III CA 1208/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że nie miał on interesu prawnego w ustaleniu braku własności pojazdu w postępowaniu cywilnym, gdyż kwestię tę można wyjaśnić w postępowaniu administracyjnym.
Powód I.K. domagał się ustalenia, że nie jest właścicielem samochodu od 2004 roku, aby wykorzystać to w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od środków transportowych. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając brak interesu prawnego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, podkreślając, że powództwo o ustalenie nie może służyć jedynie uzyskaniu dowodu do innego postępowania, a kwestię własności można wyjaśnić w postępowaniu administracyjnym.
Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 roku oddalił powództwo I.K. przeciwko Miastu Ł. o ustalenie, że powód nie jest właścicielem samochodu od 5 marca 2004 roku, zasądzając jednocześnie koszty zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 189 k.p.c. przez błędne ustalenie braku interesu prawnego oraz art. 233 k.p.c. przez wadliwą ocenę dowodów. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał ją za niezasadną. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. W uzasadnieniu wskazano, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest zasadny tylko w przypadku rażącego naruszenia zasad logiki lub doświadczenia życiowego, a polemika z oceną dowodów nie jest wystarczająca. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 189 k.p.c., Sąd Okręgowy podkreślił, że interes prawny musi być obiektywny i nie występuje, gdy stan niepewności można usunąć w innym postępowaniu. W tej sprawie powód mógł dochodzić swoich praw w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia podatku od środków transportowych, co wyklucza istnienie interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. Sąd wskazał, że powództwo o ustalenie nie może służyć jedynie uzyskaniu dowodu do wykorzystania w innym postępowaniu. W konsekwencji apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie ma interesu prawnego w takim ustaleniu.
Uzasadnienie
Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. jest kategorią obiektywną i nie zachodzi, gdy stan niepewności można usunąć w innym postępowaniu, np. administracyjnym, a powództwo o ustalenie nie może służyć jedynie uzyskaniu dowodu do innego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Miasto Ł. – Prezydent Miasta Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Miasto Ł. – Prezydent Miasta Ł. | instytucja | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. jest kategorią obiektywną i nie zachodzi, gdy stan niepewności można usunąć w innym postępowaniu, a powództwo o ustalenie nie może służyć jedynie uzyskaniu dowodu do innego postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów należy do sądu orzekającego i nie dochodzi do naruszenia art. 233 § 1 KPC, gdy z dowodu można było wywieść wnioski inne niż przyjęte przez sąd, o ile nie naruszono podstawowych reguł oceny wiarygodności i mocy dowodów.
o.p. art. 180
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu braku własności pojazdu w postępowaniu cywilnym, gdyż może to wyjaśnić w postępowaniu administracyjnym. Powództwo o ustalenie nie może służyć jedynie uzyskaniu dowodu do wykorzystania w innym postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 189 k.p.c. przez błędne ustalenie braku interesu prawnego. Naruszenie art. 233 k.p.c. przez wadliwą ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny w rozumieniu art. 189 jest kategorią obiektywną i nie występuje w takiej sytuacji, gdy stan niepewności u powoda jest wywołany przez składanie wniosków o wszczęcie postępowania administracyjnego. Powództwo o ustalenie nie może służyć samemu tylko uzyskaniu dowodów, które miałyby być wykorzystane w innym postępowaniu.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu stosowania art. 189 k.p.c. i relacji między postępowaniem cywilnym a administracyjnym w kontekście interesu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie celem powództwa o ustalenie jest uzyskanie dowodu do postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą interesu prawnego i relacji między różnymi rodzajami postępowań, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy można użyć sądu cywilnego do zdobycia dowodów dla urzędu skarbowego? Sąd odpowiada.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 60 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1208/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi w sprawie o sygn. akt I C 1094/15 z powództwa I. K. przeciwko Miastu Ł. – Prezydentowi Miasta Ł. o ustalenie oddalił powództwo, zasądził od I. K. na rzecz Miasta Ł. – Prezydenta Miasta Ł. kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Apelację od powyższego wyroku złożył powód I. K. zaskarżając go w całości. Rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego skarżący zarzucił naruszenie: - art. 189 k.p.c. przez jego niezastosowanie i dokonanie błędnego ustalenia, że powód nie ma interesu prawnego w sprawie, ponieważ w toczącym się postępowaniu podatkowym może osiągnąć w pełni ochronę swoich praw, - art. 233 k.p.c. przez niedostrzeżenie, że administracyjne postępowanie podatkowe toczy się wyłącznie w zakresie „ustalenia wysokości zobowiązania” albowiem okoliczność, że powód figuruje w dokumentach urzędu jako właściciel (...) jest w tym jak również w każdym innym postępowaniu administracyjnym niewzruszalna. Zachodzi błąd w ustaleniu, że powód może dochodzić swoich praw w postępowaniu administracyjnym (k. 38). W konkluzji skarżący wniósł o zmianę kwestionowanego wyroku przez ustalenie, że powód od 5 marca 2004 roku nie jest właścicielem samochodu marki R. o nr rej. (...) oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja nie jest zasadna. Sąd Okręgowy na podstawie art. 382 k.p.c. podziela i przyjmuje za własny ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny, który ocenił jako prawidłowy i zgodny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Jako trafną należało uznać także ocenę prawną dokonaną przez Sąd I instancji. W doktrynie i judykaturze panuje zgoda co do tego, że z uwagi na przyznaną sądowi swobodę w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie wtedy, gdy podstawą rozstrzygnięcia uczyniono rozumowanie sprzeczne z zasadami logiki bądź wskazaniami doświadczenia życiowego. Dlatego w sytuacji, gdy na podstawie zgromadzonych dowodów możliwe jest wyprowadzenie konkurencyjnych wniosków co do przebiegu badanych zdarzeń, dla podważenia stanowiska orzekającego sądu nie wystarcza twierdzenie skarżącego o wadliwości poczynionych ustaleń odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest wskazanie jakich to konkretnie uchybień w ocenie dowodów dopuścił się orzekający sąd naruszając w ten sposób opisane wyżej kryteria, wiążące w ramach swobodnej oceny dowodów (tak np. K. Flaga - Gieruszyńska w: Kodeks postępowania cywilnego , pod red. A. Zielińskiego, Warszawa 2006, tom I, s. 794, 795, por. także wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2008r., I ACa 205/08, Legalis, w którym stwierdzono: „Fakt, że określony dowód został oceniony niezgodnie z intencją skarżącego, nie oznacza naruszenia art. 233 § 1 KPC.) Ocena dowodów należy bowiem do sądu orzekającego i nawet w sytuacji, w której z dowodu można było wywieść wnioski inne niż przyjęte przez sąd, nie dochodzi do naruszenia art. 233 § 1 KPC ”; Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005r., III CK 314/05, Orzecznictwo w Sprawach (...) /, w którego tezie stwierdzono, że: „Do naruszenia przepisu art. 233 § 1 KPC mogłoby dojść tylko wówczas, gdyby skarżący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów”. Odnosząc powyższe do stanowiska skarżącego uznać trzeba, iż nie sprostał on opisanym wymogom formułowania analizowanego zarzutu, a jego stanowisko jest wyrazem polemiki ze stwierdzeniem Sądu Rejowego przyjętym u podstaw zaskarżonego wyroku, że powód może dochodzić swoich praw w postępowaniu administracyjnym i powinien żądać ustalenia okoliczności zbycia pojazdu w toku wszczętego z jego udziałem postępowania administracyjnego w sprawie określenia podatku od środków transportowych. W świetle przedstawionych uwag nie jest to jednak wystarczające dla podważenia stanowiska prezentowanego w zaskarżonym orzeczeniu. Wbrew wywodom apelacji Sąd Rejonowy prawidłowo wywiódł, że w świetle art. 189 k.p.c. powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu, że nie jest właścicielem samochodu marki R. o nr rej. (...) od 5 marca 2004 roku. W przedmiocie wykładni pojęcia interesu prawnego Sąd Najwyższy wyjaśnił, że interes prawny, o którym mowa w przepisie art. 189 KPC , nie może być rozumiany subiektywnie, tj. według odczucia powoda, ale obiektywnie, tj. na podstawie rozumnej oceny sytuacji, w której powód występuje z tego rodzaju powództwem. Interes prawny podwoda musi być ponadto zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego, jak również z celem, któremu służy art. 189 KPC (wyr. SN z 28.11.2002 r., II CKN 1047/00, L. ). Interes prawny w rozumieniu art. 189 jest kategorią obiektywną i nie występuje w takiej sytuacji, gdy stan niepewności u powoda jest wywołany przez składanie wniosków o wszczęcie postępowania administracyjnego (zob. wyr. SN z 16.12.1993 r., I CRN 141/93, niepubl., cyt. za J. Gudowskim , Kodeks, s. 189). Brak interesu prawnego występuje w sytuacji, gdy powód może żądać świadczenia bądź na drodze sądowej, bądź w postępowaniu administracyjnym (zob. wyr. SN 21.1.1998 r., II CKN 572/97, L. ). Sąd Najwyższy uznał, że interes prawny nie zachodzi z reguły, gdy zainteresowany może na innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw (wyr. SN z 22.11.2002 r., IV CKN 1519/00, L. ). W świetle tak rozumianego interesu prawnego jak wskazano powyżej, nie można podzielić zarzutu skarżącego, że zakwestionowany przez niego wyrok zapadł z naruszeniem art. 189 k.p.c. Nie budzi bowiem wątpliwości, że skarżący nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia, że nie jest właścicielem pojazdu, w postępowaniu cywilnym dla potrzeb postępowania administracyjnego – w sprawie ustalenia podatku od środków transportu. Ponadto okoliczność ta może zostać wyjaśniona w postępowaniu administracyjnym. Pozwalają na to przepisy art. 180, art. 181 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku ordynacji podatkowej (Dz.U.2105.613). O braku istnienia interesu prawnego, w rozumieniu art. 189 k.p.c. , świadczy przede wszystkim cel wytoczonego powództwa, które zmierzało do stworzenia dowodu wskazującego, że powód nie jest właścicielem pojazdu, na potrzeby postępowania administracyjnego – w sprawie ustalenia podatku od środków transportowych. Nie ulega wątpliwości, że tak określony cel powództwa jest sprzeczny z funkcją art. 189 k.p.c. Powództwo o ustalenie nie może służyć samemu tylko uzyskaniu dowodów, które miałyby być wykorzystane w innym postępowaniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 lutego 2003 r., I PKN 597/98, OSNP 2000 z. 8 poz. 301), jak chce tego powód. Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako niezasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI