III CA 1235/15

Sąd Okręgowy
SAOSCywilnespadkiŚredniaokręgowy
spadektestamentzmiana postanowieniaprawomocnośćocena dowodówapelacjasąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika postępowania, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o zmianie prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku na podstawie nowego testamentu.

Sąd Rejonowy zmienił prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po J. L., uwzględniając testament z 4 lipca 2007 r. na rzecz żony spadkodawcy, J. W. Uczestnik postępowania L. L. wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena dowodów) i art. 679 § 1 k.p.c. (brak podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia). Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego i uznając, że ujawnienie testamentu z 4 lipca 2007 r. w toku postępowania było nową okolicznością uzasadniającą zmianę postanowienia.

Sąd Rejonowy w Skierniewicach postanowieniem z 30 kwietnia 2015 roku zmienił prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po J. L., wydane w 2010 roku. Nowe postanowienie stwierdzało, że spadek nabyła żona spadkodawcy, J. W., w całości na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 4 lipca 2007 r. Uczestnik postępowania L. L. złożył apelację, zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów, w szczególności zeznań wnioskodawczyni co do jej wiedzy o innych testamentach, oraz naruszenie art. 679 § 1 k.p.c. poprzez uznanie podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną. Sąd uznał, że ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego były prawidłowe i podzielił je. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. uznano za polemikę z oceną dowodów, która nie wykazała naruszenia zasad logicznego rozumowania ani doświadczenia życiowego. Sąd podkreślił, że spadkodawca często sporządzał testamenty, niszcząc niektóre z nich, co utrudniało wnioskodawczyni wiedzę o wszystkich dokumentach. Zeznania J. W. o dowiedzeniu się o testamencie z 4 lipca 2007 r. dopiero w toku postępowania uznano za wiarygodne. W konsekwencji, ujawnienie tego testamentu w trakcie postępowania było nową okolicznością uzasadniającą zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, co czyniło chybionym zarzut naruszenia art. 679 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. i orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c., uznając interesy stron za sprzeczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ujawnienie nowego testamentu w toku postępowania może stanowić podstawę do zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jeśli wnioskodawca nie mógł powołać się na ten testament w poprzednim postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ujawnienie testamentu z 4 lipca 2007 r. w toku postępowania było nową okolicznością, na którą wnioskodawczyni nie mogła powołać się w poprzednim postępowaniu z 2010 r., co uzasadnia zmianę prawomocnego postanowienia na podstawie art. 679 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

J. W. (wnioskodawczyni)

Strony

NazwaTypRola
J. W.osoba_fizycznawnioskodawczyni
L. L. (1)osoba_fizycznauczestnik postępowania
A. L.osoba_fizycznauczestnik postępowania
W. L.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 679 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ujawnienie nowego testamentu spadkodawcy w toku postępowania, o którym wnioskodawca nie wiedział wcześniej, stanowi podstawę do zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest niezasadny, gdy apelujący nie wykazał, że ocena dowodów przez sąd niższej instancji naruszała zasady logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach, w których interesy stron są sprzeczne, a zarzuty apelującego nie okazały się uzasadnione, istnieją podstawy do obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Strona wygrywająca sprawę ma prawo do zwrotu kosztów postępowania od strony przegrywającej.

Dz. U. z 2013 r., poz. 461 art. § 9 pkt 2 w zw. z § 13 ust 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Określa zasady ustalania wysokości wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ujawnienie nowego testamentu w toku postępowania jest nową okolicznością uzasadniającą zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Zeznania wnioskodawczyni o nieznajomości istnienia konkretnego testamentu są wiarygodne w kontekście częstego sporządzania i niszczenia testamentów przez spadkodawcę.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów. Brak podstaw prawnych i faktycznych do zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie art. 679 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Podniesiony przez apelującego zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 233 § 1 k.p.c. stanowi wyłącznie polemikę z prawidłową oceną dowodów przez Sąd Rejonowy spadkodawca nader często sporządzał testamenty (czasem w odstępach kilkudniowych), w różnej formie, niszcząc następnie niektóre z nich Ujawnienie testamentu z dnia 4 lipca 2007 roku w toku niniejszego postępowania jest niewątpliwie nową okolicznością, mogącą stanowić podstawę do zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie nowego testamentu, ocena wiarygodności zeznań stron w kontekście częstych zmian testamentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ujawnienia nowego testamentu w trakcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia w prawie spadkowym – możliwości zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w przypadku ujawnienia nowego testamentu. Jest to istotne dla praktyków prawa spadkowego.

Nowy testament po prawomocnym stwierdzeniu spadku – czy można zmienić decyzję sądu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1235/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z 30 kwietnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Skierniewicach w sprawie ze wniosku J. W. z udziałem L. L. (1) , A. L. , W. L. zmienił prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po J. L. , wydane przez Sąd Rejonowy w Skierniewicach I Wydział Cywilny w dniu 20 grudnia 2010 r. w sprawie o sygnaturze akt I Ns 484/10 w ten sposób, że stwierdził, że spadek po J. L. synu D. i M. , urodzonym w dniu (...) w G. , zmarłym w dniu 13 kwietnia 2009 r. w S. , ostatnio stale przed śmiercią zamieszkałym w S. przy ulicy (...) nabyła żona J. W. w całości na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 4 lipca 2007 r. oraz orzekł o kosztach postępowania. Apelację od powyższego postanowienia wniósł uczestnik postępowania L. L. , zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na uznaniu za wiarygodne zeznań wnioskodawczyni, że nie wiedziała o innych testamentach spadkodawcy za wyjątkiem testamentu z 19 czerwca 2007 r., które w kontekście ustalonego stanu faktycznego są nielogiczne i sprzeczne z doświadczeniem życiowym, a zatem nie zasługują na wiarę; - art. 679 § 1 k.p.c. poprzez uznanie, że istnieją podstawy prawne i faktyczne określone tą normą prawną do zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w sprawie sygn. akt I Ns 484/10 Sądu Rejonowego w Skierniewicach z dnia 20 grudnia 2010 r. W oparciu o powyższe, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku oraz o zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kosztów postępowania za wszystkie instancje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne. Podniesiony przez apelującego zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 233 § 1 k.p.c. stanowi wyłącznie polemikę z prawidłową oceną dowodów przez Sąd Rejonowy, gdyż w uzasadnieniu tego zarzutu apelujący w żaden sposób nie wykazał, że dokonana przez Sąd Rejonowy ocena dowodów naruszała reguły logicznego rozumowania bądź sprzeniewierzała się zasadom doświadczenia życiowego. W szczególności, wbrew przekonaniu apelującego, Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że wnioskodawczyni J. W. nabyła wiedzę o sporządzeniu testamentu z dnia 4 lipca 2007 r. dopiero w trakcie toczącego się postępowania I Ns 525/11. Podnoszone w apelacji argumenty, że spadkodawca sporządzanych przez siebie testamentów nie ukrywał , trzymał je w mieszkaniu, w którym zamieszkiwał wspólnie z wnioskodawczynią, a zatem wnioskodawczyni dysponowała i znała treść wszystkich testamentów już na etapie wcześniejszego postępowania o stwierdzenie nabycia praw do spadku po zmarłym J. L. w 2010 r. o sygn. akt I Ns 484/10, nie mają pokrycia w ustalonym w sprawie stanie faktycznym. Przede wszystkim należy bowiem podkreślić, czego zdaje się nie zauważać apelujący, że spadkodawca nader często sporządzał testamenty (czasem w odstępach kilkudniowych), w różnej formie, niszcząc następnie niektóre z nich. W tych okolicznościach, nawet przyjmując, że wnioskodawczyni mieszkała razem ze spadkodawcą, trudno zasadnie przyjąć w świetle zasad doświadczenia życiowego, iż wiedziała ona o każdym ze sporządzanych testamentów. Za wiarygodne należy zatem uznać zeznania wnioskodawczyni, że o testamencie z dnia 4 lipca 2007 roku dowiedziała się ona dopiero w toku toczącego się postępowania o sygn. akt I Ns 525/11, składając je na rozprawie w dniu 4 października 2012 roku. Skoro tak, to niemożliwym było, aby wnioskodawczyni powołała się na tenże testament w czasie postępowania w 2010 r. o sygn. akt I Ns 484/10. Zdaniem Sądu ujawnienie testamentu z dnia 4 lipca 2007 roku w toku niniejszego postępowania jest niewątpliwie nową okolicznością, mogącą stanowić podstawę do zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydanego w sprawie sygn. akt I Ns 484/10. Jednocześnie, z tej właśnie przyczyny, wnioskodawczyni nie mogła powołać się na ten testament jako podstawę zmiany we wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie. W konsekwencji, chybionym jest zarzut apelującego naruszenia art. 679 § 1 k.p.c. Mając na uwadze wszystko powyższe Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. , oddalił apelację. O kosztach w punkcie 2. postanowienia orzeczono w oparciu o art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. W okolicznościach niniejszej sprawy zachodzą podstawy do przyjęcia, że w postępowaniu odwoławczym interesy apelującego uczestnika L. L. (1) były sprzeczne z interesami wnioskodawczyni J. W. , żaden z podniesionych przez niego zarzutów nie okazał się uzasadniony, a więc istniały dostatecznie usprawiedliwione przyczyny dla oparcia rozstrzygnięcia na wyjątku przewidzianym w art. 520 § 2 k.p.c. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika wnioskodawczyni z urzędu w wysokości 180 zł ustalono w oparciu o § 9 pkt 2 w zw. z § 13 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI