III CA 1072/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy roszczenia powódki E. S. o zwrot części kwoty 60.000 zł wpłaconej pozwanej M. Z., pośredniczce nieruchomości, tytułem umowy o pośrednictwo w zamianie lokalu mieszkalnego. Umowa z 2006 roku zakładała znalezienie kontrahenta do zamiany z dopłatą. Powódka wpłaciła 60.000 zł, jednak do zamiany nie doszło. Pozwana zawarła z powódką umowę najmu lokalu, który ostatecznie nie został zamieniony, a następnie powódka dowiedziała się o możliwości jego wykupu. Po wypowiedzeniu umowy najmu i żądaniu zwrotu 60.000 zł, powódka została poinformowana, że spółka zarządzająca lokalem nie otrzymała tej kwoty. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej na rzecz powódki 44.662,46 zł, uznając roszczenie za zasadne i nieprzedawnione (stosując 10-letni termin przedawnienia dla konsumenta). Sąd ustalił, że pozwana nienależycie wykonała umowę pośrednictwa, a jedynie kwoty 7.308 zł (kaucja), 5.000 zł (zwrot kosztów remontu) i 3.029,54 zł (spłata zadłużenia) mogły zostać uznane za uzasadnione wydatki. Pozwana wniosła apelację, kwestionując m.in. termin przedawnienia (twierdząc, że powinien być 3-letni dla działalności gospodarczej) oraz zarzucając naruszenia przepisów procesowych dotyczących oceny dowodów i pominięcia wniosków dowodowych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd podkreślił, że powódka działała jako konsument, a nie przedsiębiorca, dlatego przysługuje jej 10-letni termin przedawnienia. Sąd odrzucił również zarzuty procesowe, uznając ocenę dowodów przez Sąd Rejonowy za zgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a pominięcie wniosku dowodowego za uzasadnione ze względu na spóźnienie i brak usprawiedliwienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia konsumenta w umowach pośrednictwa nieruchomości, zasady oceny nienależytego wykonania umowy pośrednictwa, dopuszczalność i terminowość wniosków dowodowych w postępowaniu cywilnym.
Konkretny stan faktyczny sprawy, dotyczący specyficznej umowy pośrednictwa i sposobu jej wykonania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie konsumenta o zwrot pieniędzy z tytułu nienależycie wykonanej umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami podlega 10-letniemu, czy 3-letniemu terminowi przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie konsumenta podlega 10-letniemu terminowi przedawnienia wynikającemu z art. 118 k.c., a nie 3-letniemu terminowi właściwemu dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka występowała w relacji z pozwaną jako konsument, a nie przedsiębiorca. W związku z brakiem szczególnego przepisu w ustawie o gospodarce nieruchomościami, zastosowanie ma ogólny, 10-letni termin przedawnienia dla roszczeń konsumentów.
Czy pośrednik nieruchomości, który nienależycie wykonał umowę pośrednictwa i nie wykazał należytego rozliczenia wpłaconych środków, ma prawo do prowizji lub wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pośrednik, który nienależycie wykonał umowę, nie ma prawa do prowizji ani wynagrodzenia, zwłaszcza jeśli nie potrafi wykazać, na co zostały wydatkowane wpłacone przez klienta środki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwana wykonała umowę pośrednictwa w sposób nienależyty i nieprofesjonalny, zawierając pozorną umowę najmu i nie przedstawiając rzetelnego rozliczenia wpłaconych przez powódkę 60.000 zł. W związku z tym, pozwanej nie należało się żadne wynagrodzenie.
Czy sąd odwoławczy ma obowiązek ponownego przeprowadzania postępowania dowodowego, jeśli podziela ustalenia i ocenę dowodów sądu pierwszej instancji?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie ma obowiązku ponownego przeprowadzania dowodów, jeśli nie dostrzega takiej potrzeby i podziela ocenę sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym sąd apelacyjny może przyjąć ustalenia sądu pierwszej instancji za własne, jeśli nie widzi potrzeby ponawiania dowodów i zgadza się z ich oceną.
Czy spóźnione zgłoszenie wniosku dowodowego, zwłaszcza po upływie terminu wyznaczonego przez sąd, może zostać uwzględnione?
Odpowiedź sądu
Sąd może pominąć spóźnione wnioski dowodowe, szczególnie jeśli okoliczności zostały już dostatecznie wyjaśnione lub wniosek służy jedynie zwłoce.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy, a następnie Sąd Okręgowy, uznały wniosek dowodowy o przesłuchanie świadka za spóźniony, biorąc pod uwagę, że strony były zobowiązane do zgłoszenia wszystkich wniosków dowodowych w określonym terminie, a pozwana znała stanowisko powódki i miała możliwość wcześniejszego zgłoszenia dowodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. Z. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
u.g.n. art. 180 § 4 i 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepisy regulujące umowę pośrednictwa, w tym obowiązki pośrednika i zamawiającego, oraz sposób ustalania wynagrodzenia.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przepis określający 10-letni termin przedawnienia dla roszczeń konsumentów oraz 3-letni dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa orzekania o odsetkach ustawowych.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący miejsca spełnienia świadczenia.
k.c. art. 359 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odsetek od zobowiązań pieniężnych.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada stosunkowego rozliczenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 217 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący pomijania spóźnionych środków dowodowych.
k.p.c. art. 207 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący pisma przygotowawczego i powoływania dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyte wykonanie umowy pośrednictwa przez pozwaną. • Brak wykazania przez pozwaną należytego rozliczenia wpłaconych środków. • Powódka działała jako konsument, co uzasadnia zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia. • Spóźnione zgłoszenie wniosków dowodowych przez pozwaną.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powódki uległo przedawnieniu (zarzut 3-letniego terminu przedawnienia). • Pozwanej należy się prowizja lub wynagrodzenie zwyczajowo przyjęte. • Naruszenie przepisów procesowych przez sąd pierwszej instancji (dowolna ocena dowodów, pominięcie wniosków dowodowych).
Godne uwagi sformułowania
Pozwana nienależycie wykonała umowę pośrednictwa, wręcz całkowicie nieprofesjonalnie, zawierając pozorną umowę najmu, naruszając przepisy prawa i standardy zawodowe. • Całe ryzyko gospodarcze spoczywa na pośredniku, który z reguły nie ma nawet prawa do zwrotu poniesionych wydatków. • Ocena dowodów dokonana przez Sąd pierwszej instancji nie narusza art. 233 § 1 k.p.c. [...] jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym [...] musi się ostać, chociażby w równym stopniu na podstawie tego samego materiału dowodowego udałoby się wysnuć wnioski odmienne.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia konsumenta w umowach pośrednictwa nieruchomości, zasady oceny nienależytego wykonania umowy pośrednictwa, dopuszczalność i terminowość wniosków dowodowych w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, dotyczący specyficznej umowy pośrednictwa i sposobu jej wykonania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne rozliczenie środków w umowach pośrednictwa nieruchomości i jak konsumenci mogą dochodzić swoich praw w przypadku nienależytego wykonania zobowiązania przez przedsiębiorcę.
“Pośrednik nieruchomości musi rozliczyć każdy grosz! Sąd potwierdza prawo konsumenta do zwrotu wpłat przy nienależytym wykonaniu umowy.”
Dane finansowe
WPS: 44 662,46 PLN
zwrot części wpłaconej kwoty: 44 662,46 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.