III CA 1317/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej, utrzymując w mocy wyrok nakazujący opróżnienie lokalu mieszkalnego, uznając jej trudną sytuację finansową za prawnie irrelewantną dla skuteczności wypowiedzenia umowy najmu.
Pozwana A.K. zaskarżyła wyrok nakazujący opróżnienie lokalu mieszkalnego, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że skuteczność wypowiedzenia umowy najmu jest kluczowa, a trudna sytuacja materialna pozwanej nie stanowi podstawy do oddalenia powództwa ani nie uzasadnia przyznania lokalu socjalnego. Sąd odwoławczy nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 5 k.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając pozwanej ze względu na jej sytuację materialną.
Sąd Rejonowy nakazał pozwanej A.K. opróżnienie lokalu mieszkalnego, odmawiając jej prawa do lokalu socjalnego i nie obciążając kosztami procesu. Pozwana wniosła apelację, wskazując na trudną sytuację finansową spowodowaną postępowaniem egzekucyjnym, konieczność zakupu leków oraz zobowiązując się do spłaty zadłużenia. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że apelacja nie wykazała uchybień sądu pierwszej instancji ani naruszenia prawa materialnego, a jedynie stanowiła polemikę z rozstrzygnięciem. Kluczową przesłanką w sprawie o opróżnienie lokalu jest utrata tytułu prawnego, co nastąpiło w wyniku skutecznego wypowiedzenia umowy najmu, którego pozwana nie zakwestionowała. Sąd odwoławczy uznał, że trudna sytuacja finansowa i zdrowotna pozwanej nie uzasadnia oddalenia powództwa na podstawie art. 5 k.c., gdyż zastosowanie tego przepisu w sprawach o wydanie nieruchomości jest co do zasady wyłączone, a okoliczności sprawy nie wskazują na wyjątkowe podstawy do jego zastosowania. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji co do skuteczności wypowiedzenia umowy najmu i braku przesłanek do przyznania lokalu socjalnego. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając pozwanej kosztami z uwagi na jej trudną sytuację majątkową i zdrowotną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja finansowa i zdrowotna pozwanej nie uzasadnia oddalenia powództwa o opróżnienie lokalu mieszkalnego, gdy umowa najmu została skutecznie wypowiedziana.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczową przesłanką jest utrata tytułu prawnego do lokalu w wyniku skutecznego wypowiedzenia umowy najmu, czego pozwana nie zakwestionowała. Okoliczności dotyczące sytuacji życiowej i finansowej pozwanej są prawnie irrelewantne dla oceny zasadności żądania opróżnienia lokalu. Zastosowanie art. 5 k.c. jest w sprawach o wydanie nieruchomości co do zasady wyłączone, a okoliczności sprawy nie wskazują na wyjątkowe podstawy do jego zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Miasto Ł. Administracja Zasobów Komunalnych Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto Ł. Administracja Zasobów Komunalnych Ł. | instytucja | powód |
| A. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej Ł. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
u.o.p.l. art. 14 § 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego
Określa przesłanki obligatoryjnego przyznania lokalu socjalnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 505¹³ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu uproszczonym uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, jeżeli sąd nie przeprowadził postępowania dowodowego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Przepis ten ma zastosowanie wyjątkowo w sprawach o wydanie nieruchomości.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, jeżeli żądanie zostało uwzględnione w części, a uzasadnia to wyjątkowe okoliczności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne wypowiedzenie umowy najmu. Brak zakwestionowania przez pozwaną przesłanek i skuteczności wypowiedzenia umowy najmu. Nieskuteczność powoływania się na trudną sytuację finansową i zdrowotną jako podstawę do oddalenia powództwa o eksmisję. Brak przesłanek do przyznania lokalu socjalnego.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja finansowa pozwanej spowodowana postępowaniem egzekucyjnym. Konieczność zakupu leków i środków medycznych. Zobowiązanie do spłaty zadłużenia i bieżących opłat czynszowych. Samotne prowadzenie gospodarstwa domowego i brak wsparcia rodziny.
Godne uwagi sformułowania
Apelacja pozwanej stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu. Pozwana nie skonkretyzowała jakichkolwiek uchybień Sądu w zakresie rozpoznania sprawy, a jedynie wskazała na swoją trudną sytuację materialną. Podstawową przesłanką warunkującą orzeczenie opróżnienia lokalu jest skuteczne wypowiedzenie umowy najmu poprzedzone stosownym wezwaniem do zapłaty opatrzonym rygorem wypowiedzenia stosunku najmu. Podnoszone zaś przez skarżącą okoliczności są prawnie irrelewantne w zakresie oceny zasadności zgłoszonego żądania opróżnienia lokalu mieszkalnego. Zastosowanie art. 5 k.c. jest co do zasady wyłączone w sprawach o wydanie nieruchomości.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że trudna sytuacja materialna i zdrowotna dłużnika nie stanowi przeszkody do eksmisji, jeśli umowa najmu została skutecznie wypowiedziana, a także ograniczone możliwości zastosowania art. 5 k.c. w sprawach o wydanie nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy, w szczególności skuteczności wypowiedzenia umowy najmu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem właściciela do odzyskania lokalu a trudną sytuacją życiową lokatora. Jest to częsty problem społeczny, a orzeczenie pokazuje granice, do których prawo chroni lokatorów w takich sytuacjach.
“Czy trudna sytuacja finansowa chroni przed eksmisją? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt III Ca 1317/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 maja 2015 roku, w sprawie o sygnaturze akt VIII C 1071/14, z powództwa Miasta Ł. Administracji Zasobów Komunalnych Ł. przeciwko A. K. z udziałem Prokuratora Prokuratury Rejonowej Ł. , Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w punkcie 1. nakazał pozwanej opróżnienie lokalu mieszkalnego numer (...) położonego przy ulicy (...) w Ł. , w punkcie 2. orzekł, że pozwanej nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego, w punkcie 3. nie obciążył pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu należnych stronie powodowej. Od powyższego wyroku apelację wniosła pozwana A. K. , skarżąc wyrok w całości. W uzasadnieniu apelacji pozwana wskazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej spowodowanej prowadzonym wobec niej postępowaniem egzekucyjnym. A. K. podniosła, iż prowadzi gospodarstwo domowe sama oraz nie posiada rodziny, która mogłaby ją wspomóc finansowo. Ponadto, znaczną część wynagrodzenia przeznacza na zakup leków i środków medycznych. Jednocześnie pozwana zobowiązała się do uiszczania bieżących miesięcznych opłat czynszowych na rzecz strony powodowej oraz comiesięcznej spłaty zadłużenia w kwocie 200 złotych. W oparciu o powyższe twierdzenia, pozwana wniosła o zmianę wyroku i nieorzekanie wobec niej eksmisji z dotychczas zajmowanego lokalu. W odpowiedzi na apelację pozwanej, strona powodowa wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję. W uzasadnieniu strona powodowa wskazała, iż apelacja pozwanej jako bezzasadna nie zasługuje na uwzględnienie. Pozwana nie wskazała w wystarczająco precyzyjny sposób wniosków apelacji oraz zarzutów kierowanych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji. Apelacja pozwanej stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu, a pozwana nie skonkretyzowała jakichkolwiek uchybień Sądu w zakresie rozpoznania sprawy, a jedynie wskazała na swoją trudną sytuację materialną. W szczególności, pozwana nie zanegowała prawidłowości wypowiedzenia umowy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Zaskarżone orzeczenie należało uznać za prawidłowe, stanowiące wynik właściwej oceny zebranego materiału dowodowego. Przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywy tej oceny nie wykazują nieprawidłowości w rozumowaniu, błędów logicznych bądź też niezgodności z doświadczeniem życiowym. Z tego względu Sąd Okręgowy podziela poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia, a w konsekwencji przyjmuje za swoje, uznając za zbędne powielanie ich w treści niniejszego uzasadnienia. Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym i z tego względu zgodnie z przepisem art. 505 13 § 2 k.p.c. , jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku tego sądu powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Zarzuty apelacji mające na celu zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie wobec pozwanej powództwa o opróżnienie lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w Ł. w przy ulicy (...) sprowadzają się do przedstawienia złej sytuacji finansowej, w której znajduje się pozwana. A. K. nie wskazała jakichkolwiek uchybień sądu w zakresie przebiegu postępowania pierwszoinstancyjnego, jak również w istocie nie podniosła żadnych zarzutów naruszenia prawa materialnego. Ponadto, pozwana nie podniosła żadnych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których nie mogła skorzystać przed sądem pierwszej instancji. Apelacja pozwanej stanowi jedynie wyraz polemiki z rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji. W ocenie Sądu odwoławczego stanowisko pozwanej przedstawione w apelacji nie może doprowadzić do zmiany zaskarżonego orzeczenia w kierunku przezeń postulowanym. W sprawie o opróżnienie lokalu mieszkalnego podstawowym faktem podlegającym udowodnieniu jest, czy pozwany utracił tytuł prawny do przedmiotowego lokalu i czy w związku z tym opuścił lokal. Podstawową przesłanką warunkującą orzeczenie opróżnienia lokalu jest skuteczne wypowiedzenie umowy najmu poprzedzone stosownym wezwaniem do zapłaty opatrzonym rygorem wypowiedzenia stosunku najmu. Prawidłowe wykonanie procedury wypowiedzenia skutkuje prawem właściciela do żądania opróżnienia lokalu. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie zakwestionowała przesłanek i skuteczności wypowiedzenia przez powoda stosunku najmu. Podnoszone zaś przez skarżącą okoliczności są prawnie irrelewantne w zakresie oceny zasadności zgłoszonego żądania opróżnienia lokalu mieszkalnego. Sąd I instancji słusznie uznał, iż wypowiedzenie umowy najmu zostało dokonane skutecznie, skutkowało rozwiązaniem stosunku najmu i tym samym utratą przez pozwaną tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu. Wszystkie bowiem wymogi formalne odnośnie uprzedzenia o zamiarze wypowiedzenia umowy najmu oraz zakreślenia dodatkowego miesięcznego terminu do uregulowania należności, przed dokonaniem wypowiedzenia umowy najmu, zostały spełnione. Oceny tej nie zmienia okoliczność, iż pozwana A. K. zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i w postępowaniu drugoinstancyjnym deklaruje chęć spłaty zadłużenia, gdyż złożenie takiego oświadczenia w żaden sposób nie wpływa na skuteczność dochodzonego przez powoda roszczenia o opróżnienie lokalu mieszkalnego, do którego tytuł prawny pozwana utraciła w dniu 28 lutego 2014 roku. Ponadto, Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż wobec pozwanej nie zachodzi żadna z obligatoryjnych przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 14 ustęp 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego implikująca konieczność orzeczenia o przyznaniu uprawnienia do lokalu socjalnego. Podniesione przez pozwaną okoliczności dotyczące jej sytuacji życiowej i finansowej nie uzasadniają w niniejszej sprawie oddalenia powództwa na podstawie art. 5 k.c. Zdaniem Sądu odwoławczego uwzględnieniu roszczenia strony powodowej o opuszczenie wskazanego lokalu nie stoją na przeszkodzie zasady współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 k.c. Zgodnie z tym przepisem nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Jak stwierdził Sąd Apelacyjnego w Katowicach w wyroku z dnia 28 października 2004 r., sygn. akt I ACa 628/04, opubl. LEX nr 193666, przepis ten wskazuje klauzule jako normy społeczne ogólne, odnoszące się do wszystkich możliwych przypadków, gdy powoływanie się na prawo podmiotowe nie stanowi jego wykonywania, lecz jego nadużywanie, które nie jest społecznie aprobowane i jako takie nie korzysta z ochrony. Ma on zastosowanie, gdy w innej drodze nie można zabezpieczyć interesu osoby zagrożonej wykonywaniem prawa podmiotowego drugiej osoby. Klauzule generalne z art. 5 k.c. należy traktować jako normy społeczne, niezawierające ściśle sprecyzowanych elementów wskazujących, co należy rozumieć przez zasady współżycia społecznego, czy też społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa pozwalające na korektę oceny prawnej przypadków wyjątkowych. Istotą i funkcją ich jest możliwość uwzględnienia w ocenie różnego rodzaju, lecz o charakterze wyjątkowym, okoliczności faktycznych. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że przy stosowaniu art. 5 k.c. należy mieć na względzie jego szczególny charakter, a w związku z tym konieczne jest uwzględnienie całokształtu okoliczności rozpoznawanej sprawy, w tym i charakteru oraz przedmiotu roszczenia. Przypomnienia także wymaga, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, aprobowaną przez doktrynę w sprawach o wydanie nieruchomości na podstawie art. 222 § 1 k.c. , zastosowanie art. 5 k.c. jest co do zasady wyłączone. Wyjątki zaś od tej reguły są dopuszczalne jedynie, gdy znajdują oparcie w ocenie całokształtu okoliczności danego wypadku. Sąd odwoławczy podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym uwzględnieniu roszczenia strony powodowej o opróżnienie lokalu nie stoją na przeszkodzie zasady współżycia społecznego. Sąd odwoławczy aprobuje także motywy tejże oceny wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i uznaje z zbędne powielanie ich w treści niniejszego uzasadnienia. Stanowiska tego nie zmieniają podnoszone przez apelującą okoliczności dotyczące jej trudnej sytuacji finansowej wywołanej prowadzonym wobec niej postępowaniem egzekucyjnym oraz koniecznością leczenia schorzeń zdrowotnych. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. , wobec trudnej sytuacji majątkowej pozwanej, która przemawia za uznaniem, iż obciążenie jej kosztami procesu byłoby niesłuszne i niecelowe. Pozwana sama prowadzi gospodarstwo domowe, a uzyskiwane przez nią dochody są w 50% zajęte w ramach prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego. Ponadto, cierpi na schorzenia zdrowotne wymagające systematycznego zakupu leków. W ocenie Sądu powyższe uzasadnia nieobciążanie pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego. Sąd odwoławczy uznał, iż A. K. nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów procesu poniesionych przez stronę przeciwną, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 120 złotych ustalone na podstawie §9 ustęp 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI