III CA 112/17

Sąd Okręgowy2016-11-21
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
współwłasnośćzarząd nieruchomościąinteres prawnyart. 189 k.p.c.art. 201 k.c.art. 203 k.c.apelacjakoszty procesu

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów, uznając, że nie mieli oni interesu prawnego w ustaleniu powierzenia zarządu nieruchomością, gdyż mogli uzyskać ochronę prawną w trybie art. 203 k.c.

Powodowie domagali się ustalenia, że zarząd nieruchomością wspólną został powierzony D. S. na podstawie umowy z dnia 1 czerwca 2016 roku. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając brak interesu prawnego powodów w rozumieniu art. 189 k.p.c. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, wskazując, że powodowie mogli uzyskać ochronę prawną w inny sposób, np. poprzez wystąpienie o wyznaczenie zarządcy w trybie art. 203 k.p.c. Apelacja powodów została oddalona.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację powodów od wyroku Sądu Rejonowego, który oddalił ich powództwo o ustalenie, że zarząd nieruchomością zabudowaną został powierzony D. S. na podstawie umowy z dnia 1 czerwca 2016 roku. Powodowie zarzucili Sądowi Rejonowemu błędną ocenę braku interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c., argumentując, że tryb art. 203 k.c. nie miał zastosowania w ich sytuacji, a porozumienie z dnia 1 czerwca 2016 roku jedynie wskazywało przedstawiciela do zwykłych czynności zarządu. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i potwierdził, że powodom nie przysługiwał interes prawny w żądaniu ustalenia, ponieważ mogli uzyskać ochronę prawną w inny sposób, przewidziany przez ustawę, tj. poprzez wystąpienie do sądu o wyznaczenie zarządcy w trybie art. 203 k.p.c. Sąd podkreślił, że nawet w przypadku upoważnienia do czynności zwykłego zarządu na podstawie art. 201 k.c., powództwo o ustalenie w trybie art. 189 k.p.c. jest niedopuszczalne z powodu braku interesu prawnego. W związku z tym apelacja została oddalona, a powodowie zostali obciążeni kosztami postępowania apelacyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powodom nie przysługuje interes prawny w takim żądaniu, ponieważ mogą uzyskać ochronę prawną w inny, przewidziany przez ustawę sposób.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powodowie mogą uzyskać ochronę prawną poprzez wystąpienie do sądu o wyznaczenie zarządcy w trybie art. 203 k.p.c., co wyłącza możliwość skorzystania z powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
W. W.osoba_fizycznapowód
D. S.osoba_fizycznapowód
P. S.osoba_fizycznapowód
K. W.osoba_fizycznapowód
P. T.osoba_fizycznapowód
A. T.osoba_fizycznapowód
J. T.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki dopuszczalności powództwa o ustalenie istnienia albo nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Brak interesu prawnego wyłącza możliwość skorzystania z tego trybu.

k.c. art. 203

Kodeks cywilny

Przewiduje możliwość wystąpienia do sądu o wyznaczenie zarządcy, gdy większość współwłaścicieli nie może dojść do porozumienia.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji przez sąd odwoławczy.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu.

Pomocnicze

k.c. art. 201

Kodeks cywilny

Dotyczy czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną i możliwości upoważnienia przez sąd jednego ze współwłaścicieli do dokonywania takich czynności.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powodowie nie mają interesu prawnego w żądaniu ustalenia, ponieważ mogą uzyskać ochronę prawną w inny sposób (art. 203 k.c.). Tryb art. 189 k.p.c. nie jest właściwy do ustalania zarządu rzeczą wspólną, gdy istnieją inne środki prawne.

Odrzucone argumenty

Powodowie posiadają interes prawny w ustaleniu zarządu na podstawie umowy z dnia 1 czerwca 2016 roku. Tryb art. 203 k.c. nie miał zastosowania w sytuacji, gdy większość współwłaścicieli wybrała swojego przedstawiciela. Porozumienie z dnia 1 czerwca 2016 roku miało na celu wskazanie przedstawiciela do zwykłych czynności zarządu, a nie zmianę ustawowych reguł zarządu.

Godne uwagi sformułowania

Nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia istnienia albo nieistnienia stosunku prawnego lub prawa na podstawie art. 189 KPC osoba, która może inną drogą osiągnąć w pełni ochronę swoich praw. Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, że powodowie nie mają interesu prawnego w żądaniu ustalenia, że zarząd nieruchomością został powierzony D. S. , ponieważ mogą uzyskać ochronę prawną w inny, wprost przewidziany przez ustawę sposób. Kwestia oceny charakteru porozumienia z dnia 1 czerwca 2016 roku i skutków prawnych tego porozumienia jest drugorzędna i pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie zarządu rzeczą wspólną, gdy istnieją inne środki prawne (np. art. 203 k.c.)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i zarządu nieruchomością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zagadnienie procesowe dotyczące interesu prawnego w kontekście zarządu nieruchomością wspólną, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy nie warto iść do sądu? Brak interesu prawnego w sprawie zarządu nieruchomością.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 917 PLN

Sektor

nieruchomości

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III Ca 112/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie z powództwa W. W. (1) , D. S. , P. S. , K. W. , P. T. , A. T. przeciwko J. T. o ustalenie oddalił powództwo, zasądził od powodów na rzecz pozwanej kwotę 917 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w ten sposób, że zaspokojenie pozwanej przez któregokolwiek z powodów odnosi skutek względem każdego z powodów. Apelację od powyższego orzeczenia wywiedli powodowie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili: - błędną ocenę jakoby powodom nie przysługiwał interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. wobec – przyjętej przez Sąd Rejonowy – możliwości uzyskania ochrony prawnej w trybie art. 203 k.c. podczas gdy, tryb art. 203 k.c. jest aktualny w sytuacji „braku większości współwłaścicieli” (co w sprawie niniejszej nie ma miejsca), a skutkiem orzeczenia wydanego w trybie art. 203 k.c. jest wyznaczenie przez Sąd zarządcy rzeczy wspólnej (w sprawie niniejszej istniejąca większość wybrała swojego przedstawiciela do podejmowania zwykłych czynności zarządu, - błędną ocenę charakteru porozumienia z dnia 1 czerwca 2016 roku i skutków prawnych porozumienia wynikających, wobec przyjęcia przez Sąd Rejonowy, że w/w porozumienie miałoby zmienić ustawowe reguły zasad i sposobu sprawowania zarządu rzeczą wspólną, podczas gdy istota i wyłączny skutek porozumienia sprowadza się do wskazania przez większość współwłaścicieli (w rozumieniu art. 201 k.c. ) wspólnego swojego przedstawiciela, który w imieniu tych właśnie współwłaścicieli byłby umocowany podejmować zwykłe czynności zarządu (zgodnie z art. 201 k.c. ). Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania względnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez ustalenie, że zarząd zwykły nieruchomością zabudowaną położoną w Ł. przy ul. (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...) został powierzony D. S. na podstawie umowy z dnia 1 czerwca 2016 roku zawartej pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości W. W. , D. S. , P. S. , K. W. , A. T. i P. T. . W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o oddalenie apelacji powodów w całości, zasądzenie solidarnie od powodów na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Sąd odwoławczy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, a w konsekwencji przyjmuje je za swoje, uznając za zbędne powielanie ich w treści uzasadnienia. Nie jest zasadny podnoszony w apelacji zarzut błędnej oceny dokonanej przez Sąd Rejonowy, że powodom nie przysługiwał interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. Nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia istnienia albo nieistnienia stosunku prawnego lub prawa na podstawie art. 189 KPC osoba, która może inną drogą osiągnąć w pełni ochronę swoich praw (wyrok SA Katowice z dnia 1 grudnia 2016 roku, I ACa 767/16, L. ). Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, że powodowie nie mają interesu prawnego w żądaniu ustalenia, że zarząd nieruchomością został powierzony D. S. , ponieważ mogą uzyskać ochronę prawną w inny, wprost przewidziany przez ustawę sposób. Mianowicie powodowie mogą wystąpić do sądu o wyznaczenie zarządcy w trybie art. 203 k.p.c. Wobec barku możliwości żądania ustalenia istnienia zarządcy w trybie art. 189 k.p.c. i jasno sformułowanego żądania pozwu o ustalenie, że D. S. przysługuje uprawnienie do sprawowania zarządu nieruchomością, kwestia oceny charakteru porozumienia z dnia 1 czerwca 2016 roku i skutków prawnych tego porozumienia jest drugorzędna i pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Dodać należy, że także w sytuacji upoważnienia do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną dokonanego w oparciu o art. 201 k.c. (wynikającego z porozumienia według twierdzeń skarżących) nie jest dopuszczalne powództwo o ustalenie w trybie art. 189 k.p.c. z uwagi na brak interesu prawnego. Albowiem istnieje możliwość żądania upoważnienia sądowego w trybie art. 201 k.c. Z powyższych względów Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów wskazanych w apelacji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i w związku z art. 391 § 1 k.p.c. zasądzając od powodów na rzecz pozwanej kwotę po 75 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym zgodnie z § 10 ust. 1 pkt. 1 w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U.2015.1800.).