III Ca 1264/14

Sygn. akt III Ca 1264/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.) Sędziowie: SO Andrzej Dyrda SR (del.) Maryla Majewska - Lewandowska Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa S. O. przeciwko G. O. o podwyższenie alimentów na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt III RC 551/13 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. SSR (del.) Maryla Majewska - Lewandowska SSO Leszek Dąbek SSO Andrzej Dyrda Sygn. akt III Ca 1264/14 UZASADNIENIE Powódka S. O. żądała zasądzenia na jej rzecz od pozwanego G. O. alimentów w kwotach po 1.200 zł miesięcznie, w miejsce alimentów w kwotach po 500 zł ustalonych w ugodzie zawartej przed Sądem Rejonowym w Jastrzębiu – Zdroju w dniu 21 06 2013r. oraz zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając żądanie powódka twierdziła, że podjęła studia dzienne, przez co wzrosły jej usprawiedliwione potrzeby i dotychczasowe alimenty nie zaspakajają jej obecnych potrzeb. Pozwany G. O. wniósł o oddalenie powództwa ponad kwotę 600 zł, podnosząc że matka powódki również powinna ponosić koszty jej utrzymania. Sąd Rejonowy w Jastrzębiu – Zdroju w wyroku z dnia 24 04 2014r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki - w miejsce dotychczasowych alimentów - poczynając od dnia 1 10 2013r. alimenty w kwotach po 1.000 zł miesięcznie, oddalił powództwo z pozostałym zakresie, orzekł o kosztach procesu oraz nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w części zasądzającej alimenty. W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulacje: art.138 k.r.o. i art. 135 § 1 k.r.o. Stwierdził, że w niniejszej sprawie od czasu ustalenia ostatnich alimentów na rzecz powódki nastąpiła istotna zmiana jej sytuacji życiowej, ponieważ od 1 10 2013r. jest ona studentką studiów dziennych. Powódka obecnie mieszka w C. , gdzie ponosi opłaty związane z utrzymaniem się w akademiku, zakupem pomocy naukowych, ponosi pozostałe swoje koszty utrzymania, w tym wydatki na leczenie. Koszty utrzymania powódki ustalono na kwotę minimum 1.100 zł miesięcznie. Matka powódki nie pracuje, leczy się w związku z szeregiem schorzeń, pozostaje na utrzymaniu swojego męża. Sąd Rejonowy ustalił, że w okolicznych urzędach pracy są propozycje pracy dla matki powódki, jednak - biorąc pod uwagę stan jej zdrowia - nie ma pewności, czy znalazłaby ona odpowiednią ofertę pracy oraz czy byłaby zdolna wykonywać tę pracę przez dłuższy czas, aby przyczyniać się finansowo do kosztów utrzymania powódki. Sytuacja finansowa pozwanego jest stabilna; jest on górnikiem i otrzymuje comiesięczne wynagrodzenie za pracę. Zapłata kwoty 1.000 zł alimentów miesięcznie na rzecz powódki, w ocenie Sądu Rejonowego, nie pogorszy istotnie sytuacji finansowej pozwanego. Fakt, że obecnie pozwany prowadzi budowę domu nie może mieć decydującego znaczenia przy orzekaniu o alimentach na rzecz powódki. Pozwany przed rozpoczęciem budowy wiedział bowiem, że powódka pozostaje w dalszym ciągu na jego utrzymaniu oraz że po rozpoczęciu studiów jej koszty utrzymania wzrosną. Sąd Rejonowy wskazał również, że pozwany nie ma prawnego obowiązku utrzymywania córki swojej żony, natomiast obciąża go obowiązek alimentacyjny względem córki S. O. . Żądanie zasądzenia alimentów ponad kwotę 1.000 zł miesięcznie Sąd Rejonowy oddalił, uznając, że matka powódki powinna choćby w skromny sposób przyczyniać się do ponoszenia kosztów jej utrzymania, O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. , a rygoru natychmiastowej wykonalności nadał wyrokowi na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c. Orzeczenie zaskarżył pozwany G. O. w części zasądzającej alimenty, który wnosił o zmianę wyroku przez zasądzenie od niego na rzecz powódki alimentów w kwocie po 750 zł miesięcznie począwszy od dnia 1 04 2014r. Zarzucił orzeczeniu naruszenie prawa materialnego tj. regulacji: - art. 133 § 1 k.r.o. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności przez obciążenie obowiązkiem alimentacyjnym wyłącznie pozwanego, podczas gdy z treści w/w przepisu jednoznacznie wynika, iż to oboje rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem wspólnych dzieci, - art. 138 k.r.o. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności przez przyjęcie, iż przez okres jednego roku - licząc od dnia zawarcia ugody ustalającej alimenty na rzecz powódki w kwocie po 500 zł miesięcznie – nastąpiła taka zmiana stosunków w sferze potrzeb uprawnionej, która uzasadniałaby podwyższenie alimentów o kwotę 500 zł miesięcznie, czyli o 100% jak i sytuacji majątkowej pozwanego, która pozwoliłaby mu ponosić zwiększone do 1.000 zł miesięcznie alimenty. W uzasadnieniu zarzucał między innymi, że studia stacjonarne na wyższych uczelniach są nieodpłatne i rozwinięty jest system stypendialny, zarówno ze względów socjalnych jak i dla studentów osiągających co najmniej dobre wyniki w nauce. Skarżący wskazał, że nie kwestionuje posiadania „określonych możliwości zarobkowo – majątkowych”, ale nie oznacza to automatycznie, iż ciężar utrzymania powódki powinien spoczywać wyłącznie na nim. Nie kwestionował wysokości swoich zarobków, z zastrzeżeniem, iż jest ratownikiem górniczym i z tego tytułu ponosi wyższe stawki zaszeregowania oraz w 2013r. uczestniczył w akcjach ratowniczych w 3 kopalniach, co spowodowało że jego wynagrodzenie było wyższe oraz zaburzyło to jego średnie wynagrodzenie w skali miesiąca, kiedy nie uczestniczył w akcjach ratowniczych. Zarzucił nadto, że matka powódki jest osobą stosunkowo młodą (40 lat) i zdolną do pracy. Powódka S. O. wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie na jej rzecz od pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia powódki uznając, że mają one źródło w regulacji art. 138 k.r.o. w związku z art. 133 § 1 k.r.o. i art. 135 § 1 i § 2 k.r.o. oraz prawidłowo rozpoznał sprawę. Ustalenia faktyczne składające się na postawę faktyczną orzeczenia mają podstawę we wskazanych przez Sąd Rejonowy źródłach dowodowych. Zawarte w nich informacje są logiczne, nawzajem się uzupełniają i potwierdzają i jako takie są w pełni wiarygodne. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego również jest prawidłowa. Pozwany jest ojcem powódki, która z racji kontynuowania nauki na studiach dziennych nie jest w stanie samodzielnie się utrzymywać i z mocy art. 133 § 1 k.r.o. na rodzicach powódki, w tym na pozwanym, ciąży obowiązek jej alimentacji. Ostatnie alimenty zostały ustalone ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w J. w dniu 21 06 2013r. w sprawie o sygn. akt III RC 177/13. Od tego czasu zmieniła się sytuacja życiowa powódki, która podjęła i kontynuuje studia stacjonarne na kierunku pedagogika (...) w K. (zaświadczenie k. 120), przez co zwiększyły się jej potrzeby. W następstwie tego wzrosły koszty jej utrzymania i Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił, że nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu regulacji art. 138 k.r.o. uzasadniająca podwyższenie dotychczasowych alimentów. Powódka S. O. oszacowała swoje koszty utrzymania na łączną kwotę około 1.100 zł, z czego 360 zł stanowiły opłaty za korzystanie z akademika, które w toku postępowania odwoławczego wzrosły do 523 zł. Pozostałe jej koszty utrzymania szacowane na kwotę 500-600 zł nie są wygórowane, biorąc pod uwagę, że mieszczą się w nich koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, dojazdów itd. Dlatego przyjąć należy, że aktualne koszty utrzymania powódki wynoszą co najmniej kwotę 1.200 zł. Zakres obowiązku alimentacyjnego rodziców powódki wyznacza regulacja zawarta w art. 135 § 1 k.r.o. , stosownie do której są oni zobowiązani łożyć środki utrzymania odpowiadające usprawiedliwionym potrzebom powódki i swoim możliwością zarobkowym. Matka powódki wspólnie z mężem posiada ona na utrzymaniu 10 letnie dziecko. Cierpi ona na szereg schorzeń i jakkolwiek formalnie są dla niej oferty pracy wysokości płacy minimalnej, to z uwagi na jej wiek oraz stan zdrowia ma ona ograniczone możliwości podjęcia pracy zarobkowej i w chwili obecnej tylko w nieznacznym zakresie jest w stanie łożyć na utrzymanie córki. Z kolei pozwany G. O. jest zatrudniony jako ratownik górniczy i osiąga dochody w wysokości 6.500-6.000 zł miesięcznie oraz otrzymuje dodatkowe świadczenia z tytułu tzw. „barbórki”, „14-tej pensji”. Posiada na utrzymaniu chorującą żonę i dziecko w wieku 10 lat. Jego sytuacja materialna jest zatem znacznie lepsza od sytuacji finansowej matki powódki i to na nim w głównej mierze spoczywa obowiązek dostarczenia jej środków finansowych na pokrycie jej niezbędnych potrzeb. Biorąc zatem pod uwagę usprawiedliwione potrzeby powódki oraz osiągane przez pozwanego dochody oraz jego sytuację rodzinną i majątkową jest on w stanie łożyć na rzecz córki alimenty w zasądzonej wysokości (w kwotach po 1.000 zł miesięcznie) a w pozostałym zakresie potrzeby powódki powinna zaspokajać jej matka. Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym orzeczeniu i apelacja pozwanego jest bezzasadna. Reasumując, zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację pozwanego jako bezzasadną oddalono w oparciu o przepis art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulację art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i § 13 ust. 1 pkt 1 i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013, poz. 461). SSR (del.) Maryla Majewska – Lewandowska SSO Leszek Dąbek SSO Andrzej Dyrda