III CA 1326/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu dla napowietrznej estakady ciepłowniczej, która przebiegała nad nieruchomościami należącymi do Skarbu Państwa i Gminy R. Wnioskodawczyni, spółka z o.o., nabyła sieć ciepłowniczą wraz z estakadą od Spółdzielni Mieszkaniowej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, argumentując, że wnioskodawca nie wykazał ciągłości posiadania w dobrej wierze oraz że termin zasiedzenia mógł rozpocząć bieg najwcześniej 5 grudnia 1990 r. (dzień uwłaszczenia państwowych osób prawnych), a nawet później, biorąc pod uwagę specyfikę urządzeń przesyłowych. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację wnioskodawczyni, uznał ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za prawidłowe, choć uzupełnił je o dokładne oznaczenie właścicieli nieruchomości. Sąd odwoławczy podkreślił, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie został skutecznie wykazany, a ocena dowodów przez sąd rejonowy była logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym. Potwierdzono, że do zasiedzenia służebności przesyłu mogło dojść najwcześniej 5 grudnia 1990 r., a termin ten nie został jeszcze upływiony, zwłaszcza że posiadanie nie było nieprzerwane i w dobrej wierze. W konsekwencji apelacja została oddalona, a wnioskodawczyni obciążona kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu w kontekście własności państwowej i zmian prawnych dotyczących uwłaszczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z urządzeniami przesyłowymi i nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa przed 1990 r.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest zasiedzenie służebności przesyłu dla napowietrznej estakady ciepłowniczej, która przebiega nad nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i Gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to możliwe, ale wymaga spełnienia określonych przesłanek prawnych.
Uzasadnienie
Sąd analizował moment rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia, uwzględniając zmiany prawne dotyczące własności państwowej i uwłaszczenia państwowych osób prawnych. Kluczowe było ustalenie, kiedy posiadanie służebności stało się posiadaniem samoistnym w dobrej lub złej wierze, a także czy było ono nieprzerwane.
Kiedy rozpoczął się bieg terminu zasiedzenia służebności przesyłu w sytuacji, gdy zarówno nieruchomość, jak i urządzenie przesyłowe należały pierwotnie do Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin zasiedzenia mógł rozpocząć bieg najwcześniej 5 grudnia 1990 r., czyli z dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, która przekształciła zarząd państwowych osób prawnych w użytkowanie wieczyste lub własność.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, wskazując, że do momentu uwłaszczenia państwowych osób prawnych, gdy właściciel nieruchomości i urządzeń był ten sam (Skarb Państwa), zasiedzenie nie mogło nastąpić. Dopiero z dniem 5 grudnia 1990 r. mogło dojść do objęcia posiadania służebności w sposób umożliwiający bieg terminu zasiedzenia.
Czy wnioskodawca wykazał nieprzerwane posiadanie służebności przesyłu w dobrej wierze przez wymagany prawem okres?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca nie wykazał nieprzerwanego posiadania w dobrej wierze.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy, a następnie Sąd Okręgowy, uznały, że materiał dowodowy nie potwierdził ciągłości posiadania, a także nie wykazał, aby posiadanie miało charakter samoistny i w dobrej wierze przez wymagany okres. Wskazano na brak dowodów dotyczących sposobu nabycia posiadania przez poprzedników prawnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | wnioskodawczyni |
| (...) Państwowych Spółki Akcyjnej | spółka | uczestnik postępowania |
| Gminy R. | instytucja | uczestnik postępowania |
| Skarbu Państwa - Starosty P. | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 305² § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Zmiana art. 128 k.c. przez ustawę z dnia 31 stycznia 1989 r. nie spowodowała przekształcenia uprawnień państwowych osób prawnych do mienia ogólnonarodowego pozostającego w ich zarządzie.
u.z.u.g.n. art. 2 § ust. 1 zdanie pierwsze
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks cywilny art. 10
Dotyczy sytuacji, gdy przed wejściem w życie ustawy istniał stan wyłączający zasiedzenie, a po wejściu w życie prowadzi do zasiedzenia. Termin zasiedzenia biegnie od dnia wejścia w życie ustawy, skrócony o czas istnienia stanu wyłączającego zasiedzenie, nie więcej niż o połowę.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 5 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 1 pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania ciągłości posiadania służebności przesyłu. • Termin zasiedzenia służebności przesyłu mógł rozpocząć bieg najwcześniej 5 grudnia 1990 r. • Właściciel nieruchomości i urządzeń przesyłowych był ten sam (Skarb Państwa) do dnia uwłaszczenia, co wykluczało zasiedzenie. • Posiadanie nie było nieprzerwane i w dobrej wierze.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolne ustalenie braku posiadania sieci ciepłowniczej przez poprzedników prawnych. • Naruszenie art. 228 § 1 k.p.c. poprzez uznanie, że nie wykazano przejęcia mienia kopalni. • Niezastosowanie art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny poprzez pominięcie okresu posiadania poprzedników prawnych. • Niewłaściwa wykładnia art. 172 i 176 k.c.
Godne uwagi sformułowania
do tej też kategorii rzeczy (ruchomości) należy zaliczyć ze względu na rozwiązanie przyjęte w art. 49 § 1 k.c. urządzenia wchodzące w skład przedsiębiorstwa przesyłowego - i chwila tego uwłaszczenia w odniesieniu do przedsiębiorstw państwowych, miała więc miejsce dopiero 7 stycznia 1991r. • do 5 grudnia 1990r., gdy zarówno właścicielem nieruchomości obciążonej, jak i właścicielem urządzeń o których mowa w art. 49 § 1 k.c. był ten sam podmiot (Skarb Państwa), w ogóle nie mogło dojść do zasiedzenia służebności przesyłu, skoro właściciel nie może nabyć przez zasiedzenie służebności na nieruchomości stanowiącej jego własność. • Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
Skład orzekający
Andrzej Dyrda
przewodniczący-sprawozdawca
Magdalena Balion - Hajduk
sędzia
Anna Hajda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu w kontekście własności państwowej i zmian prawnych dotyczących uwłaszczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z urządzeniami przesyłowymi i nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa przed 1990 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia zasiedzenia służebności przesyłu, które ma istotne znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw przesyłowych, a także wyjaśnia kluczowe momenty w historii polskiego prawa rzeczowego i transformacji własności państwowej.
“Kiedy można zasiedzieć służebność przesyłu nad państwową ziemią? Kluczowa data to 5 grudnia 1990 r.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.