referendarza sądowego, opierając się na ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie treść wniosku, dołączonych dokumentów i księgi wieczystej, zgodnie z art. 626 8 § 2 k.p.c. Sąd podkreślił, że nie jest władny do rozstrzygania sporów dotyczących zasadności wierzytelności czy prawidłowości tytułów wykonawczych. Uczestnicy postępowania, spółki (...) i (...) , wnieśli apelację, zarzucając sądowi naruszenie art. 626 8 § 4 k.p.c. poprzez niezbadanie podstawy prawnej wpisu, w szczególności prawidłowości nadania klauzuli wykonalności do tytułu wykonawczego po nabyciu przez nich przedsiębiorstwa. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, wskazując, że przepis art. 626 8 § 4 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw o zmianę oznaczenia nieruchomości, a nie wpisu wzmianki o egzekucji. Podkreślono, że postępowanie wieczystoksięgowe ma na celu jedynie odnotowanie faktu toczącej się egzekucji, a nie badanie prawidłowości tytułu wykonawczego, do czego służą inne instrumenty prawne. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego obejmuje jedynie badanie treści wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Sąd nie jest władny do rozstrzygania sporów, badania tytułów wykonawczych ani oceny prawidłowości czynności egzekucyjnych.

Uzasadnienie

Sąd opiera się na art. 626 8 § 2 k.p.c., który wyłącza badanie innych dokumentów i okoliczności niewynikających z wniosku, dokumentów i księgi, a także prowadzenie postępowania dowodowego. Celem wpisu wzmianki jest jedynie odnotowanie faktu toczącej się egzekucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania (w kontekście utrzymania w mocy postanowienia SR)

Strony

NazwaTypRola
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzisądsąd pierwszej instancji
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Widzewa w Łodzi M. J.innewnioskodawca
(...) S.A.spółkawierzyciel
(...) w W.spółkauczestnik postępowania
(...) w W.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 626 8 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres kognicji Sądu rozpoznającego wniosek o wpis obejmuje jedynie badanie wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Wyłączone jest badanie innych dokumentów i okoliczności, a także prowadzenie postępowania dowodowego.

k.p.c. art. 924 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Komornik jednocześnie z wysłaniem dłużnikowi wezwania składa do Sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów, wraz z odpisem wezwania do zapłaty.

Pomocnicze

k.p.c. art. 626 8 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ma zastosowanie wyłącznie w sprawach o zmianę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, nie dotyczy wpisu wzmianki o egzekucji.

k.p.c. art. 626 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy następstwa prawnego w zakresie tytułu wykonawczego.

k.p.c. art. 789

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nadania klauzuli wykonalności po nabyciu przedsiębiorstwa.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego. Przepis art. 626 8 § 4 k.p.c. nie ma zastosowania do wpisu wzmianki o egzekucji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 626 8 § 4 k.p.c. poprzez niezbadanie podstawy prawnej wpisu i prawidłowości tytułu wykonawczego.

Godne uwagi sformułowania

Zakres kognicji Sądu rozpoznającego wniosek o wpis obejmuje jedynie badanie wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Sąd wieczystoksięgowy nie jest władny do rozstrzygania jakichkolwiek sporów, w tym czy istnieje wierzytelność podlegająca zabezpieczeniu wzmianką o wszczęciu egzekucji. Przepis ten, co wynika z jego wykładni gramatycznej – ma zastosowanie wyłącznie w sprawach o zmianę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Postępowanie wieczystoksięgowe ma tu na celu wyłącznie poczynienie wzmianki o fakcie toczenia się egzekucji ( bo takowa w rzeczywistości toczy się), nie może natomiast prowadzić do badania prawidłowości tytułu wykonawczego, bo temu celowi służą inne instrumenty prawne.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego przy wpisie wzmianki o egzekucji i braku obowiązku badania tytułu wykonawczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu wzmianki o egzekucji, a nie merytorycznego badania tytułu wykonawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jasno określa granice postępowania wieczystoksięgowego, co jest istotne dla praktyków. Choć nie zawiera przełomowych wniosków, stanowi cenne przypomnienie zasad.

Sąd wieczystoksięgowy nie bada tytułów wykonawczych – co to oznacza dla wierzycieli i dłużników?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1342/18 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 maja 2018 r. w sprawie Dz.Kw.15950/18 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżony wpis wzmianki o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 251/18, dokonany przez referendarza sądowego w dziale III księgi wieczystej (...) . Sąd Rejonowy ustalił i zważył, że we wniosku z dnia 12 lutego 2018 roku złożonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Widzewa w Łodzi M. J. – wierzyciel (...) S.A. z siedzibą w W. wniosła o dokonanie wpisu w dziale III przedmiotowej księgi wieczystej wzmianki o wszczęciu egzekucji w sprawie Km 251/18. Księga wieczysta (...) prowadzona jest dla lokalu użytkowego nr (...) .1 położonego w Ł. przy ulicy (...) . W dziale II jako współwłaścicielki wpisane są (...) w W. i (...) w W. po ½ części każda z nich. W dniu 27 marca 2018 roku referendarz sądowy dokonał wpisu w dziale III księgi wieczystej (...) zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku. Wskazał Sąd Rejonowy, że zgodnie z treścią art. 626 8 § 2 k.p.c. rozpoznając wniosek o wpis, Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Zakres kognicji Sądu rozpoznającego wniosek o wpis obejmuje jedynie badanie wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Oznacza to, że wyłączone jest zarówno badanie przez Sąd innych dokumentów, niż dołączone do wniosku, jak i okoliczności, które nie wynikają z wniosku, dołączonych do niego dokumentów i treści księgi wieczystej, jeżeli miałyby stanowić podstawę wpisu. Niedopuszczalne jest również prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia istnienia podstawy wpisu, która nie wynika z przedstawionych dokumentów. Sąd jest związany stanem rzeczy istniejącym w dacie złożenia wniosku oraz kolejnością wpływu wniosków. Badanie zaś treści księgi wieczystej odnosi się do stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej i do ustalenia, czy prawo, którego wniosek dotyczy, wywodzi się z prawa poprzednika. W postępowaniu wieczystoksięgowym sąd nie może prowadzić postępowania dowodowego wykraczającego poza granice, które zostały zakreślone w art. 626 8 § 2 k.p.c. ani uwzględniać dalszych okoliczności niewynikających z wskazanych w tym przepisie dowodów. Stosownie do przepisów art. 924 i 925 § 1 k.p.c. jednocześnie z wysłaniem dłużnikowi wezwania komornik składa do Sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów. W stosunku do dłużnika nieruchomość jest zajęta z chwilą doręczenia mu wezwania. W stosunku do dłużnika, któremu nie doręczono wezwania, jako też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku komornika do zbioru dokumentów. Z uwagi na ograniczoną kognicję sądu w postępowaniu o wpis do księgi wieczystej sąd nie może wykraczać poza zakres badania jedynie treści samego wniosku o wpis w zestawieniu z treścią księgi wieczystej. Badanie zaś księgi wieczystej opiera się na ustaleniu, czy osoba przeciwko której prowadzona jest egzekucja jest wpisana w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości. Sąd wieczystoksięgowy nie jest władny do rozstrzygania jakichkolwiek sporów, w tym czy istnieje wierzytelność podlegająca zabezpieczeniu wzmianką o wszczęciu egzekucji. Sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony ani do badania tytułów wykonawczych, na podstawie których komornik prowadzi egzekucję i do oceny tych tytułów pod względem formalnym, jak i materialnym ani do oceny prawidłowości czynności egzekucyjnych podjętych przez komornika. Przepisy art. 924 k.p.c. i art. 927 k.p.c. zobowiązują Sąd wieczystoksięgowy do odnotowania samego faktu wszczęcia egzekucji skierowanej do nieruchomości dłużnika. Samo wpisanie wzmianki o prowadzonej egzekucji nie rozstrzyga o zasadności egzekwowanej wierzytelności, lecz stanowi urzędową informację o tym, że toczy się postępowanie egzekucyjne. Nie wstrzymuje dokonania wpisu zaskarżenie czynności komornika, jak również wniesienie sprzeciwu przez małżonka dłużnika w trybie art. 923 1 § 2 k.p.c. Sąd działa w oparciu o wskazane wyżej dokumenty i odnotowuje w księdze wieczystej fakt prowadzonej egzekucji. Jeżeli postępowanie egzekucyjne zakończy się, nic nie będzie stało na przeszkodzie w złożeniu wniosku o wykreślenie przedmiotowej wzmianki wraz z dokumentami wykazującymi, że egzekucja z nieruchomości się nie toczy. Apelację od tego postanowienia złożyli uczestnicy postepowania - (...) w W. i (...) w W. . Zarzucili Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj. art. 626 8 § 4 k.p.c. w zw. z art. 626 9 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą istotne przeszkody do dokonania wpisu. W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podnieśli, że w ocenie skarżących Sąd rozpoznając wniosek o wpis wzmianki w dziale III powinien był zbadać podstawę prawną jej ujawnienia, tj. prawidłowość wydanego w sprawie, w stosunku do skarżących tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja, w szczególności, czy zaszły przesłanki do nadania tytułowi egzekucyjnemu w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt X GC 825/14 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt I ACa 1553/16 klauzuli wykonalności na podstawie postanowienia wydanego w dniu 25 sierpnia 2017 r. w sprawie X 1 GCo 140/17 przez Sąd Okręgowy w Łodzi oraz postanowienia z dnia 23 listopada 2017 r. wydanego przez Sąd Apelacyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt I ACz 1823/17. Sąd powinien był zbadać, mając na względzie treść księgi wieczystej oraz dokumentów znajdujących się w aktach księgi wieczystej, czy faktycznie zaszła okoliczność, o której mowa w przepisie art. 788 §1 k.p.c. i przeciwko skarżącym powinna zostać nadana klauzula wykonalności, w sytuacji, gdy zgodnie z treścią przepisu art. 789 k.p.c. , taka klauzula nie powinna zostać nadana, w przypadku nabycia przez skarżących przedsiębiorstwa w sytuacji gdy tytuł egzekucyjny stał się prawomocny po dniu nabycia. Tym samym nie można uznać, iż nastąpiło następstwo prawne na podstawie w/w przepisu. Nabycie przedsiębiorstwa nastąpiło w dniu 28 grudnia 2016 r., a tytuł egzekucyjny w sprawie stał się prawomocny w dniu 13 czerwca 2017 r. Skarżący wskazali, iż nabyli przedsiębiorstwo spółek (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. oraz (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. w drodze aportu w dniu 28 grudnia 2016 r. W skład przedsiębiorstwa wchodziły nieruchomości położone w Ł. przy ulicy (...) oraz inne składniki majątkowe z nimi związane. Sąd wieczystoksięgowy ma pełną wiedzę na ten temat, z uwagi na zawartość działu II księgi wieczystej oraz dokumenty stanowiące podstawę wpisu skarżących w tym dziale. W świetle tego, Sąd, w oparciu o przepis art. 626 8 § 4 k.p.c. zobowiązany był do dokonania własnych ustaleń co do tego, czy wpis jest dopuszczalny. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja w sposób oczywisty jest bezzasadna. Jedynym postawionym w apelacji zarzutem jest nie oddalenie wniosku o wpis ( art. 626 9 k.p.c. ) na skutek braku zastosowania przepisu art. 626 8 § 4 k.p.c. Jak stanowi przepis art. 626 8 § 4 k.p.c. rozpoznając wniosek o zmianę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, Sąd ponadto dokonuje z urzędu sprawdzenia danych wskazanych we wniosku i ujawnionego w księdze wieczystej oznaczenia nieruchomości z danymi katastru nieruchomości, chyba że istnieją przeszkody faktyczne uniemożliwiające dokonanie takiego sprawdzenia. Przepis ten, co wynika z jego wykładni gramatycznej – ma zastosowanie wyłącznie w sprawach o zmianę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało wnioskiem o wpis wzmianki o toczącej się egzekucji z nieruchomości, nie jest więc to sprawa o zmianę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej i wskazany w apelacji przepis nie mógł być naruszony , skoro w sprawie zastosowania w ogóle nie ma . Zgodnie z przepisem art. 924 § 1 k.p.c. jednocześnie z wysłaniem dłużnikowi wezwania komornik składa do Sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów, wraz z odpisem wezwania do zapłaty. Dla dokonania wpisu niezbędne jest więc złożenie wniosku i dołączenie do niego odpisu wezwania do zapłaty. To jedyne dokumenty jakie w tej sprawie podlegają badaniu. Postępowanie wieczystoksięgowe ma tu na celu wyłącznie poczynienie wzmianki o fakcie toczenia się egzekucji ( bo takowa w rzeczywistości toczy się), nie może natomiast prowadzić do badania prawidłowości tytułu wykonawczego, bo temu celowi służą inne instrumenty prawne. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalił apelację.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI