III Ca 1169/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uznając, że zapis w zamówieniu dotyczący rabatów lub zwrotu zaliczki w przypadku przekroczenia terminu montażu nie stanowi kary umownej, co skutkowało uwzględnieniem części powództwa.
Powód dochodził zapłaty 3.054,00 zł od pozwanej za montaż mebli. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w części, a resztę powództwa oddalił, zasądzając koszty na rzecz pozwanej. Powód wniósł apelację, kwestionując m.in. naruszenie przepisów k.p.c. i k.c. Sąd Okręgowy, częściowo uwzględniając apelację, zmienił wyrok, uznając, że zapis o rabatach/zwrocie zaliczki nie jest karą umowną i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.000,00 zł wraz z odsetkami.
Sprawa dotyczyła powództwa I. G. przeciwko A. Z. o zapłatę 3.054,00 złotych. Sąd Rejonowy dla Łodzi –Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 19 maja 2014 roku umorzył postępowanie w zakresie kwoty 1.363,00 złotych, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu. Powód wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 355 § 1 k.p.c. poprzez umorzenie postępowania w zakresie przekraczającym cofnięcie pozwu, art. 233 k.p.c. poprzez błędne ustalenia faktyczne, art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez uznanie, że pozwana udowodniła swoje roszczenie, art. 207 § 6 k.p.c. poprzez uwzględnienie spóźnionego wniosku dowodowego, art. 65 k.c. poprzez błędną wykładnię postanowienia zamówienia oraz art. 483 § 1 k.c. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie. W apelacji domagał się zmiany wyroku i zasądzenia od pozwanej kwoty 2.000,00 zł z odsetkami oraz zwrotu kosztów. Pozwana wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał ją za zasadną. Podzielił ustalenia Sądu I instancji, ale zakwestionował interpretację zapisu w zamówieniu. Stwierdził, że zapis „w wypadku przekroczenia terminu montażu firma proponuje rabaty lub zwrot zaliczki” nie stanowi kary umownej, a jedynie podstawę do negocjacji. W związku z tym, że dzieło zostało oddane 16 grudnia 2011 roku, a powód dochodził zapłaty 2.000,00 zł, Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.000,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 17 grudnia 2011 roku. O kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego orzeczono na rzecz powoda kwotę 682,00 zł, a o kosztach postępowania apelacyjnego zasądzono na rzecz powoda opłatę sądową i wynagrodzenie pełnomocnika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, taki zapis nie stanowi kary umownej, a jedynie podstawę do negocjacji między stronami.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sformułowania użyte w zastrzeżeniu nie pozwalają na jego interpretację jako kary umownej, a jedynie jako propozycję negocjacji w przypadku przekroczenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. G. | osoba_fizyczna | powód |
| A. Z. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (16)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.c. art. 642 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy terminu płatności wynagrodzenia za dzieło.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy umorzenia postępowania w zakresie cofniętego powództwa.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ciężaru dowodu.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Dotyczy ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 207 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy spóźnionych wniosków dowodowych.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy kary umownej.
k.p.c. art. 505 § 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzasadnienia sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania sądu granicami żądania.
Dz.U.2014.1025 j.t. art. 28
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy podstawy naliczenia opłaty stałej.
Dz.U.2014.1025 j.t. art. 79
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy przypadków zwrotu opłaty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapis w zamówieniu dotyczący rabatów lub zwrotu zaliczki w przypadku przekroczenia terminu montażu nie stanowi kary umownej. Powództwo w zakresie kwoty 2.000,00 zł wraz z odsetkami zasługuje na uwzględnienie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. poprzez błędne ustalenia faktyczne. Zarzuty naruszenia art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez uznanie, że pozwana udowodniła swoje roszczenie. Zarzuty naruszenia art. 207 § 6 k.p.c. poprzez uwzględnienie spóźnionego wniosku dowodowego. Zarzuty naruszenia art. 65 k.c. poprzez błędną wykładnię postanowienia zamówienia. Zarzuty naruszenia art. 483 § 1 k.c. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotowego zapisu nie sposób postrzegać w kategorii zastrzeżenia kary umownej. Sformułowania użyte w jego ramach nakazują bowiem traktować przedmiotowe zastrzeżenie jedynie jako zastrzeżenie dające asumpt do podjęcia przez strony negocjacji, w sytuacji gdy umówiony przez strony termin realizacji dzieła nie zostanie zachowany.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zapisów umownych dotyczących kar umownych i konsekwencji przekroczenia terminu wykonania dzieła, zwłaszcza w kontekście umów o dzieło i umów o roboty budowlane."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego sformułowania zapisu umownego i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych klauzul umownych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie zapisów umownych, zwłaszcza tych dotyczących konsekwencji niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Pokazuje też, że nawet pozornie oczywiste zapisy mogą być różnie interpretowane przez sądy.
“Czy obietnica rabatu to kara umowna? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 3054 PLN
zapłata: 2000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1169/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 maja 2014 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi –Śródmieścia w Łodzi w sprawie o sygn. akt XVIII C 2684/13 z powództwa I. G. przeciwko A. Z. o zapłatę 3.054,00 złotych: 1. umorzył postępowanie w zakresie kwoty 1.363,00 złotych; 2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; 3. zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 30,50 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; 4. zwrócił od Skarbu Państwa –Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi na rzecz pozwanej kwotę 30,00 złotych tytułem opłaty uiszczonej w dniu 12 czerwca 2013 roku zaksięgowanej pod pozycja (...) / (...) . Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w części w zakresie pkt. 1. w odniesieniu do kwoty 309,00 złotych, pkt. 2 i 3 sentencji wyroku. Rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego skarżący zarzucił naruszenie: - art. 355 § 1 k.p.c. poprzez umorzenie postępowania w zakresie przekraczającym zakres w jakim powód cofnął pozew pismem z dnia 9 kwietnia 2014roku; - art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i mających istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, a polegających na uznaniu, że montaż zabudowy meblowej objętej zamówieniem z dnia 17 września 2011 roku został wykonany po dniu 27 października 2011 roku oraz nieuzasadnioną odmowę wiarygodności zeznaniom świadków w osobie M. D. i J. G. ; - art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez uznanie, że pozwana udowodniła swoje roszczenie o zapłatę 2.000,00 złotych; - art. 207 § 6 k.p.c. poprzez uwzględnienie wniosku pozwanej o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron z ograniczeniem do strony pozwanej pomimo, że ten wniosek należało uznać za spóźniony; - naruszenie art. 65 k.c. poprzez błędną wykładnię postanowienia zamówienia z dnia 17 września 2011 roku polegającą na uznaniu, że postanowienie to na wypadek przekroczenia przez powoda terminu montażu stanowi podstawę roszczenia pozwanej o zapłatę 2.000,00 złotych; - art. 483 § 1 k.c. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie, iż w punkcie 1. Sąd umarza postępowanie w zakresie kwoty 1.054,00 złotych, w pkt. 2. zasądza od pozwanej na jego rzecz kwotę 2.000,00 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 2.000,00 złotych od dnia 17 grudnia 2011 roku do dnia zapłaty a w pkt. 3. zasądza od pozwanej na jego rzecz kwotę 682,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu oraz zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a na wypadek przychylenia się przez sąd do stanowiska, iż przedmiotowy zapis stanowił zastrzeżenie kary umownej wniósł o miarkowanie przedmiotowej kary ze względu na właściwe wykonanie dzieła, brak szkody po stronie pozwanej oraz nadmierne wygórowanie kary /apelacja wraz z załącznikiem – k. 114- 120/. W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepianych/ odpowiedź na apelację – k. 126-129/. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. Stosownie do treści art. 505 13 § 2 k.p.c. , uzasadnienie sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, jeżeli sąd ten nie przeprowadził postępowania dowodowego. Sytuacja opisana w cytowanym przepisie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem Sąd Okręgowy, po dokonaniu analizy stanu faktycznego sprawy, podziela i przyjmuje za własne ustalenia Sądu I instancji stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia przyjętego w zaskarżonym wyroku. Wbrew zastrzeżeniom skarżącego, przedstawione w tej sprawie dowody zostały przez Sąd Rejonowy ocenione prawidłowo, a Sąd I instancji miał możliwość aby wyprowadzić wnioski, które legły u podstaw kwestionowanych przez apelującego ustaleń. W świetle zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego, apelujący nie może skutecznie argumentować, że dzieło wykonane zostało w terminie, to jest do dnia 27 października 2011 roku, w sytuacji, gdy w pozwie sam wskazywał, że dzieło wykonano dopiero w dniu 16 grudnia 2011 roku, a zeznania przywołanych przez niego świadków są niespójne, co trafnie wykazał Sąd Rejonowy, a nadto pozostają w sprzeczności z dokumentem w postaci protokołu z odbioru opatrzonego datą 16 grudnia 2011 roku. Zarzuty apelacji w tym zakresie uznać zatem należało za chybione. Zważywszy, że zakwestionowany przez powoda wniosek dowodowy został przez pozwaną zgłoszony po ustanowieniu przez nią profesjonalnego pełnomocnika, podobnie ocenić także należało zarzut oparty na dyspozycji art. 207 § 6 k.p.c. Niezasadnie również skarżący argumentuje jakoby Sąd Rejonowy, umarzając postępowanie, wykroczył poza zakres w jakim powód cofnął pozew. Zważyć wszak należy, że wskazana w pkt. 1 wyroku Sądu Rejonowego kwota, poza kwotą 1.054,00 złotych, obejmuje po prostu kwotę skapitalizowanych odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w zapłacie przedmiotowej kwoty (309,00 złotych), jak też, że właśnie w zakresie przedmiotowej kwoty wraz ze wskazanymi odsetkami powód cofnął powództwo w piśmie z dnia 9 kwietnia 2014 roku. Nie może być zatem mowy o naruszeniu art. 355 § 1 k.p.c. Niemniej jednak wyjaśnić trzeba, że z uwagi na fakt, że rozwiązanie przyjęte w tym zakresie przez Sąd Rejonowy jest o tyle niefortunne, że może rodzić wątpliwości odnośnie tego do jakich należności (czy głównej czy ubocznych) przedmiotowe umorzenie należy odnosić, Sąd Okręgowy przeprowadził korektę w tym zakresie, dokonując zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia wobec zasadności apelacji jako takiej. Rację ma bowiem skarżący, że zaskarżone rozstrzygnięcie w odniesieniu do pozostałej kwoty objętej żądaniem pozwu jest nieprawidłowe. Istota sporu będącego przedmiotem zainteresowania w tej sprawie zasadzała się na odmiennych zapatrywaniach stron co do charakteru i znaczenia zastrzeżenia zawartego w druku zamówienia. Strona powodowa twierdziła, że zastrzeżenie to miało wyłącznie charakter informacyjny, a jego celem było jedynie zaznajomienie klienta z praktyką firmy. Natomiast pozwana prezentowała pogląd, iż adnotacja ta stanowiła w istocie zastrzeżenie kary umownej w wysokości kwotowo odpowiadającej wpłaconej zaliczce, to jest kwocie 2.000,00 złotych, na wypadek nieterminowego, a zatem nienależytego wykonania świadczenia niepieniężnego w postaci wykonania i montażu szafy z przekroczeniem umówionego terminu 27 października 2011 roku. Sąd Rejonowy przychylił się do stanowiska prezentowanego w tym względzie przez stronę pozwaną. Wbrew zapatrywaniu Sądu I instancji, przedmiotowego zapisu nie sposób jednak postrzegać w kategorii zastrzeżenia kary umownej. Takie rozumienie przedmiotowego zastrzeżenia nie znajduje bowiem żadnego oparcia w jego treści, która sprowadzała się jedynie do stwierdzenia, że: „w wypadku przekroczenia terminu montażu firma proponuje rabaty lub zwrot zaliczki”. Sformułowania użyte w jego ramach nakazują bowiem traktować przedmiotowe zastrzeżenie jedynie jako zastrzeżenie dające asumpt do podjęcia przez strony negocjacji, w sytuacji gdy umówiony przez strony termin realizacji dzieła nie zostanie zachowany. Przy czym jednocześnie nie budzi wątpliwości, że odwołanie zarówno do instytucji rabatu jak i możliwości zwrotu zaliczki zakreślało ramy owych negocjacji, celem wypracowania przez strony rozwiązania optymalnego w danym konkretnym przypadku, począwszy od możliwości udzielenia rabatu w przypadku zwłoki w wykonaniu dzieła, a skończywszy na zwrocie zaliczki w sytuacji, gdy do wykonania dzieła nie doszło. Sformułowania zawarte w przedmiotowej adnotacji nie pozwalają wprawdzie przychylić się do stanowiska powoda, co do wyłącznie informacyjnego charakteru rzeczonego zastrzeżenia. Niemniej jednak należy zgodzić się ze skarżącym, że z przedmiotowego zapisu nie wynika zobowiązanie powoda do udzielenia w tej konkretnej sytuacji rabatu lub zwrotu zaliczki. A skoro tak, powództwo wniesione w tej sprawie zasługiwało na uwzględnienie w zakresie kwoty 2.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 17 grudnia 2011 roku do dnia zapłaty. Zgodnie z łączącą strony umową pozwana zobowiązana była wszak do uiszczenia wynagrodzenia w łącznej kwocie 5.054,00 złotych, a, zgodnie z art. 642 § 1 k.c. , w braku odmiennej umowy przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie w chwili oddania dzieła. Jak zaś wynika z poczynionych ustaleń oddanie dzieła w realiach niniejszej sprawy nastąpiło w dniu 16 grudnia 2011 roku. Zgodnie z art. 481 § 1 k.c. powód mógł zatem zasadnie domagać się także odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w zapłacie kwoty 2.000,00 złotych począwszy od dnia 17 grudnia 2011 roku. Konstatacja ta prowadzić zatem musiała do zmiany zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy w punkcie I. wyroku na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok na wyrok szczegółowo opisany w sentencji. O kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Na koszty poniesione przez powoda w tym postępowaniu złożyły się: opłata sądowa od pozwu w kwocie 100,00 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 złotych oraz wynagrodzenie jego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 600,00 złotych, którego wysokość ustalono na podstawie § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t. ze zm.). Przy czym z uwagi na dyspozycję art. 321 k.p.c. zważywszy, że w apelacji powód wnosił o zasądzenie na jego rzecz z przedmiotowego tytułu jedynie kwoty 682,00 złotych, taką właśnie kwotę zasądzono na rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego. Wobec zapatrywania prezentowanego w kwestii opłaty sądowej od pozwu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w apelacji wyjaśnić nadto trzeba, że stanowisko skarżącego w tej kwestii nie znajduje oparcia w przepisach ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025 j.t.). Zgodnie z regułami w niej opisanymi, podstawą naliczenia opłaty stałej na podstawie art. 28 cytowanej ustawy jest kwota roszczenia dochodzona na etapie wszczęcia postępowania, która w realiach tego postępowania wynosiła 3.054,00 złote, a przypadki zwrotu opłaty zostały enumeratywnie określone w art. 79 przedmiotowej ustawy i nie obejmują one sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono natomiast w punkcie II. wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty poniesione w tym postępowaniu złożyły się: opłata sądowa od apelacji w kwocie 100,00 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika powoda w osobie radcy prawnego w kwocie 300,00 złotych, którego wysokość ustalono na podstawie § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 wskazanego powyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI