III Ca 1221/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-03-25
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomościwieczyste użytkowanieopłatyzbycie prawapodział odpowiedzialnościsąd okręgowysąd rejonowykoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, potwierdzając podział obowiązku zapłaty opłaty za użytkowanie wieczyste między poprzedniego a nowego użytkownika w przypadku zbycia prawa w trakcie roku kalendarzowego.

Powód (Skarbu Państwa - Prezydent Miasta P.) domagał się zapłaty opłat za użytkowanie wieczyste od pozwanych S. Z. i J. Z. za rok 2009 i 2010. Sąd Rejonowy zasądził część żądanej kwoty, uznając, że opłata za 2010 rok powinna być proporcjonalnie podzielona między pozwanych a nowego użytkownika (spółkę), na którą przeniesiono prawo użytkowania wieczystego. Powód w apelacji domagał się zasądzenia całej kwoty od pozwanych, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących podziału opłaty. Sąd Okręgowy oddalił apelację, akceptując stanowisko sądu I instancji i powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego.

Sprawa dotyczyła roszczenia Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta P. o zapłatę opłat za wieczyste użytkowanie nieruchomości od pozwanych S. Z. i J. Z. Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach zasądził od pozwanych solidarnie kwoty 6.101,90 zł za rok 2009 oraz 5.796,40 zł za część roku 2010, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd I instancji ustalił, że pozwani zbywali prawo użytkowania wieczystego działki na rzecz spółki, której byli wspólnikami, w trakcie roku 2010. Uznał, że opłata roczna za 2010 rok powinna być proporcjonalnie podzielona między pozwanych (za okres do ujawnienia nowego użytkownika w księdze wieczystej) a nowego użytkownika (spółkę). Powód w apelacji zarzucił naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz kodeksu cywilnego, twierdząc, że pozwani powinni ponosić pełną odpowiedzialność za opłaty do końca roku kalendarzowego, nawet po zbyciu prawa. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu I instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, opłata roczna za użytkowanie wieczyste jest świadczeniem podzielnym, a obowiązek jej zapłaty w przypadku zbycia prawa w ciągu roku kalendarzowego obciąża proporcjonalnie dotychczasowego i nowego użytkownika, w zależności od okresu, w jakim prawo im przysługiwało. Sąd wskazał również, że powód miał wiedzę o zmianie użytkownika i mógł dochodzić opłat od nowego podmiotu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Opłata roczna ulega podziałowi między dotychczasowego i nowego użytkownika, proporcjonalnie do czasu, w jakim prawo im przysługiwało.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym opłata roczna jest świadczeniem podzielnym i obciąża każdoczesnego użytkownika wieczystego proporcjonalnie do okresu posiadania prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Prezydent Miasta P.organ_państwowypowód
S. Z.osoba_fizycznapozwany
J. Z.osoba_fizycznapozwany
Serwis (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkanowy użytkownik wieczysty

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 238

Kodeks cywilny

Opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego jest świadczeniem podzielnym.

u.g.n. art. 71 § ust. 1 i 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Obowiązek zapłaty opłaty rocznej obciąża proporcjonalnie dotychczasowego i nowego użytkownika wieczystego w przypadku zbycia prawa w trakcie roku kalendarzowego.

Pomocnicze

k.c. art. 379 § § 2

Kodeks cywilny

Opłata roczna nie jest świadczeniem niepodzielnym w rozumieniu tego przepisu.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie zastosowano przepisu w sytuacji, gdy powód miał możliwość dochodzenia należności od nowego użytkownika wieczystego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego jest świadczeniem podzielnym. W przypadku zbycia prawa użytkowania wieczystego w ciągu roku kalendarzowego, obowiązek zapłaty opłaty rocznej ulega podziałowi między dotychczasowego i nowego użytkownika, proporcjonalnie do czasu posiadania prawa. Powód miał wiedzę o zmianie użytkownika wieczystego i mógł dochodzić opłat od nowego podmiotu.

Odrzucone argumenty

Użytkownik wieczysty, który zbył prawo użytkowania wieczystego w trakcie roku kalendarzowego, jest zobowiązany do zapłaty całości opłat rocznych do dnia 31 marca danego roku. Zastosowanie art. 5 k.c. w celu obciążenia pozwanych całością opłaty ze względu na zbycie prawa na rzecz spółki, której są wspólnikami.

Godne uwagi sformułowania

opłata roczna nie jest świadczeniem niepodzielnym w rozumieniu art. 379 § 2 k.c. opłata ta, w razie zbycia użytkowania w ciągu roku kalendarzowego obciąża proporcjonalnie poprzedniego i nowego użytkownika wieczystego opłata w ocenie sądu I instancji obciąża nowego użytkownika, o którym powód wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć z przedłożonego aktu notarialnego niezależnie od struktury własnościowej jest odmiennym od pozwanych podmiotem praw i obowiązków

Skład orzekający

Teresa Kołeczko – Wacławik

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Hajda

sędzia

Roman Troll

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady podziału opłaty za wieczyste użytkowanie nieruchomości między poprzedniego a nowego użytkownika w przypadku zbycia prawa w trakcie roku kalendarzowego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo użytkowania wieczystego zostało zbyte w trakcie roku kalendarzowego, a opłata roczna nie została jeszcze w całości uiszczona. Kluczowe jest ustalenie daty wymagalności opłaty i daty ujawnienia nowego użytkownika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i zobowiązań, ponieważ precyzuje zasady podziału opłat za użytkowanie wieczyste w specyficznych okolicznościach zbycia prawa.

Kto płaci za wieczyste użytkowanie, gdy sprzedasz działkę w połowie roku?

Dane finansowe

WPS: 6101,9 PLN

opłata za użytkowanie wieczyste: 6101,9 PLN

opłata za użytkowanie wieczyste: 5796,4 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1221/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko – Wacławik (spr.) Sędzia SO Anna Hajda Sędzia SR (del.) Roman Troll Protokolant Renata Krzysteczko po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta P. przeciwko S. Z. i J. Z. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I C 1383/12 1. oddala apelację; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 1.200 zł (tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Roman Troll SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Anna Hajda Sygn. akt III Ca 1221/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach zasądził od pozwanych S. Z. i J. Z. solidarnie na rzecz powoda Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta P. kwotę 6.101,90 zł z ustawowymi odsetkami od 1 kwietnia 2009r. i 5.796,40 zł z ustawowymi odsetkami od 1 kwietnia 2010r., oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach procesu. Sąd I instancji ustalił, że pozwani byli użytkownikami wieczystymi nieruchomości w P. - działki (...) , za którą opłata roczna w 2009r. wynosiła 2.455,94 zł oraz działki (...) , za którą opłata roczna wynosiła w 2009r. 3.645,96 zł i 40.686,30 zł w 2010r. W dniu 19 stycznia 2010r. pozwani podwyższyli kapitał zakładowy Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Serwis (...) , której są wspólnikami, poprzez pokrycie go wkładem niepieniężnym w postaci prawa użytkowania wieczystego działki (...) . O zmianie użytkownika wieczystego powód został powiadomiony 25 stycznia 2010r., a w księdze wieczystej wpisu nowego użytkownika dokonano 22 lutego 2010r. Pozwani nie zapłacili opłat za użytkowanie wieczyste obu działek w 2009r. oraz za działkę (...) w 2010r. co było bezsporne. Za działkę (...) nie zapłacili w 2010r. ponieważ nie godzili się z aktualizacją opłaty rocznej, ale jej nie zaskarżyli, a po drugie dlatego, że zbyli nieruchomość 19 stycznia 2010r. W tych okolicznościach uznał Sąd Rejonowy, że powodowi należy się od pozwanych opłata roczna za obie działki w 2009r. w wysokości 6.101,90 zł ( jako suma opłat 2.455,94 zł. i 3.645,96 zł.), zaś w 2010r.opłata w wysokości 40.686,30 zł. w tym od pozwanych opłata w wysokości 5.796,40 zł. za okres przez który korzystali z nieruchomości liczony do dnia ujawnienia nowego użytkownika wieczystego w księdze wieczystej. tj. za okres 52 dni. Od 22 lutego 2010r. opłata w ocenie sądu I instancji obciąża nowego użytkownika, o którym powód wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć z przedłożonego aktu notarialnego. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołał przepis art. 238 k.c. oraz art. 71 ust. 4 ustawy z 21.8.1997r. o gospodarce nieruchomościami . Wskazał też na wyroku z 25.11.2010r. I CSK 692/09 Sądu Najwyższego, w którego uzasadnieniu Sąd Najwyższy stwierdził, że opłata roczna nie jest świadczeniem niepodzielnym w rozumieniu art. 379 § 2 k.c. i opłata ta, w razie zbycia użytkowania w ciągu roku kalendarzowego obciąża proporcjonalnie poprzedniego i nowego użytkownika wieczystego. W apelacji, w zakresie oddalonego powództwa powód zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to: - art. 71 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że użytkownik wieczysty, który zbył prawo użytkowania wieczystego w trakcie roku kalendarzowego nie jest zobowiązany do zapłaty całości opłat z tytułu prawa użytkowania wieczystego do dnia 31 marca danego roku, - art. 238 k.c. w zw. z art. 379 § 2 k.c. przez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, iż opłata z tytułu użytkowania wieczystego jest świadczeniem podzielnym oraz, że użytkownik wieczysty, który zbył w trakcie roku kalendarzowego prawo użytkowania wieczystego nie jest zobowiązany do zapłaty całości opłat z tytułu zbytego prawa do dnia 31 marca danego roku, - art. 5 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym, podczas gdy w ocenie powoda zbycie przez pozwanych prawa użytkowania wieczystego na rzecz spółki prawa handlowego, której wspólnikami są pozwani, w zaistniałym stanie faktycznym przy rozbieżnych stanowiskach doktryny i orzecznictwa sądów powszechnych dawało podstawy do przyjęcia, iż oddalenie powództwa w zaskarżonej części spowoduje dla powoda przedawnienie roszczeń względem spółki, której pozwani są właścicielami, co w sposób oczywisty narusza zasady współżycia społecznego. Przedstawiając powyższe zarzuty wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zasądzenie od pozwanych na jego rzecz dalszej kwoty 34.889,90 zł. z ustawowymi odsetkami od 1 kwietnia 2010r. i obciążenie pozwanych kosztami procesu. Pozwani wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu na ich rzecz. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja nie mogła odnieść skutku. Akceptuje bowiem sąd odwoławczy pogląd sądu I instancji, iż w razie zbycia prawa użytkowania wieczystego w ciągu roku kalendarzowego, obowiązek wniesienia opłaty rocznej ulega podziałowi między dotychczasowego i nowego użytkownika, proporcjonalnie do czasu, w jakim prawo im przysługiwało. Takie stanowisko w tym przedmiocie zajął Sąd Najwyższy w powołanym przez Sąd Rejonowy wyroku z 25 listopada 2010r. wydanym w sprawie I CSK 692/09, ale także w postanowieniach z 12 lutego 2014r. wydanym w sprawie IV CSK 284/13 i z 10 kwietnia 2014r. wydanym w sprawie I CSK 408/13. Argumenty przedstawione przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniach powyższych orzeczeń są przekonywujące. W niniejszej sprawie zbycie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło w styczniu 2010r. a więc przed 31 marca jako datą wymagalności opłaty rocznej. Tak więc w dniu wymagalności opłaty rocznej, zobowiązanymi do jej uiszczenia byli dotychczasowy użytkownik czyli pozwani i nowy użytkownik – Serwis (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. . Zasadnie przy tym przyjął Sąd Rejonowy, że nowy użytkownik miał obowiązek uiszczenia opłaty rocznej od czasu ujawnienia jego prawa w księdze wieczystej, zaś pozwani za okres do tego czasu. Z tych przyczyn nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 71 ust 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 238 k.c. w zw. z art. 379 § 2 k.c. Nie mógł też odnieść skutku zarzut naruszenia art. 5 k.c. W dniu wymagalności opłaty rocznej za 2010r. powód wiedział już, że prawo użytkowania wieczystego działki (...) przeniesione zostało na pokrycie udziałów w Serwis (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością , która niezależnie od struktury własnościowej jest odmiennym od pozwanych podmiotem praw i obowiązków. Odpis aktu notarialnego w tym przedmiocie wpłynął do Kancelarii Urzędu Miasta w P. w dniu 25 stycznia (...) . (k. 87 akt), stąd powód mógł podjąć działania w celu wyegzekwowania od dotychczasowych i nowego użytkownika opłaty rocznej, która jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 12 lutego 2014r. IV CSK 284/13 jest ściśle związana z czasem trwania użytkowania wieczystego i obciąża każdoczesnego użytkownika wieczystego, a więc podmiot, któremu prawo to w danym okresie przysługuje. Nie wskazał przy tym powód, by istniały jakiekolwiek przeszkody w dochodzeniu opłaty rocznej za 2010r. za okres od 22 lutego 2010r. od nowego użytkownika wieczystego. Z powyższych względów, skoro wyrok Sądu Rejonowego jest prawidłowy, apelacja jako bezzasadna została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 5 i 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu z 28 września 2002r. ( Dz.U. 2013, poz. 490 t.j.) SSR del Roman Troll SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SOO Anna Hajda

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI