III CA 1263/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia ubezpieczyciela (reprezentowanego przez nabywcę wierzytelności) o zapłatę składki ubezpieczenia OC za okres od 24 listopada 2013 roku do 23 listopada 2014 roku. Pozwany zawarł umowę ubezpieczenia OC na okres od 24 listopada 2012 roku do 23 listopada 2013 roku. W dniu 30 września 2013 roku pozwany sprzedał pojazd objęty ubezpieczeniem. Ubezpieczyciel wystawił kolejną polisę na okres od 24 listopada 2013 roku do 23 listopada 2014 roku, powołując się na klauzulę prolongacyjną (art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych), zgodnie z którą umowa przedłuża się automatycznie na kolejne 12 miesięcy, jeśli posiadacz nie powiadomi o jej wypowiedzeniu. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że w związku ze sprzedażą pojazdu, zastosowanie art. 28 jest wyłączone na mocy art. 31 ust. 1 ustawy, który stanowi, że w przypadku przejścia własności pojazdu, prawa i obowiązki przechodzą na nabywcę, a umowa ulega rozwiązaniu z końcem okresu, na który została zawarta, chyba że nabywca ją wypowie. Sąd Rejonowy uznał, że klauzula prolongacyjna nie miała zastosowania, a składka była nienależna. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia faktyczne i argumentację Sądu Rejonowego. Podkreślił, że zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wznowienia umowy, w razie przejścia własności pojazdu, umowa ulega rozwiązaniu z końcem okresu, na który została zawarta, chyba że nabywca ją wypowie, a przepis art. 28 (klauzula prolongacyjna) nie ma zastosowania. Sąd Okręgowy stwierdził, że mimo iż pozwany nie powiadomił ubezpieczyciela o sprzedaży pojazdu (naruszając art. 32 ust. 1 ustawy), to ubezpieczyciel nie miał prawa automatycznie przedłużyć umowy na kolejny okres. W związku z tym, na pozwanym nie ciążył obowiązek zapłaty składki za ten kolejny okres, a powództwo zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących automatycznego przedłużania umów ubezpieczenia OC w przypadku sprzedaży pojazdu, wyłączenia klauzuli prolongacyjnej na mocy art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wznowienia umowy ubezpieczenia. Interpretacja przepisów o odpowiedzialności solidarnej za składkę.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprzedaż pojazdu mechanicznego przed końcem okresu ubezpieczenia OC, bez powiadomienia o tym fakcie ubezpieczyciela, skutkuje automatycznym przedłużeniem umowy ubezpieczenia na kolejny okres na podstawie klauzuli prolongacyjnej (art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprzedaż pojazdu przed końcem okresu ubezpieczenia wyłącza zastosowanie klauzuli prolongacyjnej zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy, który stanowi, że umowa ulega rozwiązaniu z końcem okresu, na który została zawarta, chyba że nabywca ją wypowie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wznowienia umowy, wyłącza stosowanie art. 28 (klauzula prolongacyjna) w przypadku przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z końcem okresu, na który została zawarta, chyba że nabywca ją wypowie. Brak powiadomienia o sprzedaży przez zbywcę nie skutkuje automatycznym przedłużeniem umowy na kolejny okres, a jedynie może rodzić odpowiedzialność solidarną za składkę do momentu powiadomienia ubezpieczyciela lub wygaśnięcia umowy.
Jaka jest odpowiedzialność zbywcy pojazdu za składkę ubezpieczenia OC w przypadku niepowiadomienia ubezpieczyciela o sprzedaży pojazdu, gdy umowa ubezpieczenia nie została automatycznie przedłużona na kolejny okres?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Brak powiadomienia o sprzedaży pojazdu przez zbywcę, mimo że umowa ubezpieczenia nie została automatycznie przedłużona na kolejny okres na podstawie klauzuli prolongacyjnej, skutkuje odpowiedzialnością solidarną zbywcy i nabywcy za składkę za okres do chwili powiadomienia ubezpieczyciela o przeniesieniu własności, a najpóźniej do daty wygaśnięcia umowy wskazanej w pierwotnej polisie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że mimo iż pozwany nie dopełnił obowiązku powiadomienia ubezpieczyciela o sprzedaży pojazdu (art. 32 ust. 1 ustawy), to ubezpieczyciel nie miał prawa przedłużyć umowy na kolejny okres na podstawie art. 28. W związku z tym, na pozwanym nie ciążył obowiązek zapłaty składki za ten kolejny okres. Odpowiedzialność solidarna za składkę dotyczy okresu do momentu powiadomienia ubezpieczyciela o sprzedaży.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| J. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
u.u.o. art. 31 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
W razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, na nowego właściciela przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z umowy OC. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że nowy właściciel ją wypowie. Przepisów art. 28 nie stosuje się w tym przypadku.
Pomocnicze
u.u.o. art. 28 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przepis ten (klauzula prolongacyjna) przewiduje automatyczne zawarcie kolejnej umowy ubezpieczenia OC na okres 12 miesięcy, jeśli posiadacz pojazdu nie powiadomi pisemnie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu. Nie ma zastosowania w sytuacji przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu.
u.u.o. art. 32 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Posiadacz pojazdu mechanicznego, który przeniósł prawo własności, ma obowiązek powiadomienia na piśmie zakładu ubezpieczeń w terminie 14 dni od dnia przeniesienia prawa własności pojazdu. Niewywiązanie się z tego obowiązku skutkuje odpowiedzialnością solidarną za zapłatę składki.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ma swobodę w ocenie dowodów, a zarzut naruszenia tego przepisu jest uzasadniony tylko w przypadku wykazania sprzeczności rozumowania sądu z zasadami logiki, wiedzy lub doświadczenia życiowego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację jako bezzasadną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż pojazdu przed końcem okresu ubezpieczenia wyłącza zastosowanie klauzuli prolongacyjnej (art. 28 u.u.o.) na mocy art. 31 ust. 1 u.u.o. • Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z końcem okresu, na który została zawarta, w przypadku przejścia własności, chyba że nabywca ją wypowie. • Brak powiadomienia o sprzedaży nie skutkuje automatycznym przedłużeniem umowy, jeśli zastosowanie art. 28 jest wyłączone.
Odrzucone argumenty
Automatyczne przedłużenie umowy ubezpieczenia OC na kolejny rok na podstawie klauzuli prolongacyjnej (art. 28 u.u.o.) mimo sprzedaży pojazdu. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów i brak wszechstronnego rozważenia materiału. • Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący roszczenia o zapłatę składki za okres od 3 sierpnia 2014 roku do 2 sierpnia 2015 roku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. • Postępowanie apelacyjne ma merytoryczny charakter i jest dalszym ciągiem postępowania rozpoczętego przed sądem pierwszej instancji. • Zgodnie z treścią art. 378 § 1 k.p.c. , sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. • Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własny ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny, uzupełniając go jedynie o następujące ustalenia faktyczne: W dniu 30 września 2013 roku powód sprzedał pojazd będący przedmiotem spornego ubezpieczenia. • W ocenie Sądu Okręgowego w aktualnym stanie prawnym, brak wywiązania się przez posiadacza z obowiązku nałożonego na niego w art. 32 ust. 1 ustawy skutkuje jedynie odpowiedzialnością solidarną poprzedniego i aktualnego posiadacza za zapłatę składki związanej z umową ubezpieczenia za okres do chwili powiadomienia zakładu ubezpieczeń o przeniesieniu własności, a najpóźniej do czasu wygaśnięcia umowy ubezpieczenia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących automatycznego przedłużania umów ubezpieczenia OC w przypadku sprzedaży pojazdu, wyłączenia klauzuli prolongacyjnej na mocy art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wznowienia umowy ubezpieczenia. Interpretacja przepisów o odpowiedzialności solidarnej za składkę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego ubezpieczenia OC pojazdów i wyjaśnia ważną kwestię automatycznego przedłużania polis po sprzedaży samochodu, co może być interesujące dla wielu kierowców i prawników.
“Czy Twoja polisa OC przedłużyła się automatycznie po sprzedaży samochodu? Sąd wyjaśnia kluczowe przepisy!”
Dane finansowe
WPS: 718,64 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.