III CA 110/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Nowym Sączu rozpoznał sprawę z wniosku J. L. o rozgraniczenie nieruchomości, przy udziale A. G. Po rozpoznaniu apelacji wnioskodawcy i zażalenia uczestnika, Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, uznając ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące przebiegu granicy za prawidłowe. Sąd Rejonowy oparł się na opinii biegłego geodety i mapie ewidencyjnej, odrzucając twierdzenia wnioskodawcy oparte na mapie poregulacyjnej, której odtworzenie było obarczone błędem. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że właściwym kryterium rozgraniczenia jest stan prawny, wynikający z posiadania nieruchomości w określonych datach i aktów nadania ziemi. Apelacja wnioskodawcy zarzucała naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny dowodów, jednak Sąd Okręgowy uznał, że zeznania wnioskodawcy i świadków nie mogły zastąpić opinii biegłego. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił zażalenie uczestnika dotyczące kosztów postępowania, modyfikując ich wysokość, uznając jednak, że inicjatorem kosztów był wnioskodawca, ale rozgraniczenie leży w interesie obu stron. Ostatecznie, apelację oddalono, a zażalenie uwzględniono w części, zmieniając postanowienie w zakresie kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja kryteriów rozgraniczenia nieruchomości według art. 153 k.c., znaczenie opinii biegłego geodety, ocena dowodów w sprawach o rozgraniczenie, rozstrzyganie o kosztach postępowania w sprawach nieprocesowych.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z historycznym nabyciem nieruchomości rolnych i błędami w dokumentacji geodezyjnej.
Zagadnienia prawne (4)
Jaki jest właściwy sposób ustalenia przebiegu granicy nieruchomości w postępowaniu rozgraniczeniowym, gdy istnieją rozbieżności między stanem prawnym, stanem posiadania a danymi z map ewidencyjnych i poregulacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwym kryterium rozgraniczenia nieruchomości jest stan prawny, a następnie ostatni spokojny stan posiadania i uwzględnienie wszelkich okoliczności. Dopiero gdy stanu prawnego nie można stwierdzić, można sięgać do kolejnych kryteriów. W przypadku nieruchomości rolnych, stan prawny może wynikać ze stanu samoistnego posiadania w dniu 4 listopada 1971 r. lub z nabycia własności w drodze zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że kryteria z art. 153 k.c. są rozłączne i należy stosować je w określonej kolejności. W tej sprawie, stan prawny, wynikający z aktów nadania ziemi i późniejszego posiadania, był podstawą do ustalenia granicy. Mapa ewidencyjna, zgodna z granicznikiem w terenie, została uznana za wierniejsze odzwierciedlenie stanu prawnego niż mapa poregulacyjna, której odtworzenie było obarczone błędami.
Czy zeznania stron i świadków mogą zastąpić opinię biegłego geodety w kwestii ustalenia przebiegu granicy nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zeznania stron i świadków, zwłaszcza gdy nie posiadają oni specjalistycznej wiedzy geodezyjnej, nie mogą zastępować opinii biegłego sądowego. Sąd powinien opierać się na wnioskach biegłego, jeśli są one rzeczowe i niekwestionowane.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca i świadek S. L. nie posiadali specjalistycznej wiedzy geodezyjnej, a ich zeznania, sprzeczne z opinią biegłego, nie mogły być uznane za wiarygodne w kwestii interpretacji materiałów geodezyjnych. Ocena dowodów przez sąd, jeśli jest logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, nie narusza art. 233 § 1 k.p.c., nawet jeśli istnieją inne, odmienne wnioski.
Czy wnioskodawca nabył przez zasiedzenie przygraniczny pas gruntu, wykraczając poza ustaloną granicę ewidencyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przesłanki zasiedzenia nie zostały spełnione, ponieważ wnioskodawca nie wykazał samoistnego posiadania przygranicznego pasa gruntu w złej wierze przez wymagany prawem okres, a jego posiadanie poza granicą ewidencyjną byłoby wykonywane w złej wierze.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że dowody nie potwierdziły samoistnego posiadania przez wnioskodawcę pasa gruntu poza granicą ewidencyjną w sposób prowadzący do zasiedzenia. Nawet jeśli płot miałby manifestować zakres władania, to posiadanie takie byłoby w złej wierze, gdyż ewidentnie odbiegało od istniejących w terenie graniczników. Ponadto, wnioskodawca nie udowodnił, że płot powstał przed upływem terminu zasiedzenia.
Jak należy rozstrzygnąć o kosztach postępowania w sprawie rozgraniczenia, gdy apelacja wnioskodawcy została oddalona, a zażalenie uczestnika uwzględnione w części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty postępowania powinny być rozłożone proporcjonalnie do stopnia wygranej i przegranej stron, uwzględniając przy tym inicjatywę stron i charakter sprawy. W tym przypadku, uczestnik poniósł koszty w ok. ¼ części, a wnioskodawca w pozostałych ¾ części.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że choć inicjatorem kosztów był wnioskodawca, a jego twierdzenia okazały się niezasadne, to rozgraniczenie leży w interesie obu stron. Z tego względu, zamiast obciążać w całości wnioskodawcę, koszty zostały rozłożone w sposób uwzględniający te okoliczności, modyfikując postanowienie Sądu Rejonowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 153
Kodeks cywilny
Określa kryteria rozgraniczenia nieruchomości: aktualny stan prawny, ostatni spokojny stan posiadania i uwzględnienie wszelkich okoliczności, z zachowaniem kolejności ich stosowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 520
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady ponoszenia kosztów postępowania w sprawach, w których strony mają wspólny interes.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Dotyczy przesłanek nabycia własności przez zasiedzenie.
Ustawa o organizacji komisji ziemskich art. 8
Dotyczy kompetencji powiatowych komisji ziemskich do wydawania aktów nadania ziemi.
Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 1
Dotyczy nabycia własności gospodarstw rolnych z mocy prawa na podstawie samoistnego posiadania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do postępowań nieprocesowych.
Ustawa Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 8 § pkt 2
Dotyczy stawek opłat za czynności adwokackie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 1 pkt 1
Dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwość kryterium stanu prawnego w rozgraniczeniu nieruchomości. • Niewiarygodność zeznań stron i świadków w sprzeczności z opinią biegłego geodety. • Niespełnienie przesłanek zasiedzenia przez wnioskodawcę. • Uzasadnienie częściowego uwzględnienia zażalenia uczestnika w zakresie kosztów.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. przez Sąd Rejonowy. • Twierdzenia wnioskodawcy oparte na mapie poregulacyjnej. • Argumenty o zasiedzeniu przygranicznego pasa gruntu. • Pełne obciążenie uczestnika kosztami postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Kognicja sądu w postępowaniu rozgraniczeniowym obejmuje ustalenie przebiegu granicy według kryteriów określonych w art. 153 k.c. • Przepis ten wyznacza trzy kryteria rozgraniczenia nieruchomości oraz reguluje następującą kolejność ich stosowania: aktualny stan prawny, ostatni spokojny stan posiadania i uwzględnienie wszelkich okoliczności. • Waga kolejnych kryteriów czyni niedopuszczalnym dokonanie rozgraniczenia przy zastosowaniu drugiego czy trzeciego kryterium, dopóki można ustalić granice na podstawie aktualnego stanu prawnego. • Niedopuszczalne jest w myśl art. 153 k.c. korygowanie granic wynikających ze stanu prawnego przy zastosowaniu innych kryteriów. • Zeznania stron i świadków nie mogą zastępować opinii biegłego. • Skuteczne zgłoszenie przez apelującego zarzutu naruszenia przez Sąd art. 233 § 1 kpc wymagałoby wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego.
Skład orzekający
Agnieszka Skrzekut
przewodniczący
Zofia Klisiewicz
członek
Tomasz Białka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów rozgraniczenia nieruchomości według art. 153 k.c., znaczenie opinii biegłego geodety, ocena dowodów w sprawach o rozgraniczenie, rozstrzyganie o kosztach postępowania w sprawach nieprocesowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z historycznym nabyciem nieruchomości rolnych i błędami w dokumentacji geodezyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i postępowaniem cywilnym ze względu na szczegółową analizę kryteriów rozgraniczenia i znaczenia dowodów.
“Jak ustalić granicę, gdy historia i dokumenty się nie zgadzają? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty postępowania: 3019,6 PLN
koszty postępowania: 2819,59 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 442,8 PLN
koszty nieopłaconej pomocy prawnej: 221,4 PLN
koszty postępowania: 4339,19 PLN
koszty postępowania: 1500 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.