III Ca 1112/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-08-04
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
hipoteka przymusowanależności podatkoweksięgi wieczystedecyzje administracyjnepostępowanie wieczystoksięgoweapelacjakoszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestników postępowania dotyczącą wpisu hipoteki przymusowej na zabezpieczenie należności podatkowych, uznając ją za bezzasadną.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację uczestników postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej, które częściowo uchyliło wpis hipoteki przymusowej na zabezpieczenie należności podatkowych. Uczestnicy kwestionowali istnienie zaległości podatkowej i wysokość sumy hipoteki. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, potwierdzając, że nieostateczne decyzje administracyjne mogą stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej, a jej suma może przewyższać należność główną o połowę.

Sprawa dotyczyła wpisu hipoteki przymusowej na zabezpieczenie należności podatkowych na rzecz Gminy R. Wnioskodawca domagał się wpisu hipoteki do kwoty 546.715,50 zł na podstawie decyzji administracyjnych ustalających wysokość podatku od nieruchomości za lata 2007-2010. Referendarz sądowy uwzględnił wniosek w całości. Sąd Rejonowy, rozpoznając skargę uczestników postępowania, uchylił wpis w części dotyczącej kwoty 214 510,50 zł, uznając, że suma hipoteki nie może przekraczać 150% należności głównej (332 205 zł), ponieważ decyzje administracyjne nie zawierały wskazania należnych odsetek. Uczestnicy postępowania w apelacji zarzucili Sądowi Rejonowemu błędne rozpoznanie ich pisma jako skargi zamiast przekazania go do sądu wyższej instancji, a także podnieśli, że postępowanie podatkowe zostało wznowione i wniosek jest przedwczesny. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd wyjaśnił, że błędne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do jego rozpoznania we właściwym trybie. Potwierdził, że nieostateczne decyzje administracyjne mogą stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej, a jej suma może być wyższa niż należność główna, zgodnie z art. 110¹ ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd nie badał prawidłowości decyzji administracyjnych, gdyż nie było to dopuszczalne w postępowaniu wieczystoksięgowym. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczona zobowiązanemu decyzja administracyjna ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego, chociażby była nieostateczna, stanowi podstawę wpisu hipoteki przymusowej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 35 § 2 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 110 pkt 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wskazując, że taka decyzja spełnia generalną przesłankę wpisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

wnioskodawca (Gmina R.)

Strony

NazwaTypRola
Gmina R.instytucjawnioskodawca
H. Z. (1)osoba_fizycznauczestnik postępowania
H. Z. (2)osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (11)

Główne

u.k.w.h. art. 110

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Podstawa wpisu hipoteki przymusowej ustanowionej w celu zabezpieczenia należności podatkowych stanowi również doręczona zobowiązanemu decyzja administracyjna ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego, chociażby była nieostateczna.

u.k.w.h. art. 110¹

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

W przypadku, gdy dokument będący podstawą wpisu hipoteki nie określa jej sumy, wierzyciel może żądać wpisu hipoteki o sumie, która nie przewyższa więcej niż o połowę wysokość zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne określonymi w dokumencie będącym podstawą wpisu.

Ordynacja podatkowa art. 35 § § 2 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa wpisu hipoteki przymusowej na zabezpieczenie należności podatkowych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398²²

Kodeks postępowania cywilnego

Wpis dokonany przez referendarza sądowego podlega zaskarżeniu.

k.p.c. art. 518¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie w przedmiocie skargi na wpis referendarza.

k.p.c. art. 130 § § 1 zdanie drugie

Kodeks postępowania cywilnego

Mylne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach oświadczenia woli do innych spraw.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach postępowania w przypadku sprzecznych interesów stron.

Dz.U. 2013/490 art. 7 § pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Dz.U. 2013/490 art. 12 § ust.1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieostateczne decyzje administracyjne mogą stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej. Suma hipoteki może być wyższa niż należność główna (do 150%). Błędne oznaczenie pisma procesowego nie uniemożliwia jego rozpoznania. Postępowanie wieczystoksięgowe nie bada prawidłowości decyzji administracyjnych.

Odrzucone argumenty

Istnienie zaległości podatkowej (kwestionowane przez uczestników). Zawyżenie sumy hipoteki (częściowo uwzględnione przez Sąd Rejonowy, ale apelacja w tym zakresie oddalona). Przedwczesność wniosku z uwagi na wznowione postępowanie podatkowe. Wniosek o przekazanie skargi do sądu wyższej instancji.

Godne uwagi sformułowania

mylne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym Podstawę wpisu hipoteki przymusowej ustanowionej w celu zabezpieczenia należności podatkowych stanowi również doręczona zobowiązanemu decyzja administracyjna ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego, chociażby była nieostateczna W rozpatrywanej sprawie wierzyciel, dysponujący takim właśnie dokumentem, mógł zatem żądać skutecznie wpisu hipoteki o sumie, która nie przewyższa więcej niż o połowę wysokość zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne określonymi w dokumencie będącym podstawą wpisu hipoteki.

Skład orzekający

Tomasz Pawlik

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Hajda

sędzia

Maryla Majewska - Lewandowska

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących wpisu hipoteki przymusowej na zabezpieczenie należności podatkowych, dopuszczalności stosowania nieostatecznych decyzji administracyjnych jako podstawy wpisu, a także zasad ustalania sumy hipoteki w przypadku braku jej precyzyjnego określenia w dokumencie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku wpisu hipoteki przymusowej na podstawie decyzji podatkowych; interpretacja art. 110¹ u.k.w.h. jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne i materialne dotyczące wpisu hipoteki przymusowej na zabezpieczenie należności podatkowych, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i podatkowego.

Nieostateczna decyzja podatkowa wystarczy do wpisu hipoteki? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 546 715,5 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 60 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1112/15 POSTANOWIENIE Dnia 4 sierpnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Tomasz Pawlik (spr.) Sędziowie: SO Anna Hajda SR (del.) Maryla Majewska - Lewandowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2015 r. sprawy z wniosku Gminy R. z udziałem H. Z. (1) i H. Z. (2) o wpis na skutek apelacji uczestników postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt Dz.Kw GL1S/00001617/15 postanawia: 1. oddalić apelację; 2. zasądzić solidarnie od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Maryla Majewska – Lewandowska SSO Tomasz Pawlik SSO Anna Hajda Sygn. akt III Ca 1112/15 UZASADNIENIE Wnioskodawca domagał się wpisu w księdze wieczystej (...) hipoteki przymusowej do kwoty 546.715, 50 zł na swoją rzecz. Do wniosku dołączył decyzje administracyjne wydane przez Prezydenta Miasta R. ustalające wysokość podatku od nieruchomości za lata 2007-2010 wraz z dowodami ich doręczenia uczestnikom postępowania – współużytkownikom wieczystym nieruchomości na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej. Wpisem z 27.02.2015 r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek w całości. Skargę( nazwaną apelacją) od tego wpisu wniósł uczestnik postępowania. Skarżący kwestionował istnienie zaległości podatkowej. Ponadto zarzucił, że postępowanie dotyczące podatku od nieruchomości za lata 2007-2010 zostało wznowione. Podniósł też, że suma hipoteki jest zawyżona. Po rozpoznaniu opisanej skargi Sąd Rejonowy, zaskarżonym postanowieniem, uchylił zaskarżony wpis w części tj. w zakresie kwoty 214 510, 50 zł i w tej części wniosek oddalił. Sąd ten ocenił, że dołączone do wniosku nieostateczne decyzje administracyjne dotyczące wymiaru podatku od nieruchomości mogły stanowić generalnie podstawę wpisu hipoteki przymusowej na rzecz wnioskodawcy. Wskazał w tym zakresie na treść art.110 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art.35 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa . Odnosząc się natomiast do kwestii wysokości sumy hipoteki zauważył, że w tym zakresie zastosowanie znajduje art.110 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w części w jakiej mowa o dokumencie, z którego nie wynika suma hipoteki. W rozpatrywanej sprawie wierzyciel, dysponujący takim właśnie dokumentem, mógł zatem żądać skutecznie wpisu hipoteki o sumie, która nie przewyższa więcej niż o połowę wysokość zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne określonymi w dokumencie będącym podstawą wpisu hipoteki. W decyzjach administracyjnych będących podstawą wpisu wynika, że należności główna z tytułu zobowiązań podatkowych wynosi 221 447 zł, brak w nich natomiast wskazania należnych odsetek (mowa o nich jedynie w pouczeniu do decyzji). W tej sytuacji zasadne było jedynie żądanie wpisu hipoteki do kwoty 332. 205 (150 % należności głównej), a w pozostałej części wniosek należało oddalić. Zaskarżone postanowienie wydano w oparciu o art.518 1 § 3 k.p.c. w związku z art.626 9 i art.626 8 § 2 k.p.c. . W apelacji od opisanego postanowienia (nazwanej zażaleniem) uczestnicy postępowania domagali się jego uchylenia. Skarżący zarzucili Sądowi Rejonowego, że rozpoznał ich apelację od wpisu referendarza sądowego, zamiast przekazać sprawę Sądowi II Instancji. Nadto podkreślili, że decyzje wymiarowe nie są ostateczne, a toczące się od ponad 4 lat wznowione postępowanie podatkowe nie zostało zakończone. W tej sytuacji, ich zdaniem, wniosek wierzyciela jest przedwczesny i nieudokumentowany, gdyż nie można dokonać wpisu hipoteki na wartości hipotetyczne. Do pisma procesowego z 16.07.2015 skarżący dołączyli ponadto plik kserokopii dokumentów, z których wynika, że Prezydent Miasta R. odmówił wznowienia postępowania w sprawie wydanych decyzji dotyczących podatku od nieruchomości, a skarżący wnieśli od tego rozstrzygnięcia odwołanie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wnioskodawcy domagał się oddalenia apelacji i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na apelację podkreślił, że podstawą wpisu hipoteki przymusowej na zabezpieczenie należności podatkowych jest doręczona podatnikowi decyzja administracyjna ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego, chociażby nie była ostateczna. Aprobował rozważania i ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące dopuszczalnej wysokości sumy hipoteki. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja okazała się bezzasadna. Na wpis dokonany przez referendarza sądowego w księdze wieczystej przysługuje skarga ( art.398 22 w zw. z art.518 1 k.p.c. ). Zgodnie natomiast z art.130 § 1 zdanie drugie k.p.c. mylne oznaczenie pisma procesowego nie stanowi przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym. W tej sytuacji nie było żadnych przeszkód aby „apelację” skarżących od wpisu hipoteki dokonanego przez referendarza sądowego rozpoznać we właściwym trybie, czyli jako skargę. Nie mogli się natomiast skarżący skutecznie domagać, aby ich pismo procesowe nazwane apelacją, a będące w rzeczywistości skargą zostało przedstawione do rozpoznania sądowi wyższej instancji. Zarzut dotyczący rzekomego rozpoznania przez Sąd Rejonowy apelacji okazał się zatem oczywiście bezzasadny. Podstawę wpisu hipoteki przymusowej ustanowionej w celu zabezpieczenia należności podatkowych stanowi również doręczona zobowiązanemu decyzja administracyjna ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego, chociażby była nieostateczna ( art.35 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art.110 pkt 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ). Wnioskodawca dołączył do wniosku decyzje administracyjne wydane przez Prezydenta Miasta R. ustalające wysokość należnego od uczestników postępowania podatku od nieruchomości za lata 2007-2010 wraz z dowodami ich doręczenia. Tym samym spełniona została generalnie przesłanka wpisu hipoteki przymusowej. Bez znaczenia jest natomiast niekwestionowana okoliczność zainicjowania przez skarżących postępowania administracyjnego mającego na celu wzruszenie decyzji będących podstawą wpisu, skoro dotychczas decyzje te nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Oczywistym jest także, że w postępowaniu wieczystoksięgowym nie było możliwe i dopuszczalne badania prawidłowości tych decyzji, a zatem i dokonywanie ustaleń w sprzeczności z ich treścią, że zobowiązanie podatkowe nie istnieje. Zakres ustanowionego ostatecznie zabezpieczenia odpowiada regulacji z art.110 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . W apelacji nie zaprezentowano jakichkolwiek argumentów, które podważałyby wyliczenia Sądu I instancji dokonane w oparciu o ten przepis i treść dokumentów będących podstawą wpisu. Skarżący zdają się w rzeczywistości negować możliwość wpisu hipoteki przymusowej na kwotę przewyższającą należność główną. Stanowisko takie nie może być jednak uwzględnione skoro pozostaje ono w sprzeczności z treścią art.110 1 wskazanej ustawy. Z tych wszystkich względów, gdy apelacja okazała się bezzasadna, na podstawie art.385 w zw. z art.13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.520 § 3 k.p.c. , skoro interesy wnioskodawcy i uczestników postępowania w postępowaniu odwoławczym były sprzeczne, a apelacja uczestników została oddalona. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego wnioskodawcy określona została przy zastosowaniu § 7 pkt 5 w zw. z § 12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. SSR (del.) M. Majewska-Lewandowska SSO T. Pawlik (spr.) SSO A. Hajda

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI