III Ca 116/20
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił apelację ubezpieczyciela, potwierdzając prawo synowej do zadośćuczynienia za śmierć teściowej, podkreślając wagę bliskich więzi rodzinnych.
Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację pozwanego ubezpieczyciela, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający zadośćuczynienie dla powódki K. G. za śmierć jej teściowej E. G. w wypadku komunikacyjnym. Sąd uznał, że bliskie relacje powódki z teściową, mimo braku pokrewieństwa w linii prostej, uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 446 § 4 k.c. Apelacja pozwanego kwestionowała m.in. uznanie teściowej za najbliższego członka rodziny oraz termin naliczania odsetek.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację pozwanego Towarzystwa (...) w W. od wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu, który zasądził od pozwanego na rzecz powódki K. G. 16 000 zł zadośćuczynienia za śmierć jej teściowej E. G. w wypadku komunikacyjnym. Sąd Rejonowy ustalił, że powódka mieszkała z teściową przez 9 lat, utrzymywała z nią bardzo bliski kontakt, a śmierć teściowej była dla niej bolesnym przeżyciem, pogłębiającym cierpienie po niedawnej śmierci męża. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 446 § 4 k.c., uznając, że powódkę i teściową łączyły więzi bliskości, silna więź rodzinna i relacje emocjonalne, co uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 446 § 4 k.c. przez niewłaściwe uznanie teściowej za najbliższego członka rodziny, a także naruszenie przepisów dotyczących odsetek i procedury cywilnej. Sąd Okręgowy oddalił apelację, w pełni podzielając ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu I instancji. Podkreślono, że orzecznictwo dopuszcza przyznanie zadośćuczynienia w takich przypadkach, gdy osoby te łączyły serdeczne relacje rodzinne, biorąc pod uwagę natężenie kontaktów i wzajemną pomoc. Sąd Okręgowy uznał, że relacje powódki z teściową, obejmujące wspólne mieszkanie, codzienne kontakty, pomoc w wychowaniu dzieci i wsparcie w chorobie męża, uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 446 § 4 k.c., przepisów proceduralnych oraz daty naliczania odsetek uznano za nieuzasadnione. Sąd Okręgowy oddalił apelację na mocy art. 385 k.p.c. i zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, bliskie relacje rodzinne, silna więź emocjonalna i faktyczny układ stosunków między powódką a teściową, uzupełnione wzajemną pomocą i serdecznością, uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 446 § 4 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'najbliższych członków rodziny' w rozumieniu art. 446 § 4 k.c. nie ogranicza się wyłącznie do formalnego pokrewieństwa, ale obejmuje osoby, które faktycznie tworzyły ścisłą wspólnotę rodzinną, charakteryzującą się bliskością, wspólnymi więziami emocjonalnymi i wzajemną pomocą. W tym przypadku powódka i teściowa utrzymywały codzienne kontakty, mieszkały razem, teściowa pomagała w wychowaniu dzieci i stanowiła wsparcie w trudnych chwilach, co uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
K. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Towarzystwo (...) w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Krąg osób uprawnionych jest szerszy niż tylko formalne pokrewieństwo i obejmuje osoby, które łączyły bliskie więzi rodzinne, emocjonalne i faktyczny układ stosunków.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania od strony przegrywającej.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bliskie relacje powódki z teściową uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 446 § 4 k.c. Zadośćuczynienie w kwocie 16 000 zł jest adekwatne do rozmiaru cierpień powódki. Odsetki ustawowe od zadośćuczynienia zostały prawidłowo zasądzone od daty wniesienia pozwu.
Odrzucone argumenty
Teściowa powódki nie była najbliższym członkiem rodziny w rozumieniu art. 446 § 4 k.c. Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących odsetek ustawowych. Niedostateczne uzasadnienie podstaw faktycznych i prawnych przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
pod pojęciem rodzina należy rozumieć najmniejszą grupę społeczną, powiązaną poczuciem bliskości, wspólności osobistej i gospodarczej wynikającej nie tylko z pokrewieństwa decydujące znaczenie ma faktyczny układ stosunków między konkretnymi osobami, a nie formalna kolejność pokrewieństwa relacje synowych z teściami uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia za naruszenie prawa do życia rodzinnego [...] w sytuacji jeśli osoby te łączyły serdeczne relacje rodzinne
Skład orzekający
Magdalena Balion – Hajduk
przewodniczący
Gabriela Sobczyk
sędzia
Leszek Dąbek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej (w tym teściowej) w sytuacji bliskich więzi emocjonalnych i faktycznego układu stosunków rodzinnych, nawet bez formalnego pokrewieństwa."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych dotyczących intensywności relacji między powódką a teściową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że prawo chroni nie tylko formalne więzi rodzinne, ale także te oparte na bliskości emocjonalnej i faktycznym wsparciu, co jest istotne w kontekście współczesnych relacji międzyludzkich.
“Czy śmierć teściowej może być podstawą do zadośćuczynienia? Sąd Okręgowy odpowiada: tak, jeśli więzi były bliskie!”
Dane finansowe
WPS: 16 000 PLN
zadośćuczynienie: 16 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1800 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III Ca 116/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2021 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Balion – Hajduk Sędziowie Sądu Okręgowego: Gabriela Sobczyk Leszek Dąbek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2021 r. w Gliwicach sprawy z powództwa K. G. przeciwko Towarzystwu (...) w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt I C 525/19 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. SSO Leszek Dąbek SSO Magdalena Balion – Hajduk SSO Gabriela Sobczyk Sygn. III Ca 116/20 UZASADNIENIE Wyrokiem z 13 listopada 2019 kroku roku Sąd Rejonowy w Raciborzu zasądził od pozwanego Towarzystwa (...) w W. w na rzecz powódki K. G. 16 000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 8 kwietnia 2019 roku oraz zasądził na jej rzecz koszty procesu w kwocie 4734 zł oraz orzekł o nieuiszczonych kosztach sądowych. Sąd Rejonowy ustalił, że 2 lipca 2018 roku w wypadku komunikacyjnym zginęła E. G. , teściowa powódki. Sprawca wypadku posiadał obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w pozwanym towarzystwie. E. G. w chwili śmierci miała 76 lat. Powódka mieszkała z teściową przez 9 lat po zawarciu małżeństwa. Miała z nią bardzo dobry i bliski kontakt, teściowa pomagała jej wychowaniu dzieci, widywały się codziennie, a raz w tygodniu jechały na zakupy. Jeździły razem na wakacje i spędzały wspólnie święta. Śmierć teściowej była dla powódki bolesnym przeżyciem, tym bardziej że niedawno zmarł mąż powódki. U powódki po śmierci teściowej wystąpiły: obniżenie nastroju, lęk, dysforia, spłycenia odczuwania przyjemności, zubożenie odczuć, zaleganie negatywnych emocji, rozdrażnienie, rozżalenie, złość i przewrażliwienie. Sąd Rejonowy swoje rozstrzygnięcie oparł na przepisie art. 446 § 4 k.c. , wskazując że krąg osób uprawnionych do zadośćuczynienia jest taki sam jak w art. 446 § 3 k.c. Wskazał, że pod pojęciem rodzina należy rozumieć najmniejszą grupę społeczną, powiązaną poczuciem bliskości, wspólności osobistej i gospodarczej wynikającej nie tylko z pokrewieństwa. Wskazał, iż decydujące znaczenie ma faktyczny układ stosunków między konkretnymi osobami, a nie formalna kolejność pokrewieństwa wynikająca w szczególności z przepisów kodeksu rodzinnego . Sąd Rejonowy podkreślił, że powódkę z teściową łączyły więzy w bliskości, silna więź rodzinna i relacje emocjonalne i uznał, że zadośćuczynienie w kwocie 16 000 zł jest adekwatne do rozmiaru i intensywności cierpień powódki. Odsetki ustawowe Sąd zasądził od daty wniesienia pozwu. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest: - art. 446 § 4 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie przez uznanie, iż teściowa powódki została uznana za najbliższego członka rodziny, - art. 455 k.c. w związku z 481 § 1 i 2 k.c. i 817 § 1 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie i zasądzenie odsetek ustawowych od wniesienia powództwa mimo ostatecznego ustalenia wysokości zadośćuczynienia w dacie wyrokowania, -naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w związku z 328 § 2 k.p.c. i 316 § 1 k.p.c. w przez niedostateczne uzasadnienie podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia przez brak szczegółowej analizy sytuacji powódki z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, które mają wpływ na warunki, trudności życiowe, stan zdrowia, wiek, stosunki rodzinne i niemajątkowe i porównanie sytuacji w jakiej znalazłaby się powódka gdyby nie śmierć teściowej i tym samym zbyt ogólne przytoczenie przesłanek z art. 446 § 4 k.c. Pozwany wniósł o zmianę wyroku przez oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje. Powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie mogła odnieść skutku. Sąd Okręgowy w całości podziela zarówno ustalenia faktyczne Sądu I instancji, znajdujące pełne odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, jak również podziela rozważania prawne i przyjętą za podstawę orzeczenia podstawę prawną i unikając zbędnych powtórzeń przyjmuje je za własne. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z orzecznictwem sądów powszechnych relacje synowych z teściami uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia za naruszenie prawa do życia rodzinnego na skutek zawinionego spowodowania przez osobę trzecią śmierci jednej z tych osób, w sytuacji jeśli osoby te łączyły serdeczne relacje rodzinne, biorąc pod uwagę w szczególności ilości i natężenie kontaktów, wzajemną pomoc, okazywanie sobie serdeczności. Zgodnie z art. 446 . § 4 k.c. Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W niniejszej sprawie powódkę z teściową łączyły bliskie relacje rodzinne. Przez wiele lat mieszkały ze sobą, potem utrzymywały codzienne kontakty, teściowa pomagała jej wychowaniu dzieci, wyjeżdżały razem na wakacje. Teściowa stanowiła dla powódki ogromne wsparcie podczas choroby męża powódki, pomagając w opiece nad nim. Po jego śmierci powódka dodatkowo odczuwa stratę i brak oparcia. W okolicznościach niniejszej sprawy uznanie przez Sąd I instancji teściowej powódki jako osobę najbliższą jest w pełni uzasadnione, a przyznane zadośćuczynienie w kwocie 16 000 zł jest adekwatne do powołanych wyżej relacji rodzinnych i rozmiaru doznanych cierpień, które dodatkowo zostały potwierdzone w opinii biegłej z zakresu psychologii. Tym samym zarzut naruszenia art. 446 § 4 k.c. jak i art. 233 § 1 i 328 k.p.c. i art. 316 k.p.c. należało uznać za nieuzasadniony. Nieuzasadniony jest także zarzut dotyczący daty początkowej odsetek i naruszenia art. 481 § 1 k.c. Jak wskazał Sąd Rejonowy, ze względu na charakter i rozmiar szkody nie ulegało wątpliwości, że już na etapie wniesienia pozwu prawidłowo określono rozmiar szkody i prawidłowo sformułowano żądanie, określone na poziomie odpowiadającym żądaniu pozwu. Zatem odsetki prawidłowo zasądzono zgodnie z żądaniem od daty wniesienia pozwu to jest 8 kwietnia 2019 roku. Z akt sprawy wynika, że pozwany otrzymał wcześniej wezwanie do zapłaty i w piśmie do powódki z 27 marca 2019 roku uznał, iż brak jest podstaw do wypłaty zadośćuczynienia. Zgodnie z art. 455 k.c. jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Sąd Okręgowy, mając powyższe na uwadze na mocy art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako nieuzasadnioną oraz na mocy art. 98 k.p.c. zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty zastępstwa procesowego kwocie 1800 zł. SSO Leszek Dąbek SSO Magdalena Balion – Hajduk SSO Gabriela Sobczyk
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę