III CA 1143/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację wnioskodawczyni, Przedsiębiorstwa (...) Spółki z o.o., od postanowienia Sądu Rejonowego w Raciborzu, które oddaliło jej wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. S. (2). Wnioskodawczyni domagała się stwierdzenia nabycia spadku, aby móc prowadzić egzekucję świadczenia zasądzonego wyrokiem karnym na jej rzecz. Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego, ponieważ obowiązek naprawienia szkody orzeczony na podstawie art. 46 § 1 k.k. nie wchodzi do spadku i nie obciąża spadkobierców. Sąd Okręgowy podzielił tę argumentację, podkreślając, że obowiązek ten ma charakter karny, represyjny i resocjalizacyjny, a nie cywilnoprawny. W związku z tym, że obowiązek nie przeszedł na spadkobierców, wygasła również wierzytelność zabezpieczona hipoteką przymusową, co skutkowało wygaśnięciem hipoteki. Apelacja została oddalona jako bezzasadna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja charakteru prawnego obowiązku naprawienia szkody z art. 46 § 1 k.k. i jego wpływu na dziedziczenie oraz wygaśnięcie hipoteki zabezpieczającej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy obowiązek naprawienia szkody został orzeczony w wyroku karnym, a wnioskodawcą jest podmiot inny niż pokrzywdzony w procesie karnym (tutaj spółka jako wnioskodawczyni w sprawie cywilnej).
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek naprawienia szkody orzeczony na podstawie art. 46 § 1 k.k. wchodzi w skład spadku po sprawcy przestępstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek ten, jako element odpowiedzialności karnej, nie wchodzi do spadku i nie obciąża spadkobierców.
Uzasadnienie
Obowiązek naprawienia szkody nałożony w wyroku karnym ma charakter karny, represyjny i resocjalizacyjny, a nie cywilnoprawny. W związku z tym nie podlega dziedziczeniu.
Czy wnioskodawczyni ma interes prawny w stwierdzeniu nabycia spadku, jeśli jej jedynym celem jest egzekucja obowiązku naprawienia szkody, który nie wszedł do spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w stwierdzeniu nabycia spadku.
Uzasadnienie
Skoro obowiązek naprawienia szkody wygasł wraz ze śmiercią spadkodawczyni i nie przeszedł na spadkobierców, wnioskodawczyni nie może dochodzić jego wykonania w postępowaniu spadkowym.
Czy hipoteka przymusowa ustanowiona na nieruchomości w celu zabezpieczenia obowiązku naprawienia szkody orzeczonego wyrokiem karnym wygasa wraz z wygaśnięciem tego obowiązku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki.
Uzasadnienie
Skoro obowiązek naprawienia szkody wygasł, a tym samym wierzytelność wnioskodawczyni z tego tytułu, hipoteka zabezpieczająca tę wierzytelność również wygasła na podstawie art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. | spółka | wnioskodawczyni |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. (2) | osoba_fizyczna | spadkodawczyni |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody orzeczony w wyroku karnym ma charakter karny, represyjny i resocjalizacyjny, a nie cywilnoprawny, i nie wchodzi do spadku.
k.c. art. 922 § § 2
Kodeks cywilny
Obowiązki o charakterze karnoprawnym nie wchodzą do spadku.
u.k.w.h. art. 94
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki.
Pomocnicze
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 276
Kodeks karny
k.c. art. 1025 § § 1
Kodeks cywilny
u.k.w.h. art. 74
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
k.p.k. art. 291
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 294
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 1031 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek naprawienia szkody orzeczony w wyroku karnym ma charakter karny i nie wchodzi do spadku. • Wygasnięcie obowiązku naprawienia szkody skutkuje wygaśnięciem zabezpieczającej go hipoteki. • Wnioskodawczyni nie posiada interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nabycia spadku.
Odrzucone argumenty
Obowiązek naprawienia szkody orzeczony w wyroku karnym wchodzi do spadku. • Hipoteka przymusowa ustanowiona na nieruchomości obciąża ją niezależnie od tego, czy obowiązek naprawienia szkody wszedł do spadku. • Wnioskodawczyni ma interes prawny w stwierdzeniu nabycia spadku w celu dochodzenia zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek naprawienia szkody orzeczony w wyroku karnym na podstawie art. 46 § 1 k.k. nie wchodzi do spadku • obowiązek ten, w oparciu o art. 922 § 2 k.c. - jako ściśle związany z osobą spadkodawczyni i nie będący obowiązkiem cywilnoprawnym - nie wszedł w skład spadku i nie obciąża spadkobierców • obowiązek ten ma odrębną podstawę materialno prawną, jest traktowany jako środek represyjny, prewencyjny ( czasem probacyjny) i jest oderwany od zobowiązań cywilnoprawnych, chociaż mieści w sobie również funkcję kompensacyjną • wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociągnęło za sobą wygaśnięcie hipoteki
Skład orzekający
Teresa Kołeczko – Wacławik
przewodniczący-sprawozdawca
Mirella Szpyrka
sędzia
Tomasz Tatarczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru prawnego obowiązku naprawienia szkody z art. 46 § 1 k.k. i jego wpływu na dziedziczenie oraz wygaśnięcie hipoteki zabezpieczającej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy obowiązek naprawienia szkody został orzeczony w wyroku karnym, a wnioskodawcą jest podmiot inny niż pokrzywdzony w procesie karnym (tutaj spółka jako wnioskodawczyni w sprawie cywilnej).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność relacji między prawem karnym a cywilnym, szczególnie w kontekście dziedziczenia i zabezpieczeń majątkowych. Pokazuje, że wyrok karny nie zawsze otwiera drogę do egzekucji przez spadkobierców.
“Czy dług z wyroku karnego przechodzi na spadkobierców? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.