III CA 1186/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu przez dwutorową linię elektroenergetyczną wysokiego napięcia na nieruchomościach wnioskodawców. Sąd Rejonowy w Brzezinach oddalił ten zarzut, ustalając, że przedsiębiorca (uczestnik postępowania) nie wykazał posiadania w dobrej wierze, ponieważ nie posiadał skutecznego tytułu prawnego do wejścia na grunt w momencie rozpoczęcia budowy linii w latach 80. XX wieku. Sąd Rejonowy wskazał, że decyzje administracyjne dotyczące inwestycji nie dotyczyły bezpośrednio nieruchomości wnioskodawców, a działki te figurowały jako należące do Państwowego Funduszu Ziemi, co wykluczało zastosowanie przepisów o wywłaszczeniu w stosunku do faktycznych właścicieli. Ponadto, Sąd Rejonowy uznał, że bieg terminu zasiedzenia został przerwany przez złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej w 2011 roku. Uczestnik postępowania wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych, w tym wydanie postanowienia wstępnego o negatywnej treści, co jest niedopuszczalne. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną w zakresie zarzutów proceduralnych i uchylił postanowienie Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że postanowienie wstępne może być wydane tylko w sytuacji, gdy sąd uzna roszczenie za usprawiedliwione co do zasady, a nie co do zarzutu, a jego treść powinna być pozytywna. Ponadto, zmiana sentencji z negatywnej na pozytywną naruszałaby zakaz reformationis in peius. Mimo uchylenia postanowienia z przyczyn proceduralnych, Sąd Okręgowy podzielił merytoryczną ocenę Sądu Rejonowego co do bezzasadności zarzutu zasiedzenia. Sąd Okręgowy potwierdził, że uczestnik nie wykazał posiadania w dobrej wierze ani skutecznego tytułu prawnego, a także uznał, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z 2011 roku skutecznie przerwał bieg zasiedzenia, nawet jeśli dotyczył zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie i żądania zaniechania naruszania prawa własności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja dopuszczalności i formy postanowień wstępnych w postępowaniu nieprocesowym, a także kwestie zasiedzenia służebności przesyłu, w tym ocena dobrej wiary i przerwania biegu zasiedzenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienie wstępne w postępowaniu nieprocesowym może mieć negatywną treść i dotyczyć oddalenia zarzutu, a nie zasady roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie wstępne w postępowaniu nieprocesowym, podobnie jak wyrok wstępny w procesowym, może być wydane tylko wtedy, gdy sąd uzna roszczenie za usprawiedliwione co do zasady, a jego treść powinna być pozytywna. Oddalenie zarzutu zasiedzenia nie mieści się w tej kategorii.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 318 § 1 kpc i orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że postanowienie wstępne ma na celu przesądzenie o zasadzie roszczenia, a nie o zarzutach strony. Negatywna treść postanowienia wstępnego oraz orzekanie o zarzucie narusza przepisy proceduralne.
Czy przedsiębiorca posiadał tytuł prawny do wejścia na grunt i posadowienia urządzeń przesyłowych w latach 80. XX wieku, uzasadniający posiadanie w dobrej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorca nie wykazał posiadania w dobrej wierze, ponieważ nie posiadał skutecznego tytułu prawnego (decyzji wywłaszczeniowej lub zgody właścicieli) do wejścia na grunt w momencie rozpoczęcia budowy linii energetycznej.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy ustalił, że decyzje administracyjne dotyczące inwestycji nie dotyczyły bezpośrednio nieruchomości wnioskodawców, a działki te figurowały jako należące do Państwowego Funduszu Ziemi, co wykluczało zastosowanie przepisów o wywłaszczeniu w stosunku do faktycznych właścicieli. Brak takiej decyzji lub zgody właścicieli wyklucza dobrą wiarę.
Czy złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości i zaniechanie naruszania prawa własności przerywa bieg zasiedzenia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach tej sprawy, złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej z żądaniem zapłaty wynagrodzenia i zaniechania naruszania prawa własności skutecznie przerwało bieg zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, zawierający żądanie zapłaty i zaniechania naruszania prawa własności, zamanifestował wolę właścicieli do zmiany dotychczasowych relacji i zmierzał do ukształtowania stosunku prawnego w oparciu o posiadanie zależne za wynagrodzeniem, co stanowi czynność przerywającą bieg zasiedzenia.
Czy władanie nieruchomością na podstawie umowy użyczenia może prowadzić do zasiedzenia służebności przesyłu?
Odpowiedź sądu
Nie, władanie nieruchomością na podstawie umowy użyczenia jest posiadaniem zależnym i nie prowadzi do nabycia prawa w drodze zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że umowa użyczenia polega na bezpłatnym używaniu rzeczy i jest kwalifikowana jako posiadanie zależne, które nie jest podstawą do zasiedzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| H. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Spółka Akcyjna w K. | spółka | uczestnik |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 35
Decyzja wydana na podstawie tego przepisu stanowi skuteczny tytuł prawny do korzystania z nieruchomości.
k.p.c. art. 318 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może wydać wyrok wstępny, jeżeli uzna roszczenie za usprawiedliwione w zasadzie. W postępowaniu nieprocesowym stosuje się odpowiednio art. 318 § 1 kpc w związku z art. 13 § 2 kpc.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny materiału dowodowego.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla sprawy.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary.
k.c. art. 341
Kodeks cywilny
Domniemanie posiadania zgodnie z prawem.
k.p.c. art. 234
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu zasiedzenia przez czynność przed sądem.
k.c. art. 175
Kodeks cywilny
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
Istota umowy użyczenia.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz reformationis in peius.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Posiadanie zależne.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy Kodeks cywilny art. 9
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa procesowego poprzez wydanie postanowienia wstępnego o negatywnej treści w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu. • Naruszenie art. 318 § 1 kpc poprzez orzekanie o zarzucie, a nie o zasadzie roszczenia. • Brak skutecznego tytułu prawnego do wejścia na grunt w dobrej wierze. • Skuteczne przerwanie biegu zasiedzenia przez wniosek o zawezwanie do próby ugodowej.
Odrzucone argumenty
Zarzut zasiedzenia służebności przesyłu. • Twierdzenie o posiadaniu w dobrej wierze na podstawie decyzji administracyjnej. • Argument o braku przerwania biegu zasiedzenia przez wniosek o zawezwanie do próby ugodowej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy nie mógł zmienić postanowienia z dnia 14 maja 2015 roku poprzez nadanie mu formuły o treści pozytywną. Niezależnie bowiem od sposobu redakcji sentencji, jej merytoryczna treść pozostaje poza zakresem określonym normą art. 318 § 1 kpc w związku z art. 13 § 2 kpc, uzasadniającą dopuszczalność wydania postanowienia wstępnego w niniejszej sprawie. • W tej sytuacji, wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, skierowany przeciwko uprawnieniu uczestnika jako posiadaczowi korzystającemu z linii przesyłowych unicestwiał samoistność tego posiadania. • Wnioskodawcy jako współwłaściciele nieruchomości wzywając uczestnika do zapłaty przed upływem okresu zasiedzenia tym samym wykazali aktywność dostatecznie wykazującą wolę do zmiany dotychczas istniejących relacji.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności i formy postanowień wstępnych w postępowaniu nieprocesowym, a także kwestie zasiedzenia służebności przesyłu, w tym ocena dobrej wiary i przerwania biegu zasiedzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii zasiedzenia służebności przesyłu, a jednocześnie zawiera ciekawy wątek proceduralny dotyczący dopuszczalności postanowień wstępnych, co jest istotne dla praktyków.
“Ważna lekcja z postępowania nieprocesowego: dlaczego postanowienie wstępne nie może być negatywne?”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.