III Ca 1093/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-09-09
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
depozyt sądowyhipotekanieruchomościwierzytelnośćspadkobiercykodeks cywilnykodeks postępowania cywilnegoksięgi wieczyste

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, zezwalając na złożenie do depozytu sądowego niewielkiej kwoty hipotecznej po śmierci wierzyciela i zrzeczeniu się przez spadkobierców prawa do jej odbioru.

Wnioskodawcy domagali się złożenia do depozytu sądowego kwoty 4,27 zł tytułem wierzytelności hipotecznej po zmarłej M. B. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na brak oświadczeń o zrzeczeniu się uprawnienia do odbioru sumy z depozytu. Wnioskodawcy złożyli apelację, dołączając wymagane oświadczenia. Sąd Okręgowy, uwzględniając nowe okoliczności, zmienił zaskarżone postanowienie, zezwalając na złożenie kwoty do depozytu i ustalając, że zostanie ona wypłacona spadkobiercom wierzyciela.

Sprawa dotyczyła wniosku o złożenie do depozytu sądowego kwoty 4,27 zł zabezpieczonej hipoteką na rzecz zmarłej M. B. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił pierwotny wniosek, ponieważ wnioskodawcy (właściciele nieruchomości obciążonych hipoteką) nie złożyli wymaganych oświadczeń o zrzeczeniu się uprawnienia do odebrania sumy z depozytu. Wnioskodawcy złożyli apelację, argumentując, że zostali nieprawidłowo poinformowani przez sąd pierwszej instancji. Do apelacji dołączyli oświadczenia wszystkich wnioskodawców o zrzeczeniu się prawa do odbioru kwoty z depozytu oraz potwierdzili, że wierzycielka zmarła, a kwota nie została jej zapłacona. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, stwierdził, że choć postanowienie Sądu Rejonowego było prawidłowe w chwili jego wydania, to stan faktyczny uległ zmianie w związku z przedłożeniem wymaganych oświadczeń. Sąd Okręgowy odwołał się do art. 6931 kpc, który ogranicza kognicję sądu w postępowaniu o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego do formalnej oceny wniosku. Następnie, odwołując się do art. 99 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wskazał, że hipoteka wygasa, jeżeli właściciel nieruchomości złoży zabezpieczoną kwotę do depozytu sądowego, zrzekając się uprawnienia do jej odebrania, gdy wierzyciel dopuszcza się zwłoki lub zaspokojenie napotyka trudności. W ocenie sądu, wierzytelność stała się wymagalna najpóźniej w 1983 r., a obecnie dłużnicy napotykają trudności z zaspokojeniem zmarłego wierzyciela. Mając na uwadze złożone oświadczenia, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, zezwalając na złożenie kwoty do depozytu i ustalając, że zostanie ona wypłacona spadkobiercom M. B. na ich wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel nieruchomości może złożyć zabezpieczoną kwotę do depozytu sądowego, zrzekając się uprawnienia do jej odebrania, jeśli wierzyciel dopuszcza się zwłoki lub zaspokojenie napotyka trudności, zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wierzytelność stała się wymagalna, a dłużnicy napotykają trudności z zaspokojeniem zmarłego wierzyciela. Po złożeniu przez wnioskodawców wymaganych oświadczeń o zrzeczeniu się prawa do odbioru kwoty z depozytu, warunki do złożenia świadczenia do depozytu zostały spełnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawcy

Strony

NazwaTypRola
J. J.osoba_fizycznawnioskodawca
D. K.osoba_fizycznawnioskodawca
P. K. (K.)osoba_fizycznawnioskodawca
H. S.osoba_fizycznauczestnik
R. B. (B.)osoba_fizycznauczestnik
H. B. (B.)osoba_fizycznauczestnik
M. B.osoba_fizycznawierzyciel hipoteczny

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 6931

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres kognicji sądu w postępowaniu o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego jest ograniczony do formalnej oceny twierdzeń wniosku.

u.k.w.h. art. 99 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Hipoteka wygasa, jeżeli właściciel nieruchomości złoży zabezpieczoną kwotę do depozytu sądowego, zrzekając się uprawnienia do odebrania jej z powrotem, gdy wierzyciel dopuszcza się zwłoki lub zaspokojenie go napotyka trudności.

Pomocnicze

k.c. art. 467 § pkt 1 do 4

Kodeks cywilny

k.c. art. 454 § § 1

Kodeks cywilny

Świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania wierzyciela.

k.c. art. 457

Kodeks cywilny

Termin wykonania zobowiązania poczytuje się za zastrzeżony na korzyść dłużnika.

Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 6 § ust. 4

Należności wynikające z tytułu przejęcia nieruchomości na podstawie aktu własności ziemi mogły być spłacane w ratach nieprzekraczających 10 lat.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżone postanowienie.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania w pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania w drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawcy złożyli wymagane oświadczenia o zrzeczeniu się uprawnienia do odebrania sumy z depozytu. Wierzyciel hipoteczny zmarł, a zaspokojenie napotyka trudności. Kwota 4,27 zł nie została zapłacona wierzycielowi. Sąd Rejonowy nieprawidłowo poinformował wnioskodawców o potrzebie złożenia pisma przez jedną osobę.

Godne uwagi sformułowania

sąd nie bada prawdziwości twierdzeń zawartych we wniosku, ograniczając się tylko do oceny, czy według przytoczonych okoliczności złożenie do depozytu sądowego jest prawnie dopuszczalne i uzasadnione hipoteka wygasa, jeżeli właściciel nieruchomości złoży zabezpieczoną kwotę do depozytu sądowego, zrzekając się uprawnienia do odebrania jej z powrotem

Skład orzekający

Krystyna Hadryś

przewodniczący

Gabriela Sobczyk

sędzia

Roman Troll

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty składania świadczenia do depozytu sądowego w przypadku śmierci wierzyciela i trudności w zaspokojeniu, a także interpretacja art. 99 ust. 1 u.k.w.h."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewielkiej kwoty hipotecznej i śmierci wierzyciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z punktu widzenia praktyki prawniczej dotyczącej depozytów sądowych i hipoteki, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Jak złożyć do depozytu sądowego dług po zmarłym wierzycielu? Wyjaśnia Sąd Okręgowy.

Dane finansowe

WPS: 4,27 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1093/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Krystyna Hadryś Sędziowie SO Gabriela Sobczyk SR (del.) Roman Troll (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 września 2014 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. J. , D. K. i P. K. ( K. ) z udziałem H. S. , R. B. ( B. ) i H. B. ( B. ) o złożenie do depozytu sądowego na skutek apelacji wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt II Ns 28/13 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, iż: 1. zezwolić wnioskodawcom J. J. , D. K. i P. K. na złożenie do depozytu sądowego Sądu Rejonowego w Gliwicach kwoty 4,27 zł (cztery złote i dwadzieścia siedem groszy) tytułem wierzytelności hipotecznej na rzecz M. B. zmarłej 12 marca 1989 r. obciążającej nieruchomości: 1.1 położoną w L. , dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą nr (...) , a stanowiącej współwłasność D. K. i P. K. oraz 1.1.a położoną w L. , dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach prowadzi księgę wieczystą nr (...) , a stanowiącej własność J. J. ; 1.2 ustalić, że kwota wymieniona w pkt. 1 niniejszego postanowienia ma być wypłacona spadkobiercom M. B. zmarłej 12 marca 1989 r. na ich wniosek bez żadnych warunków. SSR (del.) Roman Troll SSO Krystyna Hadryś SSO Gabriela Sobczyk Sygn. akt III Ca 1093/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił wniosek wnioskodawców o złożenie do depozytu sądowego wskazując, że pomimo wezwania wnioskodawcy, za wyjątkiem jednej z nich, nie złożyli oświadczenia o zrzeczeniu się uprawnienia do odebrania sumy z depozytu sądowego i nie wskazali czy dokonano zapłaty wierzycielowi. Apelację od tego orzeczenia złożyli wnioskodawcy wskazując, że w sposób nieprawidłowy powiadomiono ich w sądzie w zakresie potrzeby złożenia pisma tylko przez jedną osobę. Dlatego też jedynie D. K. złożyła stosowne oświadczenia. Do apelacji wnioskodawcy dołączyli oświadczenie każdego z nich w zakresie zrzeczenia się uprawnienia do odebrania sumy złożonej do depozytu oraz wskazali, że kwota 4,27 zł nie została zapłacona wierzycielowi. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Postanowienie wydane przez Sąd Rejonowy było prawidłowe w chwili orzekania, jednak z uwagi na przedłożenie przez wnioskodawców wymaganych oświadczeń – o które Sąd Rejonowy zasadnie wezwał przed wydaniem swojego orzeczenia – dopiero w apelacji uległ zmianie stan faktyczny i na czas orzekania w Sądzie Okręgowym były już dołączone do akt oświadczenia wnioskodawców o zrzeczeniu się uprawnienia do odebrania sumy złożonej do depozytu. Ponadto wszyscy wnioskodawcy wskazali, że kwota 4,27 zł nie została zapłacona wierzycielowi. W postępowaniu o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego sąd nie bada prawdziwości twierdzeń zawartych we wniosku, ograniczając się tylko do oceny, czy według przytoczonych okoliczności złożenie do depozytu sądowego jest prawnie dopuszczalne i uzasadnione ( art. 6931 kpc ). Zakres kognicji sądu jest zatem w niniejszym postępowaniu ograniczony do formalnej oceny twierdzeń wniosku. Bez badania ich prawdziwości sąd na podstawie przytoczonych okoliczności stwierdza czy złożenie do depozytu jest prawnie dopuszczalne, dlatego też tak istotne znaczenie ma przedstawienie argumentów uzasadniających złożenie tego świadczenia do depozytu i określenie warunków, pod którymi może nastąpić wydanie świadczenia (tak J. Gudowski [w:] Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego pod red. T. Erecińskiego, Tom 2, Warszawa 1999 r., s. 298). W świetle przepisów prawa cywilnego materialnego dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego w przypadkach wymienionych w art. 467 pkt 1 do 4 kc oraz w przypadkach przewidzianych w innych przepisach. Rozstrzygając czy wnioskodawcy w niniejszym postępowaniu są uprawnieni do złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego należy sięgnąć do art. 99 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz 707 ze zm.), który stanowi, iż gdy wierzytelność zabezpieczona hipoteką jest wymagalna, a wierzyciel dopuszcza się zwłoki albo też zaspokojenie go napotyka trudności hipoteka wygasa, jeżeli właściciel nieruchomości złoży zabezpieczoną kwotę do depozytu sądowego, zrzekając się uprawnienia do odebrania jej z powrotem. Świadczenie zabezpieczone hipoteką jest świadczeniem pieniężnym, dłużnik powinien więc spełnić je w miejscu zamieszkania wierzyciela ( art. 454 § 1 kc ), który zmarł 12 marca 1989 r. /k. 8/. termin wykonania zobowiązania poczytuje się za zastrzeżony na korzyść dłużnika ( art. 457 kc ). Z księgi wieczystej nr (...) wynika, iż hipoteka wpisana na rzecz M. B. następnie przeniesiona do księgi wieczystej (...) wynika z należności związanych z przejęciem nieruchomości na podstawie aktu własności ziemi /k. 30 – 35/ i została wpisana na podstawie decyzji z 1 czerwca 1973 r. (Akt Własności Ziemi nr (...) ). Należności wynikające z tego tytułu mogły być spłacane w ratach nieprzekraczających 10 lat [por. art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250) już nieobowiązującej]. Dlatego też wierzytelność zabezpieczona hipotekę stała się wymagalna najpóźniej 1 czerwca 1983 r. W chwili obecnej dłużnicy napotykają trudności z zaspokojeniem wierzyciela, który zmarł, a zrzekli się wszyscy uprawnienia do odebrania z powrotem złożonej do depozytu sądowego kwoty 4,27 zł. Mając powyższe na względzie na mocy art. 386 § 1 kpc w związku z art. 13 § 2 kpc , 6931 kpc i art. 99 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece należało orzec jak w sentencji. SSR (del.) Roman Troll SSO Krystyna Hadryś SSO Gabriela Sobczyk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI