III Ca 1327 /17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powodów, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od pozwanej kwotę 2394,41 zł z odsetkami, uznając klauzulę o ubezpieczeniu pożyczki za niedozwoloną.
Sąd Rejonowy wydał wyrok zaoczny, zasądzając od pozwanej M. S. na rzecz powodów G. C., A. Z. i A. G. kwotę 2394,41 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części i zasądzając koszty procesu. Powodowie złożyli apelację, kwestionując oddalenie części powództwa i rozstrzygnięcie o kosztach, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 385¹ k.c., art. 720 § 1 k.c., ustawa o kredycie konsumenckim) oraz przepisów postępowania (art. 233 k.p.c., art. 339 § 2 k.p.c.). Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, aprobowując ustalenia i rozważania Sądu I instancji, w szczególności w zakresie uznania klauzuli o ubezpieczeniu pożyczki za niedozwoloną i nieudowodnienie jej zawarcia.
Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej wydał wyrok zaoczny z dnia 16 maja 2017 r., zasądzając od pozwanej M. S. na rzecz powodów G. C., A. Z. i A. G. kwotę 2394,41 zł wraz z umownymi odsetkami oraz oddalając powództwo w pozostałej części. Zasądzono również od pozwanej na rzecz powodów koszty procesu w wysokości 874,81 zł. Powodowie wnieśli apelację od tego wyroku, domagając się zmiany orzeczenia w zakresie oddalenia powództwa o kwotę 1020,32 zł oraz w zakresie kosztów procesu. Zarzucili naruszenie prawa materialnego, w tym art. 385¹ k.c. poprzez nieprawidłowe uznanie klauzuli dotyczącej ubezpieczenia za sprzeczną z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającą interesy pozwanej, a także art. 720 § 1 k.c. i przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Podnieśli również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 233 k.p.c. (dowolna ocena dowodów) i art. 339 § 2 k.p.c. (nieprzyjęcie za prawdziwe twierdzeń powodów). Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym, uznał apelację za bezzasadną. Sąd II instancji w pełni aprobował ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu I instancji. Stwierdzono, że ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów. Sąd Okręgowy zgodził się z Sądem I instancji, że brak było podstaw do obciążania pozwanej kwotą 912 zł z tytułu ubezpieczenia, gdyż nie przedstawiono żadnej umowy ubezpieczenia ani dowodu jej zawarcia. Nawet gdyby umowa została zawarta, uznano ją za niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., gdyż koszt ubezpieczenia stanowił niemal połowę kwoty pożyczki, a jego zawarcie było warunkiem udzielenia pożyczki. Oddalono również zarzut dotyczący prowizji, wskazując, że Sąd Rejonowy uznał ją za dopuszczalną. W konsekwencji, apelacja powodów została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są niedozwolone, zwłaszcza gdy koszt ubezpieczenia jest wysoki i stanowi warunek udzielenia pożyczki, a umowa ubezpieczenia nie została skutecznie wykazana.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że koszt ubezpieczenia w wysokości 912 zł, stanowiący niemal połowę kwoty pożyczki, przy jednoczesnym braku dowodów na zawarcie umowy ubezpieczenia, czyni to postanowienie niedozwolonym w rozumieniu art. 385¹ k.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwana (utrzymanie w mocy wyroku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| G. C. | osoba_fizyczna | powód |
| A. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie, kształtujące prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszający jego interesy, nie wiążą go, chyba że dotyczą głównych świadczeń i są jednoznaczne.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość rzeczy zamiennych, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uznać za prawdziwe twierdzenia strony o faktach, jeżeli inne dowody wymagają potwierdzenia albo gdy strona przedstawi dowód wskazujący na prawdopodobieństwo jej twierdzeń.
k.p.c. art. 505¹⁰ § § 1 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu uproszczonym sąd drugiej instancji orzeka na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
k.p.c. art. 505⁹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu uproszczonym apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć wpływ na wynik sprawy.
k.p.c. art. 505¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu uproszczonym uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
u.k.k. art. 5 § pkt 6
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Definicja prowizji.
u.k.k. art. 30 § ust. 1 pkt. 10
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Informacje o całkowitym koszcie kredytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na zawarcie umowy ubezpieczenia. Klauzula ubezpieczeniowa jako niedozwolona czynność prawna (art. 385¹ k.c.). Wysoki koszt ubezpieczenia w stosunku do kwoty pożyczki.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. i art. 339 § 2 k.p.c. Zarzuty naruszenia art. 720 § 1 k.c. i ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie prowizji.
Godne uwagi sformułowania
Koszt ubezpieczenia wyniósł niemal połowę kwoty otrzymanej z tytułu pożyczki Ustanowienie zabezpieczenia pożyczki warunkowało jej uruchomienie brak było podstaw do obciążania pozwanej kwotą 912 złotych z tytułu umowy ubezpieczenia umowy pożyczki Trudno, zatem uznać, że pozwana w ogóle do takiej umowy przystąpiła.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ k.c. w kontekście klauzul ubezpieczeniowych w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza gdy brak dowodów na zawarcie ubezpieczenia i jego koszt jest wysoki."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawieranych z konsumentami przez przedsiębiorców posługujących się wzorcami umownymi. Postępowanie uproszczone ogranicza zakres zarzutów apelacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, a konkretnie kosztów ubezpieczenia, które mogą być uznane za niedozwolone.
“Czy koszt ubezpieczenia pożyczki może być uznany za niedozwoloną klauzulę? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 1020,32 PLN
kwota główna: 2394,41 PLN
zwrot kosztów procesu: 874,81 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII Ca 1327 /17 UZASADNIENIE Wyrokiem zaocznym z dnia 16 maja 2017r. Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej zasądził od M. S. na rzecz G. C. , A. Z. i A. G. kwotę 2394,41 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 25 października 2016 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w pozostałej części. Nadto Sąd I instancji zasądził od pozwanej na rzecz powodów kwotę 874,81 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyła strona powodowa w zakresie oddalającym powództwo o kwotę 1.020,32 złotych i z zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Skarżący zarzucili rozstrzygnięciu: 1.naruszenie prawa materialnego tj. a) art.385 1 k.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w efekcie nieprawidłowe przyjęcie, że postanowienia umowy pożyczki gotówkowej z dnia 18 sierpnia 2015 r. dotyczące zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie przez pozwaną do umowy ubezpieczenia są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco interes pozwanej, a tym samym nie wiążą strony pozwanej; b) art. 720 § 1 k.c. poprzez uznanie, że pozwana jest zobowiązana do zwrotu kwoty pożyczki mniejszej a nie tej samej kwoty, jaką otrzymała w wyniku zawartej w dniu18 sierpnia 2015 r. umowy pożyczki gotówkowej; c) art. 5 pkt 6 oraz art. 30 ust. 1 pkt. 10 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim ( tj. Dz.U. z 2016r. poz. 1528), poprzez niezastosowanie i w efekcie nieprawidłowe uznanie, że zastrzeżenie przez pożyczkodawcę prowizji jest sprzeczne z ustawą; 2.naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a tym samym nieprawidłowe przyjęcie, że ustanowienie zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie pozwanej do umowy ubezpieczenia budzi wątpliwości, a także nieprawidłowe przyjęcie, że pozwana zobowiązana jest do zapłaty mniejszej kwoty, niż ta, którą faktycznie otrzymała; b) art.339 § 2 k.p.c. poprzez nieprzyjęcie za prawdziwe twierdzenie powodów, że umowa pożyczki została zabezpieczona poprzez przystąpienie pozwanej do umowy ubezpieczenia, którego koszt wyniósł 912 zł, pomimo że nie zostały wykazane przez Sąd I instancji okoliczności podważające te twierdzenia na podstawie tego przepisu tj. wykazujące, że twierdzenia powodów budzą uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. W konkluzji skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów dodatkowo kwoty 1020,32 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 25 października 2016 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego. Nadto powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed sądem II instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, w związku z czym Sąd Okręgowy na podstawie art. 505 10 § 1 i § 2 k.p.c. orzekł na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Zaznaczyć także należy, że w postępowaniu uproszczonym zgodnie z art. 505 9 § 1 1 k.p.c. apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast w myśl art. 505 13 § 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Wbrew zarzutom skarżących podniesionych w apelacji, Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, znajdujących pełne oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i trafnie określił konsekwencje prawne z nich wynikające. Ocenę tę Sąd Okręgowy w pełni aprobuje. Zdaniem Sądu Okręgowego, ocena materiału obwodowego przeprowadzona przez Sąd I instancji nie narusza granic swobodnej oceny dowodów, wyznaczonej dyspozycją art. 233 § 1 k.p.c. Sąd I instancji wskazał przyczyny, dla których nie dał wiary twierdzeniom powodów, że pozwana przystąpił do umowy ubezpieczenia. Ocena materiału obwodowego dokonana przez Sąd I instancji nie jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania, czy doświadczenia życiowego i mieści się w ramach swobody sądu. Bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia, w szczególności art. 720 § 1k .c. i art. 385 1 k.c. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, pozwana zawarła z powodami umowę pożyczki ( art. 720 § 1 k.c. ) opiewającą na kwotę 3380 zł, która miała być spłacana od dnia 18 sierpnia 2015 r. do dnia 15 września 2017 roku w 24 miesięcznych ratach. Na powyższą sumę składa się rzeczywista kwota pozostawiona do dyspozycji pożyczkobiorcy w wysokości 1984 zł po odjęciu kosztów prowizji 484 zł oraz kosztów ubezpieczenia w wysokości 912 zł. Zgodnie z treścią umowy ubezpieczenie pożyczki stanowiło warunek udzielenia pożyczki. W umowie przewidziano również koszt czynności windykacyjnych 150 zł oraz każdorazowe wezwanie do zapłaty 20 zł. Strona powodowa jest przedsiębiorcą zajmującym się prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie udzielania pożyczek krótkoterminowych i przy zawieraniu umów posługiwała się wzorcami umownymi. Zgodnie z treścią art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w świetle materiału dowodowego zebranego sprawie brak było podstaw do obciążania pozwanej kwotą 912 złotych z tytułu umowy ubezpieczenia umowy pożyczki. Do akt sprawy nie została załączona żadna umowa ubezpieczenia, żadna deklaracja ubezpieczeniowa, żaden wydruk potwierdzający dokonanie przelewu składki ubezpieczeniowej w imieniu pozwanej na rzecz ubezpieczyciela. Trudno, zatem uznać, że pozwana w ogóle do takiej umowy przystąpiła. Zgodzić należy się z Sądem I instancji i w tym zakresie, że nawet gdyby uznać, że taka umowa ubezpieczenia została zawarta, to powyższe postanowienia należy uznać za niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Przedmiotowe postanowienia umowne zostały zastrzeżone w sposób i wysokości znacznie przekraczającej możliwą do przyjęcia bez zarzutu dotyczącego naruszenia zasad współżycia społecznego granicę. Koszt ubezpieczenia wyniósł niemal połowę kwoty otrzymanej z tytułu pożyczki, zaś ustanowienie zabezpieczenia pożyczki warunkowało jej uruchomienie (§ 11 umowy). W ocenie Sądu Okręgowego, w przedmiotowej sprawie strona powodowa nie wykazała sposobu naliczania należności z tytułu czynności windykacyjnych albowiem nie określiła procedur ich naliczania, tj. procedur jakimi kieruje się pożyczkodawca przy podejmowaniu czynności związanych z ich dochodzeniem, co w konsekwencji może prowadzić do dowolności w zakresie terminów korzystania z tych środków (por. wyrok SO w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 6.08.2009 r. XVII Amc 624/09 ). W szczególności wymaga podkreślić, że nie została sprecyzowana kolejności czynności, które mogą zostać podjęte, ani ich ilości w stosunku do pozwanej. Natomiast zupełnie niezrozumiały jest zarzut naruszenie przepisu art. 5 pkt 6 oraz art. 30 ust. 1 pkt. 10 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim ( tj. Dz.U. z 2016r. poz. 1528), poprzez niezastosowanie i w efekcie nieprawidłowe uznanie, że zastrzeżenie przez pożyczkodawcę prowizji jest sprzeczne z ustawą, bowiem na k-4 uzasadnienia w tezie 19. Sąd Rejonowy stwierdził, że przyjmuje za dopuszczalne umówienie się przez strony , iż za udzielenie pożyczki pozwana zapłaci 484 zł prowizji. W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu Okręgowego, apelacja strony powodowej jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI