III Ca 1131/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powódki, potwierdzając, że nie wstąpiła ona w stosunek najmu po zmarłym współnajemcy z uwagi na wyłączenie zawarte w art. 691 § 5 k.c.
Powódka domagała się ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu po zmarłym ojcu, który był współnajemcą. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, wskazując, że śmierć jednego ze współnajemców wyłącza zastosowanie art. 691 § 1 k.c. Sąd Okręgowy, oddalając apelację, potwierdził tę interpretację, podkreślając, że powódka nie mogła wstąpić w stosunek najmu, gdyż drugi współnajemca (matka) żył w chwili śmierci ojca, a później umowa najmu z nią została wypowiedziana. Sąd odwoławczy odrzucił również nowe roszczenia zgłoszone w apelacji jako niedopuszczalne.
Powódka A. Ś. wniosła o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, twierdząc, że jej rodzice byli najemcami, ojciec zmarł, a matka wyprowadziła się. Pozwana Gmina G. wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że powódka nie wstąpiła w stosunek najmu po zmarłym ojcu na podstawie art. 691 k.c., ponieważ w chwili jego śmierci nadal najemcą była jej matka. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo, uznając je za bezzasadne z uwagi na śmierć tylko jednego ze współnajemców, co wyłącza zastosowanie art. 691 § 1 k.c. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację powódki, oddalił ją. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zastosowanie art. 691 § 5 k.c., który wyłącza prawo dzieci do wstąpienia w stosunek najmu w przypadku śmierci jednego ze współnajemców, gdy drugi nadal żyje. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie mogła wstąpić w stosunek najmu po zmarłym ojcu, ponieważ jego żona (matka powódki) nadal była współnajemczynią lokalu. Ponadto, sąd odwoławczy odrzucił nowe roszczenia i twierdzenia faktyczne zgłoszone przez powódkę w apelacji jako niedopuszczalne na tym etapie postępowania (art. 383 k.p.c.). W konsekwencji apelacja została uznana za bezzasadną i oddalona, a powódka została obciążona kosztami postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, córka zmarłego współnajemcy nie może wstąpić w stosunek najmu, jeśli w chwili śmierci jednego ze współnajemców drugi nadal żył, ponieważ art. 691 § 5 k.c. wyłącza takie prawo.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na art. 691 § 5 k.c., który stanowi negatywną przesłankę wstąpienia w stosunek najmu w przypadku śmierci jednego ze współnajemców, gdy drugi nadal żyje. W analizowanej sprawie matka powódki była nadal współnajemczynią lokalu w chwili śmierci ojca powódki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Gmina G. - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ś. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina G. - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej | instytucja | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 691 § § 5
Kodeks cywilny
Wyłącza prawo wstąpienia w stosunek najmu w razie śmierci jednego ze współnajemców, gdy drugi nadal żyje.
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
Zakazuje zgłaszania nowych roszczeń w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 691 § § 1
Kodeks cywilny
Reguluje wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym najemcy.
k.c. art. 691 § § 2
Kodeks cywilny
Określa krąg osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyznacza kognicję sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zwrotu kosztów procesu.
u.o.p.l. art. 30 § ust. 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Dotyczy wstąpienia w stosunek najmu z mocy prawa.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Dotyczy czynności prawnych.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.c. art. 660
Kodeks cywilny
Dotyczy formy umowy najmu.
k.c. art. 73 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków niezachowania formy pisemnej.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego.
k.c. art. 922
Kodeks cywilny
Dotyczy dziedziczenia ustawowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć jednego ze współnajemców, gdy drugi nadal żyje, wyłącza możliwość wstąpienia w stosunek najmu na podstawie art. 691 § 5 k.c. Zgłoszenie nowych roszczeń i twierdzeń faktycznych w postępowaniu apelacyjnym jest niedopuszczalne na mocy art. 383 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Powódka argumentowała, że wstąpiła w stosunek najmu na podstawie art. 691 § 1 k.c. Powódka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 227 k.p.c.) i materialnych (art. 60, 65, 660, 73, 5, 30 ust. 1 u.o.p.l., 922 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
regulacja art. 691 § 5 k.c. wyłącza prawo osób wymienionych w art. 691 § 1 k.c. – w tym także dzieci - do wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego w razie śmierci jednego współnajemców tego lokalu. wystąpiła ona w apelacji z nowymi roszczeniami w rozumieniu art. 383 zd. 1 k.p.c., co z mocy zawartej w nim regulacji jest w postępowaniu niedopuszczalne i co za tym idzie ich zgłoszenie było bezskuteczne.
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący
Gabriela Sobczyk
sędzia
Kamilla Gos-Górska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 691 § 5 k.c. w kontekście śmierci jednego ze współnajemców oraz niedopuszczalność zgłaszania nowych roszczeń w postępowaniu apelacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z najmem lokali mieszkalnych i śmierci współnajemcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa najmu i ochrony praw lokatorów, a także procedury apelacyjnej. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy śmierć jednego z najemców otwiera drzwi do lokalu? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowy przepis.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1131/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2020 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek Sędzia Sądu Okręgowego Gabriela Sobczyk Sędzia Sądu Rejonowego (del.) Kamilla Gos-Górska Protokolant Monika Piasecka po rozpoznaniu w dniu 22 września 2020 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa A. Ś. przeciwko Gminie G. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt II C 3192/18 1. prostuje w części wstępnej zaskarżonego wyroku oznaczenie przedmiotu sprawy w ten sposób, że jest nim ustalenie wstąpienia w stosunek najmu; 2. oddala apelację; 3. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 135 zł (sto trzydzieści pięć złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. SSR (del.) Kamilla Gos- Górska SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk Sygn. akt III Ca 1131/19 UZASADNIENIE Powódka A. Ś. zażądała ustalenia, że wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ulicy (...) . Twierdziła, że jej rodzice (tj. K. Z. (1) oraz K. Z. (2) ) byli najemcami lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ulicy (...) , a powódka była osobą uprawnioną do zamieszkiwania. Wskazała, że jej ojciec zmarł, a matka wyprowadziła się z rzeczonego lokalu. Pozwana Gmina G. - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jej rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prpcesowego według norm przepisanych. Zarzuciła, że powódka nie wstąpiła w stosunek najmu po zmarłym ojcu na podstawie art. 691 k.c , gdyż do wstąpienia w stosunek najmu mogło dojść jedynie wówczas, gdy umiera jedyny najemca lokalu mieszkalnego. Pozwana wskazała, że najemcą lokalu w dacie śmierci ojca powódki nadal była jej matka. Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku z dnia 6 06 2019r. oddalił powództwo (pkt 1) oraz nie obciążył powódki kosztami procesu (pkt 2 ). W ustalonym stanie faktycznym w motywach rozstrzygnięcia przywołał między innymi regulację art. 691 § 5 k.p.c. Dokonał oceny prawnej poczynionych ustaleń faktycznych i konkluzji uznał, że powództwo jest bezzasadne, gdyż zmarł tylko jeden z współ-najemców lokalu, co wyłącza zastosowanie w sprawie regulacji art. 691 § 1 k.c. O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. , uznając, że wobec tego, iż powódka znajduje się w trudnej sytuacji życiowej w sprawie zachodzi przewidziany w tej regulacji szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający nie obciążanie jej kosztami procesu. Orzeczenie zaskarżyła powódka A. Ś. , która wniosła o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa bądź uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz od pozwanej zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych Zarzuciła, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo procesowe i materialne, regulacje: a) art. 227 k.p.c. poprzez brak zastosowania i nieuwzględnienie, że powódka od urodzenia zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu; b) art. 60 k.c. w zw. z art. 65 §2 k.c. poprzez błędną wykładnię skutkującą błędnym przyjęciem, że strony nie złożyły zgodnych oświadczeń woli na podstawie, których doszło do zawarcia nowej umowy najmu między stronami; c) art. 660 k.c. w zw. z art. 73 §1 k.c. poprzez błędną wykładnię i nieprzyjęcie, że strony łączy umowa najmu, przy czym strony jedynie nie dochowały formy pisemnej umowy, co nie skutkuje nieważnością zawartej umowy najmu; d) art. 5 k.c. poprzez błędną wykładnię i nieprzyjęcie, że pozwana wypowiadając umowę najmu przedmiotowego lokalu K. Z. (2) dopiero po upływie kilku lat od powzięcia informacji o przysługującym K. Z. (2) prawie własności innej nieruchomości, naruszyła zasady współżycia społecznego, pozbawiając tym samym powódkę możliwości wstąpienia w stosunek najmu lokalu; e) art. 691 § 5 k.c. poprzez błędne zastosowanie i nieprawidłowe przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzi negatywna przesłanka wstąpienia przez powódkę w stosunek najmu lokalu; f) art. 30 ust. 1 ustawy z 21 06 2001r. o ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego poprzez brak zastosowania, co przy ustaleniu, że powódka przed wejściem w życie w/w ustawy zamieszkiwała co najmniej 10 lat w przedmiotowym lokalu, skutkuje wejście przez powódkę z mocy prawa o stosunek najmu przedmiotowego lokalu, g) art. 922 k.c. poprzez brak zastosowania i nieprzyjęcie, że powódka na podstawie dziedziczenia ustawowego nabyła prawo majątkowe po swym ojcu K. Z. (1) w postaci prawa najmu przedmiotowego lokalu. Pozwana Gmina G. - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie na jej rzecz od powódki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował dochodzone żądanie, a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę. Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczna orzeczenia nie były kwestionowane w apelacji. Maja podstawę w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a jego ocena mieści się w graniach swobodnej oceny dowodów, którą Sąd odwoławczy podziela. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji . Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest prawidłowa i Sąd odwoławczy w całości ją podziela i przyjmuje za własną (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. C III 473/34, Zb. U.z 1935r. poz. 496). Powódka jest córką zmarłego współnajemcy spornego lokalu, przez co należy ona do kręgu osób wymienionych w art. 691 § 1 k.c. , które z mocy zawartej w nim regulacji wstępują po zmarłym najemcy w stosunek najmu, jeżeli stale zamieszkiwały z nim w wynajmowanym przez niego lokalu ( art. 691 § 2 k.c. ). Jednak regulacja art. 691 § 5 k.c. wyłącza prawo osób wymienionych w art. 691 § 1 k.c. – w tym także dzieci - do wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego w razie śmierci jednego współnajemców tego lokalu. W sprawie bezspornym jest, że w chwili śmierci K. Z. (1) był współnajemcą przedmiotowego lokalu (drugim jego współnajemców była K. Z. (2) , wobec której stosunek najmu wygasł później w dniu 31 08 2018r. na skutek wypowiedzenia jej przez pozwaną umowy najmu). Powoduje to, że w świetle przywołanych powyżej regulacji prawnych nie doszło do wstąpienia przez skarżącą po zmarłym K. Z. (1) w stosunek najmu przedmiotowego lokalu, co znajduje prawidłowe odzwiercie-dlenie w zaskarżonym wyroku. Skarżąca wnosząc pozew a następnie w toku postępowania konsekwentnie wywodziła dochodzenie roszczenie ze wskazanej powyżej regulacji prawnej, dostosowując do niej podstawę faktyczną powództwa, a to stosownie do regulacji art. 321 § 1 k.p.c. wyznaczało kognicję Sądu pierwszej instancji (granice przedmiotu sporu i orzekania). Dopiero po wydaniu zaskarżonego wyroku w apelacji odwołała się do przy-wołanych w niej regulacji: art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz art. 60 k.c. w związku z art. 65 § 2 k.c. , art. 660 k.c. w zwiadu z art. 73 § 1 k.c. i art. 922 k.c. , rozbudowując równocześnie podstawę faktyczną powództwa o nowe twierdzenia o faktach. Tym samym wystąpiła ona w apelacji z nowymi roszczeniami w rozumieniu art. 383 zd. 1 k.p.c. , co z mocy zawartej w nim regulacji jest w postępowaniu niedopuszczalne i co za tym idzie ich zgłoszenie było bezskuteczne. Z tej przyczyny nie podlegały one rozpoznaniu przez Sąd odwoławczy i nie mają one wpływu na zawartą powyżej ocenę prawidłowości zaskarżonego wyroku W połączeniu z powyższym apelacja jest zatem bezzasadna w rozumieniu art. 385 k.p.c. , a to z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jej oddalenia. Reasumując, zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację powódki jako bezzasadną oddalono w oparciu o przepis art. 385 k.p.c. . O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulację art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , biorąc pod uwagę, że powódka w całości uległa w tym postępowaniu i powinna zwrócić pozwanej poniesione przez nią koszty zastępstwa procesowego w kwocie 135 zł ustalone na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 22 10 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. SSR (del.) Kamilla Gos-Górska SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI