Orzeczenie · 2014-09-17

III Ca 1180/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2014-09-17
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pożyczkaspadeknastępstwo prawneprzedawnieniekoszty procesuapelacjaSKOK

Powódka (...) z siedzibą w G. domagała się od pozwanego W. M. zapłaty kwoty 764,17 zł wraz z odsetkami, wskazując, że pozwany jest następcą prawnym zmarłego A. M., który zaciągnął pożyczkę odnawialną. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej pierwotnie wydał nakaz zapłaty, który został następnie uchylony po sprzeciwie pozwanego. Po przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w Gliwicach, wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r. zasądzono od pozwanego na rzecz powódki kwotę 764,17 zł, zastrzegając pozwanemu prawo do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności do wartości czynnej spadku. Sąd Rejonowy uznał roszczenie za wymagalne z dniem śmierci A. M. (14 kwietnia 2010 r.) na podstawie statutu spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej i ustawy o SKOK, co oznaczało, że pozew wniesiony 23 lipca 2012 r. nie był przedawniony. Sąd odrzucił również zarzut niewykazania majątku spadkowego, powołując się na art. 319 k.p.c. i art. 1031 § 2 k.c., zgodnie z którymi ustalenie stanu czynnego spadku należy do postępowania egzekucyjnego. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie przepisów o dowodach (art. 244, 245 kpc) poprzez dopuszczenie kopii dokumentów oraz naruszenie zasad postępowania (art. 3, 5 kpc, art. 6 kc) i zasady zaufania do organów wymiaru sprawiedliwości, zarzucając sądowi stronniczość i działanie w roli pełnomocnika powódki. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i wywody prawne Sądu Rejonowego, stwierdzając, że zarzuty apelacji są chybione. Sąd podkreślił, że powódka przedłożyła wymagane dokumenty w prawidłowej formie po zakwestionowaniu ich przez pozwanego, a wezwanie do ich przedłożenia nie świadczyło o stronniczości sądu. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie wymagalności roszczeń z umów pożyczek w SKOK po śmierci pożyczkobiorcy, ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy w postępowaniu rozpoznawczym, dopuszczalność dowodów w postępowaniu cywilnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki umów z SKOK i przepisów obowiązujących w danym okresie. Interpretacja art. 319 k.p.c. i art. 1031 § 2 k.c. jest utrwalona.

Zagadnienia prawne (3)

Czy roszczenie z umowy pożyczki, której stroną był zmarły, jest przedawnione, jeśli pozew został złożony po upływie 3 lat od śmierci spadkodawcy, ale przed upływem terminu wymagalności wynikającego z postanowień statutu spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie nie jest przedawnione, ponieważ stało się wymagalne z dniem ustania członkostwa zmarłego w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, a pozew został wniesiony przed upływem 3-letniego terminu przedawnienia od tej daty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie ze statutem SKOK i ustawą o SKOK, w przypadku ustania członkostwa, roszczenie o zwrot pożyczki staje się wymagalne z dniem ustania członkostwa. W tej sprawie śmierć pożyczkobiorcy spowodowała ustanie członkostwa i wymagalność roszczenia, a pozew został wniesiony w terminie.

Czy sąd rozpoznający sprawę o zapłatę długu spadkowego powinien badać istnienie majątku spadkowego i oddalić powództwo, jeśli spadkobierca przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd rozpoznawczy nie bada istnienia majątku spadkowego. Może jedynie ograniczyć odpowiedzialność pozwanego do wartości czynnej spadku, a ustalenie stanu czynnego spadku należy do postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 319 k.p.c. i art. 1031 § 2 k.c. oraz orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, zgodnie z którym sąd rozpoznawczy może jedynie zastrzec w wyroku ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy, ale nie oddalić powództwa z powodu braku majątku spadkowego. Kwestia ta jest badana w postępowaniu egzekucyjnym.

Czy wezwanie przez sąd powódki do przedłożenia dokumentów w prawidłowej formie, po zakwestionowaniu ich przez stronę przeciwną, stanowi naruszenie zasady bezstronności sądu?

Odpowiedź sądu

Nie, takie działanie sądu nie narusza zasady bezstronności, lecz jest przejawem dążenia do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i dopuszczenia dowodów w odpowiedniej formie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wezwanie powódki do przedłożenia dokumentów w prawidłowej formie, po tym jak strona pozwana zakwestionowała ich formę, było uzasadnione i nie świadczyło o stronniczości sądu. Było to działanie mające na celu zapewnienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powódka

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowódka
W. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

u.s.k.o. art. 3 § ust. 1

Ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych

u.s.k.o. art. 28

Ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 319

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 1031 § § 2 zdanie pierwsze

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 720

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie z tytułu pożyczki stało się wymagalne z dniem ustania członkostwa w SKOK, a pozew został wniesiony przed upływem terminu przedawnienia. • Ustalenie stanu czynnego spadku należy do postępowania egzekucyjnego, a nie rozpoznawczego; sąd może jedynie ograniczyć odpowiedzialność spadkobiercy. • Przedłożenie przez powódkę dokumentów w prawidłowej formie po zakwestionowaniu ich przez pozwanego nie stanowi naruszenia zasady bezstronności sądu.

Odrzucone argumenty

Roszczenie uległo przedawnieniu. • Powódka nie udowodniła istnienia majątku spadkowego. • Dopuszczenie przez sąd dokumentów w formie kopii stanowi naruszenie przepisów o dowodach. • Działanie sądu polegające na wezwaniu do przedłożenia dokumentów świadczy o jego stronniczości.

Godne uwagi sformułowania

kwestia, czy długi spadkowe przekraczają stan czynny spadku wobec jego przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza, nie podlega badaniu w ramach postępowania rozpoznawczego. • Ustalenie, czy istnieje spadek (majątek) pozwalający na zaspokojenie przypadającej od dłużnika należności, należy do postępowania egzekucyjnego.

Skład orzekający

Anna Hajda

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wymagalności roszczeń z umów pożyczek w SKOK po śmierci pożyczkobiorcy, ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy w postępowaniu rozpoznawczym, dopuszczalność dowodów w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umów z SKOK i przepisów obowiązujących w danym okresie. Interpretacja art. 319 k.p.c. i art. 1031 § 2 k.c. jest utrwalona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych związanych z dziedziczeniem i odpowiedzialnością spadkobiercy, a także interpretacji przepisów dotyczących przedawnienia i dowodów. Jest to typowa sprawa cywilna, ale z istotnymi elementami praktycznymi dla prawników.

Dziedziczysz długi? Kiedy roszczenie staje się wymagalne po śmierci dłużnika i jak chronić swój majątek.

Dane finansowe

WPS: 764,17 PLN

zapłata: 764,17 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 90 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst