III Ca 1245/19
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że mimo posiadania przez pozwanego słupków ogrodzeniowych, za które powód zapłacił, wzbogacenie nie było bezpodstawne, gdyż zapłata stanowiła odszkodowanie zasądzone wyrokiem karnym.
Powód domagał się wydania 79 słupków ogrodzeniowych, twierdząc, że pozwany wzbogacił się bezpodstawnie. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Okręgowy uznał, że zapłata za słupki, dokonana na podstawie wyroku karnego, stanowiła tytuł prawny, wykluczając bezpodstawność wzbogacenia, a samo zapłacenie odszkodowania nie przeniosło własności słupków na powoda.
Sąd Rejonowy w Kutnie oddalił powództwo J. G. przeciwko A. G. o wydanie 79 słupków ogrodzeniowych. Powód w apelacji zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 405 k.c. i 410 § 2 k.c.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że podstawa roszczenia wynikała ze stanu faktycznego po zapłacie odszkodowania, a nie z samego wyroku karnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że kluczową przesłanką roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia jest brak podstawy prawnej. W tej sprawie zapłata kwoty na rzecz pozwanego tytułem naprawienia szkody miała podstawę w wyroku karnym, co wykluczało uznanie wzbogacenia za bezpodstawne. Sąd zaznaczył, że zapłacenie odszkodowania nie przeniosło własności słupków na powoda, gdyż było to środkiem karnym, który nie rodził skutków w prawie cywilnym. W związku z tym, żądanie wydania słupków nie mogło zostać uwzględnione.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zapłata odszkodowania zasądzonego wyrokiem karnym stanowi tytuł prawny legitymujący wzbogacenie i wyklucza możliwość przyjęcia zaistnienia bezpodstawnego wzbogacenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapłacona kwota na rzecz pozwanego tytułem naprawienia szkody miała podstawę w wyroku karnym. Zapłacenie tej kwoty nie przeniosło własności słupków na powoda, ponieważ było to środek karny, a nie czynność prawna w prawie cywilnym. Skoro powód nie stał się właścicielem, a pozwany nie został wzbogacony bezpodstawnie, żądanie wydania rzeczy nie mogło zostać uwzględnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwany A. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | powód |
| A. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawowa przesłanka możliwości dochodzenia roszczeń opartych na treści art. 405 k.c. jest uzyskanie korzyści bez podstawy prawnej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapłata odszkodowania zasądzonego wyrokiem karnym stanowi tytuł prawny legitymujący wzbogacenie. Środek karny orzeczony wyrokiem karnym nie przenosi własności rzeczy w prawie cywilnym.
Odrzucone argumenty
Podstawa faktyczna roszczenia jest stan faktyczny powstały po zapłacie odszkodowania, gdyż dopiero z tą chwilą pozwany został wzbogacony. Naruszenie prawa materialnego art. 405 k.c. i 410§2 k.c. poprzez nie zastosowanie tych przepisów.
Godne uwagi sformułowania
wzbogacenie jest bezpodstawne wtedy, kiedy nie legitymuje się należytym usprawiedliwieniem prawnym Nie ma znaczenia, czy owo wzbogacenie jest "niesłuszne" (np. z moralnego punktu widzenia) – znaczenie ma to, czy wzbogacenie ma podstawę prawną czy też nie. Tytułem prawnym legitymującym wzbogacenie (i jednocześnie wyłączającym możliwość przyjęcia zaistnienia bezpodstawnego wzbogacenia) jest np. czynność prawna, przepis ustawy, orzeczenie sądu lub decyzja administracyjna. zapłacenie tej kwoty nie przeniosło własności rzeczonych słupków na powoda jako, że był to środek karny orzeczony wyrokiem karnym i nie rodził skutków prawnych w dziedzinie prawa cywilnego.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w kontekście wyroków karnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie zapłata odszkodowania karnego nie przenosi własności rzeczy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne rozróżnienie między skutkami prawnymi wyroku karnego a roszczeniami cywilnymi, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy zapłata kary za słupki oznacza, że są Twoje? Sąd wyjaśnia różnicę między prawem karnym a cywilnym.”
Lexedit Research — analiza prawna z AI
Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.
Analiza orzecznictwa
Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA
Aktualne przepisy
Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP
Komentarze doktrynalne
Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III Ca 1245/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2019 roku, Sąd Rejonowy w Kutnie oddalił powództwo J. G. skierowane przeciwko A. G. o wydanie 79 słupków ogrodzeniowych. W apelacji od powyższego orzeczenia powód zarzucając : - naruszenie prawa materialnego art. 405 k.c. i 410§2 k.c. poprzez nie zastosowanie tych przepisów, - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne przyjęcie, iż podstawą faktyczną roszczenia jest zapłata kwoty odszkodowania zasądzonego w sprawie II K 258/17 podczas gdy podstawa roszczenia jest powstały stan faktyczny, który powstał po zapłacie odszkodowania, gdyż dopiero z tą chwilą pozwany został wzbogacony wnosił zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu. Sąd Rejonowy bowiem dokonują prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Okręgowy przyjmuje za własne trafnie uznał, iż tak wywiedzione powództwo nie mogło zostać uwzględnione. Bezspornym musi być przecież, że wzbogacenie jest bezpodstawne wtedy, kiedy nie legitymuje się należytym usprawiedliwieniem prawnym. Nie ma znaczenia, czy owo wzbogacenie jest "niesłuszne" (np. z moralnego punktu widzenia) – znaczenie ma to, czy wzbogacenie ma podstawę prawną czy też nie. Tytułem prawnym legitymującym wzbogacenie (i jednocześnie wyłączającym możliwość przyjęcia zaistnienia bezpodstawnego wzbogacenia) jest np. czynność prawna, przepis ustawy, orzeczenie sądu lub decyzja administracyjna. Podstawową zatem przesłanką możliwości dochodzenia roszczeń opartych na treści art. 405 k.c. jest uzyskanie korzyści bez podstawy prawnej. W ocenie Sądu Okręgowego taka sytuacja nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie jako, że bezspornym jest, że pozwany wprawdzie jest wzbogacony przez fakt posiadania przedmiotowych słupków, za które powód zapłacił, ale trudno uznać, iż jest wzbogacony bezpodstawnie. Zapłacona bowiem kwota na rzecz pozwanego tytułem naprawienia szkody znajduje swoją podstawę w wyroku karnym. Ponadto w ocenie Sądu Okręgowego orzeczenie sądu w sprawie II K 258/17 nakazało zapłacić powodowi na rzecz pozwanego stosową kwotę tytułem naprawienia szkody ale zapłacenie tej kwoty nie przeniosło własności rzeczonych słupków na powoda jako, że był to środek karny orzeczony wyrokiem karnym i nie rodził skutków prawnych w dziedzinie prawa cywilnego. Skoro więc powód nie stał się właścicielem przedmiotowych słupków a pozwany nie został wzbogacony bezpodstawnie to żądanie wydania sformułowane w pozwie o podniesione w nim podstawy nie mogło zostać uwzględnione. Z tych też względów, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako pozbawioną podstaw zarówno prawnych jak i faktycznych.