III CA 1072/16

Sąd Okręgowy2016-03-30
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
współwłasnośćnieruchomośćzarząd rzeczą wspólnąkonfuzjawygaśnięcie zobowiązaniaumowa najmuapelacjapostępowanie uproszczone

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, uznając za bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o zarządzie rzeczą wspólną i konfuzji praw po nabyciu przez pozwaną udziału we współwłasności.

Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zapłatę, a pozwany złożył apelację zarzucając naruszenie przepisów o zarządzie rzeczą wspólną (art. 201, 209 k.c.) oraz postępowania (art. 316, 233 k.p.c.). Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podzielając ustalenia faktyczne i prawne sądu pierwszej instancji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie konfuzji praw po nabyciu przez pozwaną udziału we współwłasności nieruchomości, co skutkowało wygaśnięciem zobowiązania.

Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 30 marca 2016 roku oddalono powództwo T. J. przeciwko K. J. i B. J. o zapłatę. Pozwany złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących zarządu rzeczą wspólną (art. 201, 209 k.c.) oraz przepisów postępowania (art. 316 § 1 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c.). Kwestionowano m.in. ustalenie stanu faktycznego dotyczące umowy najmu i wygaśnięcia zobowiązania na skutek konfuzji. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym, oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne sądu pierwszej instancji, uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego. Istotą sprawy było nabycie przez pozwaną udziału we współwłasności nieruchomości, co skutkowało konfuzją praw i wygaśnięciem zobowiązania, zgodnie z ogólnymi zasadami prawa zobowiązań. Sąd podkreślił, że pozwana korzystała z lokalu w zakresie mniejszym niż przysługujący jej udział we współwłasności, a strony nie zawarły umowy o podział rzeczy do korzystania (podział quod usum). O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nabycie przez pozwaną udziału we współwłasności nieruchomości skutkowało konfuzją praw, co doprowadziło do wygaśnięcia zobowiązań.

Uzasadnienie

Konfuzja praw, polegająca na tym, że wierzyciel staje się dłużnikiem lub odwrotnie, prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania, ponieważ nikt nie może być jednocześnie swoim własnym dłużnikiem i wierzycielem. W sytuacji, gdy pozwana nabyła udział we współwłasności nieruchomości, z którą związana była umowa najmu, doszło do zjednoczenia praw po jej stronie, co skutkowało wygaśnięciem zobowiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
T. J.osoba_fizycznapowód
K. J.osoba_fizycznapozwana
B. J.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 206

Kodeks cywilny

Określa sposób wykonywania władztwa faktycznego nad rzeczą wspólną przez współwłaścicieli.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.

Pomocnicze

k.c. art. 201

Kodeks cywilny

Dotyczy czynności zwykłego zarządu. Apelujący zarzucił niezastosowanie tego przepisu.

k.c. art. 209

Kodeks cywilny

Dotyczy czynności zachowawczych. Apelujący zarzucił niewłaściwe zastosowanie.

k.p.c. art. 316 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania zgodnie z prawem obowiązującym w chwili zamknięcia rozprawy. Apelujący zarzucił pominięcie wysokości udziału powoda.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy swobodnej oceny dowodów. Apelujący zarzucił dowolną ocenę.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Dotyczy ciężaru dowodu. Powiązany z zarzutem naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.

k.p.c. art. 505 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzasadnienia wyroku w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 505 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawy apelacji w postępowaniu uproszczonym.

Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 art. 10 § 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Podstawa ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika pozwanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie przez pozwaną udziału we współwłasności nieruchomości skutkuje konfuzją praw i wygaśnięciem zobowiązania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 201 k.c. poprzez niezastosowanie. Naruszenie art. 209 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie wysokości udziału powoda. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne ustalenie stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotowa sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa modelu "apelacji uproszczonej" nie może więc zasadniczo istnieć ani wierzytelność bez odpowiadającego jej długu, ani też dług bez wierzytelności, gdyż nikt nie może być swoim własnym dłużnikiem i wierzycielem pozostali współwłaściciele nigdy nie sprzeciwiali się korzystaniu przez pozwaną z lokalu nr (...) we wspólnej nieruchomości.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja instytucji konfuzji praw w kontekście współwłasności nieruchomości i umów najmu."

Ograniczenia: Sprawa rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, co ogranicza zakres kognicji sądu odwoławczego. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące braku sprzeciwu pozostałych współwłaścicieli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie instytucji konfuzji praw w kontekście współwłasności nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Współwłasność nieruchomości i umowa najmu – kiedy zobowiązanie wygasa samoistnie?

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1072/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 30 marca 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo T. J. przeciwko K. J. i B. J. o zapłatę oraz orzekł o kosztach procesu. Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżył apelacją pozwany, zarzucając mu naruszenie: - art. 201 k.c. poprzez jego niezastosowanie, choć działanie powoda mieści się w zakresie czynności zwykłego zarządu; - art. 209 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, ż w niniejszej sprawie czynność zachowawcza nie mieści się w katalogu czynności zwykłego zarządu; - art. 316 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie, iż powód posiada 80/96 udziału we własności nieruchomości; - art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez dowolną w miejsce swobodnej ocenę dowodów, skutkującą przyjęciem, iż umowa najmu zawarta przez pozwaną nie obowiązuje; oraz błędne ustalenie stanu faktycznego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, iż umowa najmu lokalu nr (...) wygasła na skutek nabycia spadku przez pozwaną oraz przyjęcie, iż po stronie pozwanej doszło do konfuzji praw wynikających z umowy najmu w związku z nabyciem prawa własności. W oparciu o powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości, a na wypadek nieuwzględnienia wniosku o zmianę zaskarżonego wyroku, o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a nadto zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. W pierwszej kolejności należało stwierdzić, że przedmiotowa sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym i z tego względu, zgodnie z przepisem art. 505 13 § 2 k.p.c. , uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Nadto, uproszczenie procedowania znalazło także swój wyraz w przyjęciu modelu "apelacji uproszczonej" jako środka prawnego zabezpieczającego zbadanie legalności rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Stosownie do art. 505 9 § 11 k.p.c. apelację można oprzeć na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne, jak również w wyniku prawidłowo zastosowanych przepisów prawa materialnego. Sąd I instancji wyprowadził z zebranego sprawie materiału dowodowego wnioski logicznie poprawne oraz zgodne oświadczeniem życiowym, a zatem nie naruszył reguł swobodnej oceny dowodów. Nieskuteczny jest zarzut apelującego błędnego ustalenia wysokości udziału przysługującego powodowi T. J. , skoro istotna w sprawie jest wysokość udziału w prawie własności nieruchomości przypadającego pozwanej K. J. , a ten bezspornie wynosi 8/96 czyli 1/12 całej nieruchomości, co w przeliczeniu na metry stanowi około 70 m 2 . Pozwana zaś zajmuje w przedmiotowym budynku lokal nr (...) o łącznej powierzchni użytkowej 39,39 m 2 , a zatem korzysta z przedmiotu współwłasności w mniejszym zakresie niż wynosi jej rzeczywisty udział we współwłasności. Istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem do bezspornej okoliczności nabycia przez pozwaną udziału we współwłasności nieruchomości z chwilą otwarcia spadku po L. D. w dniu 13 kwietnia 2012 r. W konsekwencji, Sąd I instancji słusznie stwierdził, że doszło do konfuzji, spowodowanej nabyciem ww. udziału w nieruchomości przez pozwaną. Istnienie instytucji prawnej wygaśnięcia zobowiązania na skutek konfuzji w polskim porządku nie budzi żadnych wątpliwości, wskutek możliwości jej wyinterpretowania z ogólnych zasad prawa zobowiązań. Na treść każdego stosunku zobowiązaniowego składa się istnienie uprawnienia po stronie wierzyciela i skorelowanego z nim obowiązku oznaczonego działania lub zaniechania po stronie dłużnika. Nie może więc zasadniczo istnieć ani wierzytelność bez odpowiadającego jej długu, ani też dług bez wierzytelności, gdyż nikt nie może być swoim własnym dłużnikiem i wierzycielem. Dokładnie taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Pozwana jako jeden ze współwłaścicieli nieruchomości mogła, zgodnie z art. 206 k.c. , wykonywać władztwo faktyczne nad cala rzeczą w zakresie, który nie wyłącza takiego korzystania z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Inny od przewidzianego w ustawie ( art. 206 k.c. ) sposób współposiadania i korzystania rzeczy wspólnej np. korzystania przez jednego lub kilku ze współwłaścicieli wyłącznie z określonej części rzeczy wspólnej, współwłaściciele mogą wprowadzić umową (podział quod usum) zawartą chociażby w sposób konkludentny. W niniejszej sprawie należy wskazać, że między stronami sporu nie istnieje żadna umowa, ani też nie zostało wydane żadne orzeczenie, które stanowiłoby o podziale quod usum przedmiotowej rzeczy wspólnej, jednak pozostali współwłaściciele nigdy nie sprzeciwiali się korzystaniu przez pozwaną z lokalu nr (...) we wspólnej nieruchomości. Mając wszystko powyższe na względzie Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. , oddalił apelację jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Na zasądzoną kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanych w osobie radcy prawnego ustalone na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI