III Ca 108/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powoda, potwierdzając, że powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności nie jest właściwym środkiem obrony w sytuacji wydania prawomocnego nakazu zapłaty, od którego nie wniesiono skutecznego sprzeciwu.
Powód W. K. domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego opartego na nakazie zapłaty wydanym przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu, od którego sprzeciw został odrzucony. Sąd I instancji oddalił powództwo, uznając, że powództwo opozycyjne nie jest właściwym środkiem obrony w tej sytuacji. Sąd Okręgowy, oddalając apelację, podkreślił, że nakaz zapłaty, wobec którego nie wniesiono skutecznego sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku i nie może być podważany w drodze powództwa opozycyjnego.
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2016 roku oddalił powództwo W. K. przeciwko (...) S.A. w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Powództwo opierało się na nakazie zapłaty wydanym przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu, od którego sprzeciw został odrzucony, a następnie nakaz opatrzono klauzulą wykonalności. Sąd I instancji uznał, że powództwo opozycyjne nie jest właściwym środkiem obrony, gdy istnieje prawomocny nakaz zapłaty, od którego nie wniesiono skutecznego sprzeciwu. Powód wniósł apelację, argumentując m.in. naruszeniem sprawiedliwości społecznej i odwołując się do podobnej sprawy dotyczącej jego żony. Sąd Okręgowy oddalił apelację, wskazując, że zgodnie z art. 504 § 2 kpc nakaz zapłaty, wobec którego nie wniesiono skutecznego sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku. Podkreślono, że powództwo opozycyjne (art. 840 kpc) służy kwestionowaniu istnienia obowiązku lub przejścia obowiązku, ale nie może służyć wzruszeniu prawomocnego orzeczenia sądu, które stanowi tytuł egzekucyjny. Sąd Okręgowy dokonał również sprostowania oznaczenia strony pozwanej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności nie jest właściwym środkiem obrony w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Nakaz zapłaty, wobec którego nie wniesiono skutecznego sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku. Powództwo opozycyjne (art. 840 kpc) nie służy wzruszeniu prawomocnego orzeczenia sądu stanowiącego tytuł egzekucyjny, a jedynie kwestionowaniu zdarzeń, które powstały po jego wydaniu lub istnienia/przejścia obowiązku w przypadku innych tytułów egzekucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwany (...) S.A. w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 504 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznego sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku.
k.p.c. art. 840 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności, gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swojego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej powództwa opozycyjnego.
k.p.c. art. 350 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd z urzędu dokonuje sprostowania oznaczenia strony pozwanej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nakaz zapłaty, wobec którego nie wniesiono skutecznego sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku. Powództwo opozycyjne nie służy wzruszeniu prawomocnego orzeczenia sądu. Art. 5 kc nie jest samodzielną podstawą powództwa opozycyjnego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie sprawiedliwości społecznej. Możliwość podważenia nakazu zapłaty w drodze powództwa opozycyjnego mimo braku skutecznego sprzeciwu.
Godne uwagi sformułowania
nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznego sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku powództwo opozycyjne jest dopuszczalne, o ile nie występują przeszkody w postaci niedopuszczalności drogi sądowej, powagi rzeczy osądzonej lub zawisłości sporu Dłużnik natomiast nie może w drodze tego powództwa zmierzać do wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia sądu stanowiącego tytuł egzekucyjny generalnie art. 5 kc nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej powództwa opozycyjnego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że prawomocny nakaz zapłaty, od którego nie wniesiono skutecznego sprzeciwu, ma skutki wyroku i nie może być podważany w drodze powództwa opozycyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sprzeciw od nakazu zapłaty został odrzucony lub wniesiony nieskutecznie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę postępowania cywilnego dotyczącą skutków braku sprzeciwu od nakazu zapłaty i ograniczeń powództwa opozycyjnego, co jest istotne dla praktyków.
“Czy można podważyć nakaz zapłaty, jeśli sprzeciw został odrzucony? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn.. akt III Ca 108/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w sprawie z powództwa W. K. przeciwko (...) S.A. w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności oddalił powództwo i nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu pozwanemu kosztów postępowania . Swoje rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych: W dniu 29 stycznia 2013 roku Sąd Rejonowy w Grudziądzu wydał w sprawie I Nc 107/13 nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym , w którym nakazał W. K. , aby zapłacił na rzecz (...) SA w W. kwotę 1221 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 14 stycznia 2013 roku oraz koszty postępowania . W. K. wniósł nieskuteczny sprzeciw od powyższego nakazu , który został odrzucony , a postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 roku sąd opatrzył nakaz klauzulą wykonalności na wniosek wierzyciela , który na podstawie tak uzyskanego tytułu wykonawczego rozpoczął egzekucję przez Komornika przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi P. P. w sprawie Km 138645/15 . W sprawie przeciwko A. K. ten sam Sąd oddalił powództwo , po skutecznym wniesieniu sprzeciwu . Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji uznał , że powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności nie jest właściwym środkiem obrony w sytuacji wydania przeciwko powodowi prawomocnego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym , bowiem osoba, która zaniechała wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty nie może już skutecznie podnieść okoliczności ,które stanowiły podstawę złożenia sprzeciwu od nakazu zapłaty . Apelację od wyroku wniósł powód W. K. w zakresie oddalającym powództwo . Apelacja w istocie swej nawiązuje do bezskutecznego wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty oraz ponownie odwołuje się do wydanego w podobnej sprawie wyroku Sądu Rejonowego w Grudziądzu w sprawie I C 1092/13 przeciwko żonie powoda – A. K. oddalającego powództwo i powołującego się w treści uzasadnienia na wcześniejszą spłatę pożyczki , co skutkowało możliwością uznania , że wygasło roszczenie o wynagrodzenie za odbiór pozostałych rat w domu pozwanej. Apelacja nie zawiera oznaczeń co do jej żądania , tym niemniej z treści uzasadnienia wynika , że powód wnosi o zmianę wyroku jako wydanego z naruszeniem sprawiedliwości społecznej . Sąd Okręgowy zwa ż ył , co następuje : Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu . Wbrew twierdzeniom powoda fakt skutecznego wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty wywiera znaczący wpływ na wprowadzenie do obrotu prawnego takiego nakazu . Zgodnie bowiem z treścią art. 504 § 2 kpc nakaz zapłaty ,przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznego sprzeciwu , ma skutki prawomocnego wyroku . Skoro więc W. K. wyczerpał wszelkie środki prawne , w tym możliwość ewentualnego wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające sprzeciw w sprawie I Nc 107/13 , należało przyjąć , że nakaz zapłaty stał się orzeczeniem , które ma skutki prawomocnego wyroku . Należy wskazać za Sądem I instancji , że zgodnie z art. 840 § 1 kpc dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo ograniczenia , jeżeli przeczy zdarzeniom , na których oparto wydanie klauzuli wykonalności , a w szczególności, gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście . O ile podstawa powództwa opozycyjnego zawiera możliwość wykazania , że sam tytuł egzekucyjny nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy , o tyle nie dotyczy to tytułów korzystających z powagi rzeczy osądzonej takich jak wyroki sądowe czy zrównane z nimi nakazy zapłaty . W niniejszej sprawie tytułem egzekucyjnym jest zaś właśnie zaopatrzony w klauzulę wykonalności nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym . W stosunku do nich możliwe jest zatem wyłącznie zaprzeczenie zdarzeniom , które powstały po ich wydaniu . Inaczej mówiąc , powództwo opozycyjne jest dopuszczalne , o ile nie występują przeszkody w postaci niedopuszczalności drogi sądowej , powagi rzeczy osądzonej lub zawisłości sporu . Dłużnik natomiast nie może w drodze tego powództwa zmierzać do wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia sądu stanowiącego tytuł egzekucyjny ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1972 roku II PR 372/72 ) , ale może przeczyć treści innych tytułów egzekucyjnych ,których nie chroni prawomocność materialna czy zawisłość sporu , jak na przykład ugoda sądowa , akt notarialny czy bankowy tytuł egzekucyjny ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 III CZP 78/03 ) . Sąd Okręgowy podziale ugruntowany pogląd Sądu Najwyższego , że generalnie art. 5 kc nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej powództwa opozycyjnego . Przepis art. 5 kc statuuje podstawową zasadę , że nie można czynić ze swojego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego . Zastosowanie tej klauzuli wynikającej z art. 5 kc nie może natomiast być zastosowany jako samodzielna podstawa w powództwach wywiedzionych z art. 840 kpc , bowiem przepis art. 840 kpc zmierza do zwalczenia obowiązku zapłaty czy wykonania określonej czynności stwierdzonej wykonalnym orzeczeniem sądowym . Powództwo o pozbawianie tytułu wykonawczego wykonalności nie służy bowiem ponownemu badaniu stosunku prawnego łączącego strony , a który stanowił podstawę wydania nakazu zapłaty , którego wykonalności dotyczy żądanie pozwu z art. 840 kpc , w związku z tym na podstawie tego przepisu nie jest dopuszczalna merytoryczna zmiana uprzednio wydanego orzeczenia . Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację . Sąd Okręgowy z urzędu dokonał sprostowania oznaczenia strony pozwanej na podstawie art. 350 § 1 i 3 kpc , eliminując z obrotu prawnego wyrok z nieprawidłowo oznaczoną strona pozwaną . Zgodnie bowiem z zapisem z krajowego rejestru sądowego numer KRS : (...) pozwanym jest (...) Spółka Akcyjna .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI