III Ca 1180/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka (...) z siedzibą w G. domagała się od pozwanego W. M. zapłaty kwoty 764,17 zł wraz z odsetkami, wskazując, że pozwany jest następcą prawnym zmarłego A. M., który zaciągnął pożyczkę odnawialną. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej pierwotnie wydał nakaz zapłaty, który został następnie uchylony po sprzeciwie pozwanego. Po przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w Gliwicach, wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r. zasądzono od pozwanego na rzecz powódki kwotę 764,17 zł, zastrzegając pozwanemu prawo do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności do wartości czynnej spadku. Sąd Rejonowy uznał roszczenie za wymagalne z dniem śmierci A. M. (14 kwietnia 2010 r.) na podstawie statutu spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej i ustawy o SKOK, co oznaczało, że pozew wniesiony 23 lipca 2012 r. nie był przedawniony. Sąd odrzucił również zarzut niewykazania majątku spadkowego, powołując się na art. 319 k.p.c. i art. 1031 § 2 k.c., zgodnie z którymi ustalenie stanu czynnego spadku należy do postępowania egzekucyjnego. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie przepisów o dowodach (art. 244, 245 kpc) poprzez dopuszczenie kopii dokumentów oraz naruszenie zasad postępowania (art. 3, 5 kpc, art. 6 kc) i zasady zaufania do organów wymiaru sprawiedliwości, zarzucając sądowi stronniczość i działanie w roli pełnomocnika powódki. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i wywody prawne Sądu Rejonowego, stwierdzając, że zarzuty apelacji są chybione. Sąd podkreślił, że powódka przedłożyła wymagane dokumenty w prawidłowej formie po zakwestionowaniu ich przez pozwanego, a wezwanie do ich przedłożenia nie świadczyło o stronniczości sądu. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wymagalności roszczeń z umów pożyczek w SKOK po śmierci pożyczkobiorcy, ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy w postępowaniu rozpoznawczym, dopuszczalność dowodów w postępowaniu cywilnym.
Dotyczy specyfiki umów z SKOK i przepisów obowiązujących w danym okresie. Interpretacja art. 319 k.p.c. i art. 1031 § 2 k.c. jest utrwalona.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie z umowy pożyczki, której stroną był zmarły, jest przedawnione, jeśli pozew został złożony po upływie 3 lat od śmierci spadkodawcy, ale przed upływem terminu wymagalności wynikającego z postanowień statutu spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie jest przedawnione, ponieważ stało się wymagalne z dniem ustania członkostwa zmarłego w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, a pozew został wniesiony przed upływem 3-letniego terminu przedawnienia od tej daty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie ze statutem SKOK i ustawą o SKOK, w przypadku ustania członkostwa, roszczenie o zwrot pożyczki staje się wymagalne z dniem ustania członkostwa. W tej sprawie śmierć pożyczkobiorcy spowodowała ustanie członkostwa i wymagalność roszczenia, a pozew został wniesiony w terminie.
Czy sąd rozpoznający sprawę o zapłatę długu spadkowego powinien badać istnienie majątku spadkowego i oddalić powództwo, jeśli spadkobierca przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd rozpoznawczy nie bada istnienia majątku spadkowego. Może jedynie ograniczyć odpowiedzialność pozwanego do wartości czynnej spadku, a ustalenie stanu czynnego spadku należy do postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 319 k.p.c. i art. 1031 § 2 k.c. oraz orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, zgodnie z którym sąd rozpoznawczy może jedynie zastrzec w wyroku ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy, ale nie oddalić powództwa z powodu braku majątku spadkowego. Kwestia ta jest badana w postępowaniu egzekucyjnym.
Czy wezwanie przez sąd powódki do przedłożenia dokumentów w prawidłowej formie, po zakwestionowaniu ich przez stronę przeciwną, stanowi naruszenie zasady bezstronności sądu?
Odpowiedź sądu
Nie, takie działanie sądu nie narusza zasady bezstronności, lecz jest przejawem dążenia do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i dopuszczenia dowodów w odpowiedniej formie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wezwanie powódki do przedłożenia dokumentów w prawidłowej formie, po tym jak strona pozwana zakwestionowała ich formę, było uzasadnione i nie świadczyło o stronniczości sądu. Było to działanie mające na celu zapewnienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powódka |
| W. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.s.k.o. art. 3 § ust. 1
Ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
u.s.k.o. art. 28
Ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 1031 § § 2 zdanie pierwsze
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie z tytułu pożyczki stało się wymagalne z dniem ustania członkostwa w SKOK, a pozew został wniesiony przed upływem terminu przedawnienia. • Ustalenie stanu czynnego spadku należy do postępowania egzekucyjnego, a nie rozpoznawczego; sąd może jedynie ograniczyć odpowiedzialność spadkobiercy. • Przedłożenie przez powódkę dokumentów w prawidłowej formie po zakwestionowaniu ich przez pozwanego nie stanowi naruszenia zasady bezstronności sądu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie uległo przedawnieniu. • Powódka nie udowodniła istnienia majątku spadkowego. • Dopuszczenie przez sąd dokumentów w formie kopii stanowi naruszenie przepisów o dowodach. • Działanie sądu polegające na wezwaniu do przedłożenia dokumentów świadczy o jego stronniczości.
Godne uwagi sformułowania
kwestia, czy długi spadkowe przekraczają stan czynny spadku wobec jego przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza, nie podlega badaniu w ramach postępowania rozpoznawczego. • Ustalenie, czy istnieje spadek (majątek) pozwalający na zaspokojenie przypadającej od dłużnika należności, należy do postępowania egzekucyjnego.
Skład orzekający
Anna Hajda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wymagalności roszczeń z umów pożyczek w SKOK po śmierci pożyczkobiorcy, ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy w postępowaniu rozpoznawczym, dopuszczalność dowodów w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umów z SKOK i przepisów obowiązujących w danym okresie. Interpretacja art. 319 k.p.c. i art. 1031 § 2 k.c. jest utrwalona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych związanych z dziedziczeniem i odpowiedzialnością spadkobiercy, a także interpretacji przepisów dotyczących przedawnienia i dowodów. Jest to typowa sprawa cywilna, ale z istotnymi elementami praktycznymi dla prawników.
“Dziedziczysz długi? Kiedy roszczenie staje się wymagalne po śmierci dłużnika i jak chronić swój majątek.”
Dane finansowe
WPS: 764,17 PLN
zapłata: 764,17 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 90 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.