III Ca 1327 /17

Sąd Okręgowy2017-05-16
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pożyczkaubezpieczenieklauzula abuzywnakonsumentsąd okręgowyapelacjakoszty procesu

Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od pozwanej kwotę 2394,41 zł z odsetkami, uznając klauzulę o ubezpieczeniu pożyczki za niedozwoloną.

Sąd Rejonowy wydał wyrok zaoczny, zasądzając od pozwanej M. S. na rzecz powodów G. C., A. Z. i A. G. kwotę 2394,41 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części i zasądzając koszty procesu. Powodowie złożyli apelację, kwestionując oddalenie części powództwa i rozstrzygnięcie o kosztach, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 385¹ k.c., art. 720 § 1 k.c., ustawa o kredycie konsumenckim) oraz przepisów postępowania (art. 233 k.p.c., art. 339 § 2 k.p.c.). Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, aprobowując ustalenia i rozważania Sądu I instancji, w szczególności w zakresie uznania klauzuli o ubezpieczeniu pożyczki za niedozwoloną i nieudowodnienie jej zawarcia.

Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej wydał wyrok zaoczny z dnia 16 maja 2017 r., zasądzając od pozwanej M. S. na rzecz powodów G. C., A. Z. i A. G. kwotę 2394,41 zł wraz z umownymi odsetkami oraz oddalając powództwo w pozostałej części. Zasądzono również od pozwanej na rzecz powodów koszty procesu w wysokości 874,81 zł. Powodowie wnieśli apelację od tego wyroku, domagając się zmiany orzeczenia w zakresie oddalenia powództwa o kwotę 1020,32 zł oraz w zakresie kosztów procesu. Zarzucili naruszenie prawa materialnego, w tym art. 385¹ k.c. poprzez nieprawidłowe uznanie klauzuli dotyczącej ubezpieczenia za sprzeczną z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającą interesy pozwanej, a także art. 720 § 1 k.c. i przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Podnieśli również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 233 k.p.c. (dowolna ocena dowodów) i art. 339 § 2 k.p.c. (nieprzyjęcie za prawdziwe twierdzeń powodów). Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym, uznał apelację za bezzasadną. Sąd II instancji w pełni aprobował ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu I instancji. Stwierdzono, że ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów. Sąd Okręgowy zgodził się z Sądem I instancji, że brak było podstaw do obciążania pozwanej kwotą 912 zł z tytułu ubezpieczenia, gdyż nie przedstawiono żadnej umowy ubezpieczenia ani dowodu jej zawarcia. Nawet gdyby umowa została zawarta, uznano ją za niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., gdyż koszt ubezpieczenia stanowił niemal połowę kwoty pożyczki, a jego zawarcie było warunkiem udzielenia pożyczki. Oddalono również zarzut dotyczący prowizji, wskazując, że Sąd Rejonowy uznał ją za dopuszczalną. W konsekwencji, apelacja powodów została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia te są niedozwolone, zwłaszcza gdy koszt ubezpieczenia jest wysoki i stanowi warunek udzielenia pożyczki, a umowa ubezpieczenia nie została skutecznie wykazana.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że koszt ubezpieczenia w wysokości 912 zł, stanowiący niemal połowę kwoty pożyczki, przy jednoczesnym braku dowodów na zawarcie umowy ubezpieczenia, czyni to postanowienie niedozwolonym w rozumieniu art. 385¹ k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwana (utrzymanie w mocy wyroku)

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapozwana
G. C.osoba_fizycznapowód
A. Z.osoba_fizycznapowód
A. G.osoba_fizycznapowód

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie, kształtujące prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszający jego interesy, nie wiążą go, chyba że dotyczą głównych świadczeń i są jednoznaczne.

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość rzeczy zamiennych, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.p.c. art. 339 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uznać za prawdziwe twierdzenia strony o faktach, jeżeli inne dowody wymagają potwierdzenia albo gdy strona przedstawi dowód wskazujący na prawdopodobieństwo jej twierdzeń.

k.p.c. art. 505¹⁰ § § 1 i § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu uproszczonym sąd drugiej instancji orzeka na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.

k.p.c. art. 505⁹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu uproszczonym apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć wpływ na wynik sprawy.

k.p.c. art. 505¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu uproszczonym uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.

u.k.k. art. 5 § pkt 6

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim

Definicja prowizji.

u.k.k. art. 30 § ust. 1 pkt. 10

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim

Informacje o całkowitym koszcie kredytu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na zawarcie umowy ubezpieczenia. Klauzula ubezpieczeniowa jako niedozwolona czynność prawna (art. 385¹ k.c.). Wysoki koszt ubezpieczenia w stosunku do kwoty pożyczki.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. i art. 339 § 2 k.p.c. Zarzuty naruszenia art. 720 § 1 k.c. i ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie prowizji.

Godne uwagi sformułowania

Koszt ubezpieczenia wyniósł niemal połowę kwoty otrzymanej z tytułu pożyczki Ustanowienie zabezpieczenia pożyczki warunkowało jej uruchomienie brak było podstaw do obciążania pozwanej kwotą 912 złotych z tytułu umowy ubezpieczenia umowy pożyczki Trudno, zatem uznać, że pozwana w ogóle do takiej umowy przystąpiła.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ k.c. w kontekście klauzul ubezpieczeniowych w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza gdy brak dowodów na zawarcie ubezpieczenia i jego koszt jest wysoki."

Ograniczenia: Dotyczy umów zawieranych z konsumentami przez przedsiębiorców posługujących się wzorcami umownymi. Postępowanie uproszczone ogranicza zakres zarzutów apelacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, a konkretnie kosztów ubezpieczenia, które mogą być uznane za niedozwolone.

Czy koszt ubezpieczenia pożyczki może być uznany za niedozwoloną klauzulę? Sąd Okręgowy odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 1020,32 PLN

kwota główna: 2394,41 PLN

zwrot kosztów procesu: 874,81 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III Ca 1327 /17 UZASADNIENIE Wyrokiem zaocznym z dnia 16 maja 2017r. Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej zasądził od M. S. na rzecz G. C. , A. Z. i A. G. kwotę 2394,41 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 25 października 2016 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w pozostałej części. Nadto Sąd I instancji zasądził od pozwanej na rzecz powodów kwotę 874,81 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyła strona powodowa w zakresie oddalającym powództwo o kwotę 1.020,32 złotych i z zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Skarżący zarzucili rozstrzygnięciu: 1.naruszenie prawa materialnego tj. a) art.385 1 k.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w efekcie nieprawidłowe przyjęcie, że postanowienia umowy pożyczki gotówkowej z dnia 18 sierpnia 2015 r. dotyczące zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie przez pozwaną do umowy ubezpieczenia są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco interes pozwanej, a tym samym nie wiążą strony pozwanej; b) art. 720 § 1 k.c. poprzez uznanie, że pozwana jest zobowiązana do zwrotu kwoty pożyczki mniejszej a nie tej samej kwoty, jaką otrzymała w wyniku zawartej w dniu18 sierpnia 2015 r. umowy pożyczki gotówkowej; c) art. 5 pkt 6 oraz art. 30 ust. 1 pkt. 10 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim ( tj. Dz.U. z 2016r. poz. 1528), poprzez niezastosowanie i w efekcie nieprawidłowe uznanie, że zastrzeżenie przez pożyczkodawcę prowizji jest sprzeczne z ustawą; 2.naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a tym samym nieprawidłowe przyjęcie, że ustanowienie zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie pozwanej do umowy ubezpieczenia budzi wątpliwości, a także nieprawidłowe przyjęcie, że pozwana zobowiązana jest do zapłaty mniejszej kwoty, niż ta, którą faktycznie otrzymała; b) art.339 § 2 k.p.c. poprzez nieprzyjęcie za prawdziwe twierdzenie powodów, że umowa pożyczki została zabezpieczona poprzez przystąpienie pozwanej do umowy ubezpieczenia, którego koszt wyniósł 912 zł, pomimo że nie zostały wykazane przez Sąd I instancji okoliczności podważające te twierdzenia na podstawie tego przepisu tj. wykazujące, że twierdzenia powodów budzą uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. W konkluzji skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów dodatkowo kwoty 1020,32 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 25 października 2016 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego. Nadto powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed sądem II instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, w związku z czym Sąd Okręgowy na podstawie art. 505 10 § 1 i § 2 k.p.c. orzekł na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Zaznaczyć także należy, że w postępowaniu uproszczonym zgodnie z art. 505 9 § 1 1 k.p.c. apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast w myśl art. 505 13 § 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Wbrew zarzutom skarżących podniesionych w apelacji, Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, znajdujących pełne oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i trafnie określił konsekwencje prawne z nich wynikające. Ocenę tę Sąd Okręgowy w pełni aprobuje. Zdaniem Sądu Okręgowego, ocena materiału obwodowego przeprowadzona przez Sąd I instancji nie narusza granic swobodnej oceny dowodów, wyznaczonej dyspozycją art. 233 § 1 k.p.c. Sąd I instancji wskazał przyczyny, dla których nie dał wiary twierdzeniom powodów, że pozwana przystąpił do umowy ubezpieczenia. Ocena materiału obwodowego dokonana przez Sąd I instancji nie jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania, czy doświadczenia życiowego i mieści się w ramach swobody sądu. Bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia, w szczególności art. 720 § 1k .c. i art. 385 1 k.c. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, pozwana zawarła z powodami umowę pożyczki ( art. 720 § 1 k.c. ) opiewającą na kwotę 3380 zł, która miała być spłacana od dnia 18 sierpnia 2015 r. do dnia 15 września 2017 roku w 24 miesięcznych ratach. Na powyższą sumę składa się rzeczywista kwota pozostawiona do dyspozycji pożyczkobiorcy w wysokości 1984 zł po odjęciu kosztów prowizji 484 zł oraz kosztów ubezpieczenia w wysokości 912 zł. Zgodnie z treścią umowy ubezpieczenie pożyczki stanowiło warunek udzielenia pożyczki. W umowie przewidziano również koszt czynności windykacyjnych 150 zł oraz każdorazowe wezwanie do zapłaty 20 zł. Strona powodowa jest przedsiębiorcą zajmującym się prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie udzielania pożyczek krótkoterminowych i przy zawieraniu umów posługiwała się wzorcami umownymi. Zgodnie z treścią art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w świetle materiału dowodowego zebranego sprawie brak było podstaw do obciążania pozwanej kwotą 912 złotych z tytułu umowy ubezpieczenia umowy pożyczki. Do akt sprawy nie została załączona żadna umowa ubezpieczenia, żadna deklaracja ubezpieczeniowa, żaden wydruk potwierdzający dokonanie przelewu składki ubezpieczeniowej w imieniu pozwanej na rzecz ubezpieczyciela. Trudno, zatem uznać, że pozwana w ogóle do takiej umowy przystąpiła. Zgodzić należy się z Sądem I instancji i w tym zakresie, że nawet gdyby uznać, że taka umowa ubezpieczenia została zawarta, to powyższe postanowienia należy uznać za niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Przedmiotowe postanowienia umowne zostały zastrzeżone w sposób i wysokości znacznie przekraczającej możliwą do przyjęcia bez zarzutu dotyczącego naruszenia zasad współżycia społecznego granicę. Koszt ubezpieczenia wyniósł niemal połowę kwoty otrzymanej z tytułu pożyczki, zaś ustanowienie zabezpieczenia pożyczki warunkowało jej uruchomienie (§ 11 umowy). W ocenie Sądu Okręgowego, w przedmiotowej sprawie strona powodowa nie wykazała sposobu naliczania należności z tytułu czynności windykacyjnych albowiem nie określiła procedur ich naliczania, tj. procedur jakimi kieruje się pożyczkodawca przy podejmowaniu czynności związanych z ich dochodzeniem, co w konsekwencji może prowadzić do dowolności w zakresie terminów korzystania z tych środków (por. wyrok SO w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 6.08.2009 r. XVII Amc 624/09 ). W szczególności wymaga podkreślić, że nie została sprecyzowana kolejności czynności, które mogą zostać podjęte, ani ich ilości w stosunku do pozwanej. Natomiast zupełnie niezrozumiały jest zarzut naruszenie przepisu art. 5 pkt 6 oraz art. 30 ust. 1 pkt. 10 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim ( tj. Dz.U. z 2016r. poz. 1528), poprzez niezastosowanie i w efekcie nieprawidłowe uznanie, że zastrzeżenie przez pożyczkodawcę prowizji jest sprzeczne z ustawą, bowiem na k-4 uzasadnienia w tezie 19. Sąd Rejonowy stwierdził, że przyjmuje za dopuszczalne umówienie się przez strony , iż za udzielenie pożyczki pozwana zapłaci 484 zł prowizji. W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu Okręgowego, apelacja strony powodowej jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI